Kościelna Wieś

Kościół

Ogólne informacje

Wieś leżąca w powiecie pleszewskim, w gminie Gołuchów. Liczy około 2 tys. mieszkańców, znajduje się przy trasie Kalisz- Poznań.

Historia

Pierwsi mieszkańcy pojawili się na tych terenach co najmniej pod koniec XII wieku. W tym czasie miejsce to upodobali sobie norbertanie, którzy założyli tu pierwszy kaliski klasztor - najprawdopodobniej podwójny: męski oraz żeński. Jeszcze w XII stuleciu norbertanie opuścili Kościelną Wieś, a na ich miejsce przybyli benedyktyni. Ci zagościli tu na dłużej - aż do zamknięcia klasztoru w 1797 roku. Niestety, dziś praktycznie nie ma śladów obecności mnichów w Kościelnej Wsi, pozostałości klasztoru zostały rozebrane. W 1706 roku na polach pomiędzy miejscowościami Kościelna Wieś, Dobrzec i Warszówka rozegrała się tzw. bitwa pod Kaliszem. Starło się wówczas około 50 tysięcy żołnierzy Stanisława Leszczyńskiego oraz Augusta II. Ten największy epizod wojny północnej przeszedł do historii jako bitwa pod Kaliszem. Do dziś przy ul. Szwedzkiej ostał się kurhan, w którym pochowano poległych.

Kościół

Kościół parafialny pw. świętego Wawrzyńca pochodzi prawdopodobnie z początku XIII wieku. Wzniesiony jako jednonawowy z kwadratowym prezbiterium zamkniętym absydą.  Z założenia XII-wiecznego zachowały się mury północne i południowe, fragmentarycznie zachodnie oraz relikty absydy. Relikty rzeźbiarskie z tej budowli to: widoczne w murze zachodnim granitowe wsporniki, luźna baza kolumienki z fragmentem trzony (przerobiona na chrzcielnicę). Również w XIII wieku wzniesiono tworzący czworobok klasztor przylegający do kościoła od południa. Zapewne wzniesiono go na fundamentach założenia wcześniejszego.
Kościół został gruntownie przekształcony w XVIII wieku. W 1760 roku do nawy dobudowano dwie późnobarokowe symetryczne kaplice. Z tego też czasu pochodzi nowy rokokowy wystrój kościoła w postaci obramień otworów okiennych i sklepień prezbiterium. Wyposażenie głównie późnobarokowe i rokokowe z 2 połowy XVIII wieku.Fasadę przebudowano w 1877 roku w stynu neoromańskim.

 

 

Źródło: W. Łęcki, P. Maluśkiewicz. Słownik Krajoznawczy Wielkopolski; www.koscielnawies.pl; materiały własne, fot. Aleksander Liebert