Ogólne informacje

Wieś o charakterze miejskim, w gminie Dobrzyca, powiat pleszewski. Liczy około 3000 mieszkańców. Położona na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad rzeczką Potoka, 18 km na południowy wschód od Jarocina i 14 km na południowy zachód od Pleszewa. Leży na skrzyżowaniu dróg powiatowych z Ostrowa Wielkopolskiego do Jarocina i z Pleszewa do Krotoszyna. Dokładna lokalizacja.

Galeria: Pałac Dobrzyca- wnętrza

Historia

Dobrzyca przyjęła nazwę od pierwszego właściciela Mikołaja Dobrzyckiego herbu Leszczyc, którego wpis do ksiąg ziemskich pochodzi z 1327 r. Osada rozwijała się dzięki traktowi handlowemu biegnącemu z Koźmina do Kalisza. Prawa miejskie i herb otrzymała 16 maja 1440 od króla Władysława, zwanego później Warneńczykiem. Była wtedy niewielkim miasteczkiem rolniczym. W XVI w. pojawili się Bracia czescy. W XVII wieku, w czasie potopu szwedzkiego, Dobrzyca została zniszczona. Pod koniec XVIII wieku następuje ożywienie gospodarcze. Po pożarze w 1777 r. odbudowano miasto i nadano mu czytelny wyraz architektoniczny z czworobocznym rynkiem. W 1778 r. zbudowany został obecny kościół drewniany posiadający piękne wyposażenie wnętrza, jednolite rokokowe z lat 1780-1783, wykonane przez rzeźbiarza kaliskiego Franciszka Eytnera. W czasie Wiosny Ludów w 1848 r. mieszczanie wystąpili przeciwko władzom pruskim. W ręce polskie dobra dobrzyckie wróciły w 1890 r. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Dobrzyca miała charakter ośrodka rzemieślniczo-usługowego. Działało Towarzystwo Przemysłowców. Dobrzyca utraciła prawa miejskie w 1934 r. z powodów fiskalnych i zmniejszającej się liczby ludności. W okresie powojennym rozwijała się spółdzielczość (m.in. Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna, Gminna Spółdzielnia, Spółdzielcze Kółka Rolnicze, spółdzielczość mleczarska). Powstało wiele obiektów, jak: Gminny Ośrodek Zdrowia, Szkoła Podstawowa, Bank Spółdzielczy. W wyremontowanych i rozbudowanych obiektach znalazły siedzibę Gminny Ośrodek Kultury i Gminna Biblioteka Publiczna. Zawiązała się Spółdzielnia Mieszkaniowa w Dobrzycy. Dzięki wyprowadzeniu lokatorów z pałacu Gorzeńskich mogło powstać Muzeum: Zespół Pałacowo-Parkowy w Dobrzycy. Z dniem reformy administracyjnej w 1999 roku wieś została włączona do powiatu pleszewskiego i znalazła się w granicach województwa wielkopolskiego.

Pałac Gorzeńskich

Klasycystyczny pałac położony w południowo-wschodniej części wsi. Mieści się w malowniczym parku krajobrazowym utrzymanym w stylu angielskim. Wybudowany w latach 1798-1799 przez czołowego architekta epoki klasycyzmu, autora między innymi pałacu w ¦miełowie i pałacu w Lubostroniu, Stanisława Zawadzkiego dla adiutanta i szefa kancelarii wojskowej króla Stanisława Augusta, generała Augustyna Gorzeńskiego. Z uwagi na związki Gorzeńskiego z masonerią symbolika architektoniczna pałacu i parku nawiązuje do tradycji wolnomularskich. Więcej informacji na temat obiektu można uzyskać zaglądając na Wikipedię oraz Muzeum: Zespół Pałacowo-Parkowy w Dobrzycy.

Panteon

Panteonu pełnił rolę pawilonu ogrodowego tzw. "Teehaus" z ciekawie ukształtowanym wnętrzem. Znajdowały się tam dwie kręcone klatki schodowe prowadzące na swego rodzaju taras przed wejściem przeznaczony dla muzykantów uprzyjemniających picie herbaty przez hrabiostwo Czarneckich wraz z przyjaciółmi lub zaproszonymi gośćmi. W czasie, kiedy rezydencja należała do Augustyna Gorzeńskiego, Panteon (zbudowany na wzór rzymskiego), pełnił funkcję sali zebrań loży masońskiej.

Źródło: Wikipedia, S. Małyszko, Ł. Gajda. Majątki Wielkopolskie: Powiat Pleszewski, Fot. Aleksander Liebert