Leszno

 

Kilka słów o...
Leszno to miasto w Wielkopolsce, położone w zachodniej części województwa. Pierwsza wzmianka o Lesznie pochodzi z 1393 roku. Od tego okresu aż do 1738 stanowiło własność linii rodu Wieniawitów, którzy to przybrali od swej osady nazwisko Leszczyńscy. Prawa miejskie uzyskano w 1547 roku. Już na początku XVI przybyli tutaj bracia czescy oraz śląscy tkacze, co spowodowało znaczy rozwój ośrodka. Było to miasto wielu religii, obok kościołów katolickich znajdowały się tutaj zbory luterańskie, braci czeskich czy synagoga. Dodatkowe prawa i przywileje nadane przez Zygmunta II Wazę w 1634 roku spowodowały wzrost znaczenia miasta wśród innych ośrodków tak w Wielkopolsce, jak i całej Rzeczpospolitej. Stan ten zachował się aż do rozbiorów, po których Leszno wychodzi osłabione. Wielkie pożary w 1767 i 1790 niszczą część wspaniałej architektury. Po I wojnie światowej znowu stało się częścią Polski na mocy traktatu wersalskiego.

Pokaż Wielkopolska na większej mapie

Będąc w Lesznie warto także zobaczyć:

Zamek w Rydzynie ok. 10 km.
Osieczna ok. 10 km.
pałac w Pawłowicach ok. 11 km.
pałac we Włoszakowicach ok. 20 km.

Ratusz z Rynkiem

Ratusz w Lesznie to jeden z najpiękniejszych tego typu barokowych obiektów w Polsce. Pierwotnie był to obiekt późnorenesansowy z 1637 roku, kilkakrotnie palony i odbudowywany. W obecnej postaci wniesio go w 1712 roku prawdopodobnie według projektu Pompeo Ferrari, sprowadzonego przez Stanisława Leszczyńskigo. Jest to trzykondygnacyjna budowla z wysoką smukłą wieżą, zwieńczona attyką.
Na Rynku znadują się cenne barokowe kamieniczki z XVII/XVIII wieku. Do najbardziej rozpoznawalnych należy zabytkowa kamienica Wieniawa z podcieniami.

Kościół pw. św. Mikołaja

Kościół pw. św. Mikołaja pochodzi z lat 1688-1691, zbudowany według projektu Jana Catenazziego, jednak historia samej parafii jest znacznie starsza. Pierwsze wzmianki o kościele w tym miejscu pochodzą z XIV wieku. Barokowy kościół bez zasadniczych zmian przetrwał do początku XX wieku. W latach 1905-1908 z inicjatywy ks. Józefa Tascha rozbudowano pierwotną część prezbiterialną. Dobudowano transept i prezbiterium wraz z przyległymi pomieszczeniami: zakrystią i kaplicą chrzcielną, do których przylegają niewielkie wieże, mieszczące w sobie klatki schodowe. W roku 2000 świątynia została ustanowiona przez papieża Jana Pawła II kolegiatą. Ostatnie lata to kompleksowe odnowienie wnętrza, m.in. ołtarza głównego, ołtarzy bocznych; polichromii i sztukaterię całej świątyni. Wartymi uwagi są nagrobki braci Leszczyńskich, zamykające nawy boczne od wschodu. Ufundował je król Stanisław - ojciec Marii Leszczyńskiej, która w 1725 roku została żoną Ludwika XV i królową Francji. Wznoszą się one do wysokości 12 metrów, mają bogatą dekorację rzeźbiarską oraz sztukatorską.

 

Kościół pw. św. Jana Chrzciciela

Obecny kościół pw. św. Jana Chrzciciela to dawny zbór braci czeskich. Zbudowany w latach 1652-54, a po zniszczeniu odbudowany w 1714-1716. Do kościoła przylega kaplica nagrobna Gruszczyńskich według projektu Pompeo Ferrari.
Po 1945 roku świątynia została przejęta przez parafię św. Mikołaja, a w 1972 utrzono nową parafię pw. św. Jana Chrzciciela.
Obok kościoła budynek dawnego gimnazjum braci czeskich z 1712 roku wzniesiony przez Jana Catenezzi.

Dawne gimnazjum

Synagoga

Leszczyńska synagoga uznawana jest za najstarszą zachowaną bożnicę na terenie Wielkopolski, pochodzi ona z lat 1796-1799, wzniesiona na miejscu poprzedniej synagogi. Po II wojnie światowej zaniedbana. W 1992 roku przejęata przez Muzeum Okręgowe w Lesznie. Obecnie pełni funkcję galerii sztuki.

Dawny pałac Sułkowskich

Pałac został wzniesiony prawdopodobnie pod koniec XVI wieku, w połowie XVIII wieku przebudowany w formie barokowej. Obecnie w jego wnętrzu mieszczą się urzędy.

Kościół św. Krzyża

Dawna świątynia luterańska zbudowana w latach 1711-1720 według projektu Adama Stiera z Rydzyny. Pożar miasta w roku 1790 zniszczył hełm wieży oraz dach, a także uszkodził wnętrze kościoła. Odbudowa trwała do roku 1805. W roku 1945 kościół uległ zniszczeniu w wyniku ostrzału artyleryjskiego, po wojnie przekazany parafii parafii polskokatolickiej, a w 1977 roku parafii rzymskokatolickiej. Wnętrze odbudowane w skromniejszej formie. Przy kościele lapidarium z cennymi nagrobkami.

 

Lapidarium

Lapidarium utrzonone wlatach 1956–60 przy kościele św. Krzyża jest jednym z cenniejszych zbiorów sztuki nagrobnej z XVII, XVIII i XIX wieku na terenie Wielkopolski. Zabytkowe nagrobki znajdują się także przy kościole pw. św. Jana Chrzciciela.

Kliknij na zdjęcie, aby przejść do galerii z nagrobkami

Muzeum

Muzeum Okręgowe w Lesznie należy do najstarszych instytucji muzealnych na terenie Wielkopolski. Główna siedziba znajduje się w dwóch zabytkowych kamieniczkach z XVIII wieku i XIX wieku przy pl. dra J. Metziga 17. Drugi obiekt jest urządzony w dawnej synagodze przy ul. Narutowicza 31 i nosi nazwę: Galeria Sztuki Muzeum Okręgowego w Lesznie.

Link do strony Muzeum - godziny otwarcia i ceny biletów

Inna zabytkowa zabudowa

 

 

Źródło: W. Łęcki, P. Maluśkiewicz. Słownik Krajoznawczy Wielkopolski; W.Łęcki /red/, 202xWielkopolska, Poznań 2008, www.kolegiata.leszno.pl; www.jan.chrzciciel.leszno.pl; www.muzeum.leszno.pl;Wikipedia; materiały własne.

Wszystkie prawa zastrzeżone (c)
Kopiowanie fotografii bez zgody autora zabronione!