Blizanów

Drewniany kościół

Ogólne informacje

Wieś licząca około 450 mieszkańców, siedziba gminy Blizanów, powiat kaliski. Znajduje się ok. 20 km na północ od Kalisza.

 
Pokaż Wielkopolska na większej mapie

Kościół

Drewniane kościoły na stałe wpisały się w krajobraz wielkopolskiej wsi. Otoczone kępą drzew, z często wystającą poza ich korony wieżyczką, były dobrze widocznie już z daleka. Kościół w Blizanowie dodatkowo znajduje się na wzgórzu, współtworząc niezwykle malowniczą krainę, gdzie dzieło człowieka spotyka się z dającą plony naturą. I tak niezmiennie od XVI wieku trwa na swoim miejscu nie zważając na upływający czas.

Świątynia p.w. Narodzenia NMP powstała już w 1532 roku, co stanowi niezwykłą rzadkość wśród głównie XVIII i XIX-wiecznych drewnianych domów bożych. Należy ona do najstarszych kościołów Wielkopolski wzniesionych z tego materiału (patrz. Tarnowo Pałuckie, Ołobok i Koźmin Wielkopolski). Reprezentuje późnogotycki styl architektoniczny o cechach śląskich, świadczący o powiązaniach historyczno-kulturowych obu regionów. Zapewne nie był to pierwszy obiekt w tym miejscu, o czym mogą świadczyć zachowane dokumenty historyczne, także losy parafii mogą sięgać jeszcze wcześniejszych dziejów. Kościół blizanowski poprzez ponad swoją niemal 480-letnią historię przechodził liczne rozbudowy, jednak z pierwotnego założenia zachowało się całkiem sporo, a jest to: układ planistyczny, dwuspadowy dach, okna czy obramienia portali drzwiowych. W latach 1610-1611 do świątyni dobudowano kaplicę św. Tekli, natomiast kwadratową wieżę dostawiono w połowie XVIII wieku. Św. Tekla była męczennicą żyjąca w I wieku, pochodzącą z Azji Mniejszej, orędowniczką w czasie pożarów i zarazy. Budowla wiele zawdzięcza Maksymilianowi Molskiemu, który w 1760 roku pomógł przeprowadzić gruntowną restaurację kościoła. Kim była ta osoba tytułowana jako kasztelan rogoziński? Tytuł ten dawał mu prawo zasiadania w Senacie I Rzeczypospolitej, to także ówczesny właściciel Blizanowa z nadania królewskiego. Był przyjacielem kaliskiego Kolegium Jezuitów pomagając im finansowo.

W czasie pobieżnego zwiedzenia wnętrza nie zawsze jest czas, żeby wyszukać wszystkie interesujące elementy wystroju. Co zatem jest tu najciekawsze? Przede wszystkim warto zwrócić uwagę na mieszczący się w prezbiterium ołtarz główny utrzymany w stylu rokokowym. Zdobią go złocone rzeźby świętych: Stanisława, Wojciecha, Piotra i Pawła oraz siedzące nad ich głowami figurki aniołów, które zdają się śpiewać swoje pochwalne pieśni o Bogu. Centralną pozycję zajmuje słynący łaskami obraz Matki Boskiej Blizanowskiej, jeden z ważniejszych zabytków świątyni. Jest interesujący nie tylko ze względu na swój wiek, ale także na otaczający go kult. Już w 1655 roku określany był jako cudowny, wówczas zanotowano przy nim około 100 wotów. Współcześnie zachowanych symboli składanych w intencji błagalnej lub dziękczynnej jest niestety znacznie mniej, uległy one rozproszeniu. Omawiane płótno to XVII-wieczna kopia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, przesłonięte srebrnymi barokowymi sukienkami. Mamy w świątyni jeszcze inne wizerunki Madonny, jeden z nich pochodzący z 1584 roku wisi po lewej stronie prezbiterium nad amboną. Matka Boża ukazana jest na nim w półpostaci z głową okrytą niebieskim płaszczem, trzymająca na lewym ramieniu Dzieciątko Jezus w białej koszulce z księgą w lewej ręce. Malujący go artysta korzystał z najlepszych wzorów, nawiązując do znajdującej się w rzymskim kościele ikony określanej jako Zbawienie Ludu Rzymskiego bądź Matka Boska Śnieżna. Podążając wzrokiem odrobinę na prawo zobaczymy kolejny obraz, tym razem z XVII wieku, przedstawiający koronację Najświętszej Marii Panny.

 

Źródło: Tekst o drewnianym kościele pierwotnie opublikowany w Opiekunie, dwutygodniku Diecezji Kaliskiej;
Fot. Aleksander Liebert.