Ogólne informacje

Miasto powiatowe leżące w południowej części Wysoczyzny Kaliskiej nad lewym dopływem Prosny. Nazwa (Ostrów) to archaizm oznaczający wyspę, kępę wśród mokradeł. Pod względem liczby mieszkańców Ostrów Wlkp. zajmuje 54. miejsce w Polsce i 5. w województwie wielkopolskim (według stanu na rok 2004). W mieście tym mieszka ponad 70 tys. obywateli. Dokładna lokalizacja.

Ostrów Wielkopolski w zimowej aurze- galeria zdjęć

Ostrów Wielkopolski- spojrzenie z góry- galeria zdjęć

Ostrów Wielkopolski w nocy sesja świąteczna

Ostrów Wielkopolski- Stary Cmentarz

Historia

Początkowo Ostrów był prawdopodobnie niewiele znaczącą osadą wśród łęgów i bagien. Najstarsza wzmianka pochodząca z siedemnastowiecznego dokumentu mówi o Ostrowie jako niewielkim, prywatnym ośrodku miejskim o charakterze rolniczym, istniejącym w roku 1404. Miasto kilkakrotnie nawiedzały pożary, było wiele razy niszczone przez wojny. Po całkowitym zniszczeniu podczas III wojny północnej w 1710 roku nowy właściciel, Jan Jerzy Przebendowski, wyjednuje u króla Augusta II Sasa ponowną lokację. Akt lokacyjny wydano w 1713 roku, dzięki czemu przystąpiono do odbudowy. W 1815 roku właścicielem Ostrowa jest Antoni Henryk Radziwiłł, późniejszy namiestnik Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Po upadku Księstwa Warszawskiego Prusacy przenoszą do Ostrowa siedzibę powiatu odolanowskiego, Sąd Powiatowy oraz Kasę Powiatową. Zwiększa się rola garnizonu ostrowskiego, dzięki temu gęstnieje sieć dróg bitych. Przygraniczne położenie zaczyna procentować. Jednocześnie w szybkim tempie rośnie rola żywiołu polskiego, choć jeszcze niedawno Ostrów zwano Niemieckim.
W 1875 roku uruchomiono pierwszą linię kolejową (Poznań-Kluczbork). W 1888 uruchomiono linię do Leszna, w 1894 do Skalmierzyc, w 1909 do Wrocławia. 10 listopada 1918, na miesiąc przed wybuchem powstania wielkopolskiego, Ostrowianie przejęli władzę w mieście ogłaszając, że "w myśl uznanego przez wszystkie walczące narody planu Wilsona, jest miasto i powiat Ostrów polskim terytorium, które należy do Państwa Polskiego". Wydarzenie to odbiło się echem w berlińskich gazetach, które donosiły o powstaniu tzw. Republiki Ostrowskiej. Lata międzywojenne są okresem największej prosperity miasta. Dynamikę rozwoju Ostrowa porównywano do samej Gdyni. Powiększono obszar miasta, znacznie zwiększyła się liczba ludności. W 1920 roku nadano urzędową nazwę miasta - Ostrów Wielkopolski, choć często używano też nazwy potocznej - Ostrów Poznański. Pierwszym burmistrzem został Stefan Rowiński.
Okupacja hitlerowska zakończyła się z dniem 23 stycznia 1945 roku w wyniku akcji "Burza". Już 23 stycznia 1945 roku mieszkańcy Ostrowa utworzyli pierwsze, niezależne jeszcze od rządu lubelskiego, władze (Tymczasowy Komitet Miasta i Powiatu) czuwające nad administrowaniem miastem, aprowizacją oraz bezpieczeństwem mieszkańców.
Lata powojenne to okres intensywnej rozbudowy miasta. Za osiągnięcia w dziedzinie gospodarowania finansami i mieniem komunalnym Ostrów Wielkopolski otrzymał w okresie 1990-2002 wiele wyróżnień, m.in. Najlepsza Gmina III Rzeczypospolitej, Profesjonalna Gmina - przyjazna inwestorom i in. Więcej informacji na temat historii tego miejsca można poczytać pod tym adresem. Polecam jeszcze zajrzeć na galerie dawnych pocztówek.

Miasto widziane z góry

Więcej zdjęć: Ostrów Wielkopolski- spojrzenie z góry

Ratusz

Obecny ratusz (trzeci z kolei). Został zaprojektowany w 1828 roku przez nadwornego architekta Sanssouci Johanna Heinricha Häberlina, współpracownika i ucznia Karla Schinkla. Był to obiekt piętrowy, z dziedzińcem i przejazdem w przyziemiu. Pierwszej przebudowy dokonano w 1862 roku. Dziedziniec nakryto wówczas szklanym dachem i otoczono kolumnadą, a sam obiekt pełnił już tylko funkcje administracyjne (poprzednio znajdowały się m.in. kramy kupieckie, waga miejska, straż ogniowa, sale sądowe i więzienie). Przebudowa z roku 1948, polegająca na nadbudowaniu jednego piętra i likwidacji dziedzińczyka, nadała ratuszowi wygląd zbliżony do obecnego. Obiekt modernizowano i restaurowano jeszcze w latach 1977-1985 i 2004-2005. Zapraszam do Muzeum Miasta Ostrowa Wielkopolskiego.

Fotografie rynku:

Konkatedra św. Stanisława Biskupa

Jest to jedyny neoromański kościół katedralny w Polsce. Położony jest w Śródmieściu, przy placu Stefana Rowińskiego, otoczony kompleksem zabytkowych budynków parafii. Kamień węgielny pod budowę obiektu wmurowano w 1904 roku, w 500 rocznicę powstania pierwszego ostrowskiego kościoła, a samo poświęcenie odbyło się 30 września 1906 roku.

Zespół kamienic z XIX i XX wieku

Są to obiekty w przeważającej części wielokondygnacyjne. Reprezentują głównie historyzm (neorenesans, neobarok, wiele eklektycznych) oraz secesję i modernizm. Uzupełnienie stanowią pojedyncze kamienice współczesne oraz pozostałości starej, niskiej zabudowy z dekoracją klasyczną.

Kościół NMP

Pochodzi z 1778 roku, co czyni go najstarszym, w całości zachowanym budynkiem w mieście. Jest to obiekt jednonawowy z wieżą. Nawa jest z zewnątrz drewniana, szachulcowa, z dwuspadowym dachem, krytym dachówką, wewnątrz murowana. Wieża neoromańska z wejściem z boku, z barokowym hełmem. Wyposażenie wnętrza utrzymane jest w stylu późnobarokowym. Na bokach nawy znajdują się, typowe dla kościołów ewangelickich z epoki, wsparte na drewnianych filarach, podwójne empory. Chór wsparty jest na dwóch rzędach filarów. Świątynia przysklepiona jest drewnianym stropem z fasetą i kasetonami. Ołtarz, przesunięty w głąb prezbiterium, pochodzi z 1778 roku, wykonany z drewna, utrzymany jest w stylu barokowym. W jego wnętrzu znajduje się drewniana rzeźba Matki Boskiej, wykonywana równolegle z ołtarzem. Na wyposażeniu kościoła znajduje się także barokowa chrzcielnica w kształcie anioła trzymającego czarę.

Stary Cmentarz

Jest to jeden z najstarszych cmentarzy w Polsce. Założony został około 1782 roku i był jedną z pierwszych nekropolii położonych z dala od kościoła, poza obrębem miasta. Najstarszy z zachowanych nagrobków pochodzi z 1842 roku. W latach zaborów Cmentarz był jedynym legalnym miejscem polskich manifestacji patriotycznych. Wynikało to ze zwyczajowego poszanowania przez zaborcę prawa czyniącego z nekropolii miejsca azylu. W alei głównej znajdują się dwie rzeźby osadzone na panelowych cokołach pochodzące z II połowy XIX wieku. Stary cmentarz jest miejscem spoczynku wielu zasłużonych dla Ostrowa i wielkopolski osób.

Synagoga

Synagoga jest jednym z cenniejszych zabytków Ostrowa, została oddana do użytku w 1860 roku. Jedyna zachowana w Polsce bożnica w niegdyś bardzo powszechnym stylu mauretańskim. Bogato zdobiona fasada przednia przyozdobiona jest licznymi płaskorzeźbami z motywami kwiatowymi, rozetami, imitacjami mozaik. Dekoracja koronkowych (arkadowych) gzymsów również jest rzeźbiona. Wieże posiadają maswerkowe okna zwieńczone palmetami, nakryte są kopułami z gałkami, co nasuwa skojarzenia z azjatycką architekturą islamską. Zachowały się drewniane, dwupoziomowe galerie, przykryte płaskimi stropami.

Kościół św. Antoniego

Pochodzi z lat 1938- 1947, ocalony z pożogi wojennej dzięki zaangażowaniu mieszkańców. Autorem projektu kościoła był poznański architekt Franciszek Morawski. Polichromia została wykonana w latach 1977-1978 (Julian Wiącek). Na filarach zawieszone są obrazy świętych i błogosławionych (Julian Wiącek), ponadto w świątyni znajdują się dwa dzieła z XVII wieku: obrazy św. Rozalii i Archanioła Michała. Wieżę zbudowano w latach 50. Fotografia wnętrza.

Poczta

Znajduje się przy ulicy Kolejowej, zbudowana jest w stylu eklektycznym, z elementami neorenesansowymi.
Pochodzi z 1886 roku.

I Liceum Ogólnokształcące

Szkoła powstawała w latach 1843-1845. Początkowo dwukondygnacyjna, w latach 1925-1926 dokonano udatnej nadbudowy szkoły (z zachowaniem części jej cech stylowych). W latach II wojny światowej w budynku znajdowały się koszary wojskowe i policyjne oraz punkt etapowy dla Niemców oczekujących na przydział mieszkań po Polakach. Znacznie więcej na temat tego obiektu można wyczytać tutaj.

II Liceum Ogólnokształcące

Obiekt pochodzi z lat 1910-1911, został zbudowany w stylu wczesnego modernizmu z elementami neorenesansu i secesji. Liceum posiada liczne ryzality, wykusze, balkony, rzeźby oraz płaskorzeźby. Początkowo była to żeńska szkoła, później przekształcona w koedukacyjną placówkę. Znacznie więcej na temat tego obiektu można wyczytać tutaj.

"Deptak"

Park Miejski

Utworzony w 1942- 1943 roku. W południowo- zachodniej części parku znajduje się sztuczny staw oraz amfiteatr.

Gmach Banku Polskiego

Budynek Banku Polskiego wzniesionego w 1930 roku. Obecnie bank BZWBK.

Strzelnica oraz Teatr

Budynek Strzelnicy Miejskiej wznieniony ok. 1875 roku (na prawo) oraz teatru z 1910 roku (na lewo).

Plac Stefana Rowińskiego

Znajdują się tutaj kamienice pochodzące z przełomu XIX oraz XX wieku.
Budynek sądu powstały w 1863 roku z fundacji Bogusława Radziwiłła. W latach 1935-1936 dokonano nadbudowy, która spowodowała częściowe zatarcie cech tzw. stylu normandzkiego. W 2004 roku dokonano renowacji budynku.

Wieża strażacka

Budynek straży pożarnej wzniesiony w 1926 roku. Warto zwrócić uwagę na drewniana wieżę o wysokości 17 metrów, służącą dawniej do suszenia węży strażackich oraz jako punkt obserwacyjny.

Źródło: Marek Olejniczak."Bedeker ostrowski", wikipedia, Fot. Aleksander Liebert