Pępowo

Barokowy pałac, późnogotycki kościół

Ogólne informacje

Spora wieś leżąca w powiecie gostyńskim, siedziba gminy. Pierwsze informacje pisane o Pępowie pochodzą z XII wieku i opisują miejscowość jako wieś biskupia. Następnie była to siedziba rycerska z XIV i XV wieku, a od 1611 do początków XVIII wieku własność Konarzewskich, później Mycielskich. Od 1876 własność księcia Wilhelma Radziwiłła, od 1881 Hansemannów, od 1915 roku do Oertzernów, którzy to byli ostatnimi przedwojennymi właścicielami wsi.

 
Pokaż Wielkopolska na większej mapie

Legenda

Za owych czasów, kiedy jeszcze ten wsi, ani kościoła nie było, tylko dzikie puszcze na tych miejscach rosły, wybrała się, żyjąca w ów czas w Trzebnicy, święta Jadwiga w pieszą pielgrzymkę do grobu świętego Wojciecha w Gnieźnie. Zaszedłszy w te puszcze, znużona spoczęła na wzgórku przy rzeczce i upatrywała miejsca, kędyby przejść mogła przez wodę. A zobaczywszy leżący w strukmyku kamień, wstąpiła nań i szczęślwie dostała się na drugą stronę. Pastuszkowie leśni, którzy się przypatrywali przechodzącej przez strumień pielgrzymce, spostrzegli wnet po jej odejściu, wyciśnioną na owym kanieniu stopę, o czem gdy wieść roznieśli, zewsząd zbiegali się ludzie na oglądanie cudu, aż z czasem i wiosna zaczęła się budować nad tym strumykiem, który się teraz Dobrocznią nazywa i dotychczas przy Pępowie płynie, a później postawiono i kościół pod imieniem świętej Jadwigi, na owym wzgórku gdzie niegdyś pokorna Księżna wypoczywała. Podobno jeszcze i ów kamień z wyciśniętą jej stopą leży dotąd nasmugu przy tej samej rzeczce.

Przyjaciel ludu, czyli, Tygodnik potrzebnych i pożytecznych wiadomości, Tom 13

Pałac

Pałac w Pępowie należy do największych oraz najciekawszych zespołów rezydencjonalnych w Wielkopolsce. Pierwszy pałac w tym miejscu wzniesiono pod koniec XVII wieku dla Konarzewskich. Niecałe sto lat później Józef Mycielski przeprowadził jego remont, a następnie w latach 1770-1780 generalną przebudowę nadając rezydencji styl późnobarokowy. Po II wojnie światowej mieściła się tutaj szkoła, ośrodek zdrowia czy siedziba stadniny koni. Obecnie własność prywatna, obiekt niedostępny.

Kościół

Obecny kościół pod wezwaniem św. Jadwigi pochodzi z 1625 roku, chociaż losy samej parafii sięgają znacznie wcześniejszych dziejów. W 1734 roku podczas wichury został zniszczony dach oraz częściowo uszkodzona wieża. Jej odbudowy podjęto się dopiero w 1830 roku dzięki wsparciu Józefa Mycielskiego, dziedzica Pępowa. Dokonano wówczas gruntownej przebudowy świątyni, która uzyskała w ten sposób kostium neogotycki. Podczas tych prac dobudowano dwie boczne nawy, zakrystię i kaplicę według projektu Franciszka Marii Lanciego. Wnętrze kościoła utrzymane jest w stylu barokowym. Ciekawym paramentem jest chrzcielnica w kształcie głowy byka z XVIII wieku.

Źródło: Włodzimierz Łęcki /red/, 202xWielkopolska; Majątki Wielkopolskie: Powiat Gostyński; Przyjaciel ludu, czyli, Tygodnik potrzebnych i pożytecznych wiadomości, Tom 13; Fot. Aleksander Liebert.