Lgów

Kościół, park podworski

 

Ogólne informacje

Niewielka wieś leżąca w gminie Żerków, powiat jarociński. Znajduje się około 5 km. na północ od Żerkowa, ok. 15 km na północ od Jarocina, w pobliżu pałacu w Śmiełowie.

 
Pokaż Wielkopolska na większej mapie

Będąc w Lgowie warto także zobaczyć:

pałac w Śmiełowie ok. 3 km.
Żerków ok. 4 km.
ruiny pałacu w Radlinie ok. 10 km.
Jarocin ok. 15 km.

Kościół

Przemierzając szlaki tzw. Szwajcarii Żerkowskiej mijamy niezwykle piękne krajobrazy z urozmaiconą rzeźbą terenu, gdzieś w tle widnieje majestatyczna sylwetka świątyni w Brzóstkowie, a niewiele dalej pałac w Śmiełowie- ten sam, który gościł kiedyś w swoim progach Adama Mieckiewicza, Henryka Sienkiewicza, Ignacego Paderewskiego... długo by wymieniać!
Czy ci znamienici Polacy odwiedzili kościół w Lgowie – cel naszej wyprawy– tego z całą pewnością nie możemy potwierdzić... ale jest to całkiem prawdopodobne. W końcu opiekunami kościoła byli Gorzeńscy, właściciele śmiełowskiego pałacu. Stąd już tylko kilka kilometrów, aby przejechać powozem i podziwiać skromną na pozór drewnianą świątynię.

Historia tego miejsca sięga początków XIV wieku. Fundatorami pierwszego stojącego tutaj kościoła byli Doliwowie z pobliskiego Nowego Miasta i Dębna, jeden z potężniejszych średniowiecznych rodów wywodzących się z Kujaw. Kilkaset lat później parafia została włączona do Dębna ze względu na swoje niskie dochody oraz niewielką liczbą wiernych. Obecnie istniejący kościół pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny datowany jest na XVII wiek, jednak i to nie jest do końca pewne, bowiem w źródłach pojawiają się różne informacje co do wieku budowli. Możliwe, że obiekt ma nawet 500 lat- jednak, aby to stwierdzić potrzebne są badania dendrochronologiczne drewna wykorzystanego do jego budowy. Lepiej udokumentowane są dalsze losy kościoła. W 1763 roku został gruntownie wyremontowany, a także przebudowany- były to na tyle zaawansowane prace, iż rok później dokonano jego ponownego poświęcenia. W 1 poł. XIX wieku z fundacji Hieronima Gorzeńskiego dobudowano do niego murowaną kaplicę grobową. Po przeciwnej stronie świątyni dostawiono także dwukondygnacyjną kruchtę w podobnym stylu, przez co kościół zyskał wiele na symetrii. Początek XIX wieku to także dekret arcybiskupa Ignacego Raczyńskiego, który zadecydował, iż świątynia w Lgowie stanie się kościołem filialnym parafii w Brzostkowie. Stan ten trwa do dzisiaj.
Co ciekawe, odwołując się już bardziej do czasów obecnych, jest to najbardziej wysunięty na północ drewniany kościół w Diecezji Kaliskiej. Jest także jedną z najlepiej przystosowanych świątyń do ruchu turystycznego, przy każdym ołtarzu czy rzeźbie znajduje się kartka z informacją, z której wyczytamy kilka słów na temat danego przedmiotu. Osób odwiedzających zabytek nie brakuje, tym bardziej, że znajduje się na szlaku turystycznym. Przed świątynią postawiono bardzo estetycznie wykonaną tablicę informacyjną, a tuż przy kruchcie znajduje się historia miejsca spisana w kilku językach.

Czy jest tutaj co podziwiać? Oczywiście, że tak! Najważniejszym elementem wnętrza jest manierystyczny ołtarz główny wraz z rzeźbami pochodzącymi z późnego gotyku. Zastosowany styl, stanowiący przejściową fazę od renesansu do baroku, odznacza się wyjątkową dekoracyjnością i kunsztem formy. Szczególną uwagę warto zwrócić na rzeźbę Matki Boskiej Siewnej z Dzieciątkiem Jezus, czczoną tutaj w wyjątkowy sposób. Wokół znajdują się postacie św. Barbary, św. Małgorzaty, św. Kunegundy i św. Doroty. Ołtarze boczne również nie należą do dzieł skromnych. Lewy ołtarz zawiera nietypową kompozycję składająca się z ukrzyżowanego Jezusa, rzeźb aniołów oraz przedstawienia słońca i księżyca. Znalazło się tutaj także miejsce na wyjątkowo stary relikwiarz. W predelli ołtarza umieszczono Chrystusa złożonego w grobie, a w zwieńczeniu - Chrystusa na palu ukoronowanego. Najmłodszy ołtarz, tym razem typowo klasycystyczny, znajduje się w kaplicy Gorzeńskich. Poświęcony jest postaci św. Andrzeja wraz ze swoim atrybutem - krzyżem mającym kształt litery "X". Przechodząc koło kaplicy zobaczymy zejście do krypty, to właśnie tam pierwotnie pochowani byli Gorzeńscy, dziedzice okolicznych majątków, dopiero w późniejszym czasie ich szczątki zostały przeniesione na otaczający kościół niewielki cmentarz. Z kryptą wiąże się też tajemnicza kradzież dokonana w 1985 roku- złodzieje dostali się do świątyni z zewnątrz przez niedostatecznie zabezpieczone drzwi kostnicy, przeszli przez komorę grobową i znaleźli się we wnętrzu kościoła. Tam skradli cenne, zabytkowe lichtarze. Co jednak ciekawe, po jakimś czasie ówczesny proboszcz otrzymał od sprawców list, gdzie dokładnie ma szukać części skradzionych przedmiotów. Tak też faktycznie się stało i wróciły one do kościoła. Czym kierowali się złodzieje? Czyżby strachem przez złapaniem? A może jednak była to... skrucha? Tego już się pewnie nie dowiemy. Wyprzedzając podobne sytuacje, z uwagi na swoją duża wartość, wyjątkowe tabernakulum gotycko – renesansowe pochodzące z ok. 1500 roku przeniesiono do Muzeum Archidiecezjalnego w Gnieźnie.
Obecnie kościół w Lgowie znajduje się w bardzo dobrym stanie i stanowi prawdziwą wizytówkę tak parafii jak i gminy.

Park podworski

Po stającym tutaj dworze Gorzeńskich nie pozostał już praktycznie żaden ślad- nie licząc resztek bramy oraz parku. Sam park warto odnotować choćby dla sporego platanu, o obwodzie 630 cm, i lip do 450 cm.