Poradnik Turysty…

… czyli kilka pomysłów na krótsze i dłuższe wycieczki po Wielkopolsce (dział w budowie).

I Skarby architektoniczne okolicy Puszczy Noteckiej (ok. 126 km)- pętla

Trasę zaczynamy w 1. Międzychodzie (0 km) (chociaż jeśli myślimy o noclegu to warto rozważyć pobyt w Olandii, jako idealne miejsce wypadowe). Najstarsza część Międzychodu znajduje się na przesmyku pomiędzy Wartą a Jeziorem Miejskim, co jest ogromnym atutem i czynnikiem wyróżniającym ten niewielki ośrodek. Zobaczymy tutaj ciekawą, historyczną zabudowę i słynną Laufpompę. Zaledwie kilkanaście kilometrów dalej czeka na nas 2. Sieraków (15 km) znany przede wszystkim z zamku Opalińskich, stada Ogierów oraz przepięknej świątyni poklasztornej. W 3. Obrzycku (35 km) zobaczymy pałac Raczyńskich, którego właścicielem jest obecnie Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu. Z Obrzycka udajemy się do 4. Szamotuł (12 km), gdzie zwiedzamy zamek oraz legendarną basztę Halszki. Warto także pospacerować po zabytkowej części miasta. Udając się w drogę powrotną zahaczmy o neogotycki pałac w 5. Śródce (27 km), który obecnie pełni rolę restauracji oraz hotelu. Kilka kilometrów dalej koniecznie musimy zatrzymać się przy punkcie widokowym w 6. Łężyczkach (6 km) z pierwszym pomnikiem trzeciego tysiąclecia na świecie. Dalej wpadamy do wspomnianej wcześniej Olandii, czyli miejscowości 7. Prusim (17 km) z doskonałą bazą hotelową i restauracyjną. Ostatnim punktem wycieczki jest pałac w 8. Gorzyniu (10 km) oraz Jezioro Gorzyńskie. Chociaż rezydencja jest niedostępna dla odwiedzających i tak warto się przespacerować w jej okolicy. Z Gorzynia do Międzychodu to tylko 4 km.

II Najciekawsze Wielkopolskie rezydencje (ok 158 km)

Szczęśliwie do naszych czasów zachowało się wiele zabytkowych rezydencji Wielkopolski. W jeden dzień co prawda nie pozna się ich wszystkich, ale można spróbować zobaczyć kilka z najciekawszych. Przygodę z wielkopolskimi rezydencjami zaczynamy w 1. Antoninie (0 km). Stojący tutaj pałac zbudowany dla Antoniego Radziwiłła to prawdziwy unikat z uwagi na swoją drewnianą konstrukcję. Miejsce to było odwiedzane przez samego Fryderyka Chopina. Obecnie znajduje się tutaj hotel i restauracja. Kolejnym punktem jest pałac w 2. Dobrzycy (53 km) należący niegdyś do adiutanta i szefa kancelarii wojskowej króla Stanisława Augusta, czyli generała Augustyna Gorzeńskiego. Z uwagi na związki Gorzeńskiego z masonerią symbolika architektoniczna pałacu i parku nawiązuje do tradycji wolnomularskich. W pobliskim 3. Jarocinie (17 km) zobaczymy pałac zbudowany w stylu neogotyku angielskiego rodu Radolińskich wraz z rozległym parkiem. Zmieniając na chwilę klimat z bogatych rezydencji magnackich warto zawitać do 4. Koszut (42 km), gdzie stoi piękny, szlachecki dworek- obecnie muzeum. Kilka kilometrów dalej czeka nas 5. zamek w Kórniku (9 km), siedziba Białej Damy, którą otacza arboretum. Na to miejsce z pewnością należy zarezerwować sobie więcej czasu. Droga do kolejnego punktu, 6. Rogalina (12 km) nie zajmie nam jednak długo. Pięknie odrestaurowany kompleks rezydencjonalny Raczyńskich to nie tylko wzorowo zorganizowane muzeum wnętrz, ale także słynne dęby rogalińskie i okazały park. Kończąc wyprawę nie wypada nie wjechać do 7. Poznania (25 km) aby zobaczyć ostatni tego typu zamek nowożytnej Europy, czyli zamek Cesarski oraz zrekonstruowany zamek królewski z przeznaczeniem na muzeum wnętrz.

III Szlak piastowski (ok 249 km)

To oficjalny szlak promujący pierwszych piastów- wybrałem z niego fragment od Kalisza do Poznania. Swoją przygodę zaczynamy w 1. Rezerwacie Archeologicznym na Zawodziu w Kaliszu (0 km). Miasto to uważane jest za jedno z najstarszą metryką pisaną w Polsce. Tak przynajmniej uważają historycy po zapoznaniu się z dziełem Klaudiusza Ptolemeusza o tytule “Zarys Geografii”. Ile w tym prawdy, a ile legendy nie wiadomo, chociaż z pewnością trzeba przyznać, że w tym wielowiekowym mieście można natrafić na wiele cennych zabytków świadczących o bogatej i długiej historii. Z Kalisza trafiamy do 2. Konina (57 km) , gdzie znajduje się… wczesnośredniowieczny znak drogowy. Warto także zobaczyć skansen w Gosławicach . Kolejny zabytek, tym razem sakralny, to opactwo w 3. Lądzie nad Wartą (30 km). W tym imponującym klasztorze zobaczymy cenne gotyckie polichromie, w tym najstarsze przedstawienie naszego herbu. Piastowski orzeł świadczy o opiece Kazimierza Wielkiego nad opactwem. Kolejny punkt trasy to niewielkie miasteczko – 4. Pyzdry (16 km). Warto zajrzeć do muzeum regionalnego mieszczącego się w dawnym klasztorze franciszkanów. Z Pyzdr jedziemy do 5. Giecza (35 km), gdzie zobaczymy gród pierwszych Piastów oraz romański kościół z XII wieku. Rekonstrukcja grodziska czeka na nas także w pobliskim 6. Grzybowie (27 km). 7. Gniezno (23 km) to obowiązkowy punkt wycieczki- oprócz samej katedry należy także zobaczyć Muzeum Początków Państwa Polskiego. Równie ciekawe, a może nawet ciekawsze z uwagi na plenerowy charakter, jest muzeum znajduje się w 8. Ostrowie Lednickim (15 km). Warto także zatrzymać się w skansenie miniatur w 9. Pobiedziskach (11 km). Trasę kończymy w 10. Poznań (35 km)– koniecznie trzeba odwiedzić nowoczesną placówkę muzealną jaką jest Brama Poznania, czyli historia Ostrowa Tumskiego w multimedialnej formie.

IV Wsi spokojna, wsi wesoła…(ok. 282 km)

…czyli podróż po wielkopolskich skansenach- miejscach, gdzie udało się zatrzymać chociaż trochę klimatu dawnej wsi, która już odeszła. Podróż zaczynamy nietypowo, bo w 1. Prusimiu (0 km), gdzie znajduje się prywatny skansen Olenderski razem z bazą hotelową. To także prezentacja założenia dworsko- folwarcznego. Z Olandii do 2. Szreniawy (77 km) to trochę ponad godzina drogi. Zobaczymy tam Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego. Trochę bliżej mamy do 3. Dziekanowic (61 km) – największego i najpiękniejszego skansenu województwa. Zgromadzono tutaj liczne przykłady architektury ludowej z całej Wielkopolski. Trochę odmienny, bardziej skromny charakter prezentuje skansen w 4. Koninie- Gosławicach (89 km). Za to zobaczymy tam także zamek. W 5. Russowie (55 km) przeniesiemy się do klimatu z Nocy i Dni Marii Dąbrowskiej. Przy muzeum jej imienia funkcjonuje także niewielki skansen z budownictwem wsi kaliskiej.

V Skarby Ziemi Kaliskiejczęść południowa (ok 173 km)- pętla

Ziemia Kaliska to region historyczny i etnograficzny na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu górnej i środkowej Warty, ze stolicą w 1. Kaliszu (0 km). Tam też zaczynamy swoją podróż. Oprócz zrekonstruowanego śródmieścia zniszczonego w czasie I wojny światowej ze swoimi cennymi świątyniami (te akurat szczęśliwie przetrwały do naszych czasów) warto zobaczyć także Zawodzie z muzeum plenerowym. Z miasta udajemy wprost na kaliską wieś. Z licznych pałaców warto zobaczyć rezydencję w 2. Tłokini Kościelnej (11 km). W pięknie odnowionym obiekcie mieści się bardzo dobrej klasy restauracja i hotel. Dalej historię będziemy zgłębiać w 3. Muzeum Historii Przemysłu w Opatówku (6 km), czyli jednym z ciekawszych zabytków techniki województwa. Mijając po drodze Zbiornik Szałe możemy zawitać do 4. Chotowa (15 km), niewielkiej wsi z XIX-wiecznym, klasycystycznym dworkiem zamienionym w restaurację. Klimat kaliskiej wsi zgłębimy także w dawnym 5. kościele poklasztornym w Ołoboku (8 km). W tej samej miejscowości znajduje się także cenny drewniany kościół z XVI wieku. Będąc już na styku z Ziemią Wieluńską warto także zajrzeć do pobliskiego 6. Kotłowa (14 km), nazywanego przez miejscowych małą Częstochową. To wszystko za sprawą jednej z najstarszej świątyni tej części regionu, czyli XII-wiecznego romańskiego kościoła z fundacji Piotra Włostowica. Urokliwymi wsiami, przez urocze miasteczko Mikstat , podróżujemy do kolejnego celu, tym razem już przy granicy z historycznym Dolnym Śląskiem, do 7. Antonina (11 km). Drewniany pałac Antoniego Radziwiłła to światowej klasy zabytek, którego nie trzeba przedstawiać. Odpoczniemy tutaj w restauracji lub przechadzając się po urokliwym parku krajobrazowym. Tak oto z jednego zabytku architektury drewnianej jedziemy do kolejnego, czyli 8. drewnianego ratusza w Sulmierzycach (30 km). Niewiele obiektów tego typu zachowało się do naszych czasów, tym bardziej warto zobaczyć ten ciekawy przykład budownictwa z połowy XVIII wieku. Mijając Krotoszyn zaglądamy do 9. Koźmina Wielkopolskiego (28 km). W tym spokojnym miasteczku zobaczymy zamek, klasztor, farę, drewniany kościół oraz cmentarz żydowski. Całkiem sporo jak na kilkutysięczną miejscowość. Dalej kierujemy się na 10. Dobrzycę (11 km) z pięknym muzeum wnętrz pałacowych. Warto zwrócić większą uwagę także na zabytkowy park z romantyczną zabudową oraz jednym z większych platanów w Polsce. Z Dobrzycy kierujemy się na Pleszew, a dalej w stronę rezydencji rodu Działyńskich. 11. Zamek w Gołuchowie (28 km), bo o nim mowa, to nie tylko cenny zabytek, ale także miejsce zgromadzenia licznych antyków. Zobaczymy tutaj także muzeum pałacowe zlokalizowane w dawnej gorzelni oraz Ośrodek Kultury Leśnej. W sąsiedztwie parku jest także zagroda żubrów. Wracając w stronę Kalisza warto jeszcze na chwilę wstąpić do 12. Kościelnej Wsi (11 km), gdzie zobaczymy kościół, którego historia sięga XII wieku. Ziemia Kaliska sięga jeszcze daleko na północ w stronę Konina i Gniezna, ale to już zupełnie inna historia.

VI Pomniki Historii (ok. 306 km)- pętla

Pomnik Historii to zabytek o szczególnym znaczeniu dla kultury naszego kraju. Rangę obiektu podkreśla fakt, że jest on ustanawiany przez Prezydenta RP specjalnym rozporządzeniem. Na terenie Wielkopolski do tej pory wytypowano kilkanaście takich zabytków. Podróż szlakiem Pomników Historii można rozpocząć w 1. Gnieźnie (0 km), gdzie zobaczymy słynną katedrę p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Wojciecha. Dalej kierujemy się do 2. Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy (16 km). Ostrów Lednicki ze względu na unikatowe wartości historyczne, architektoniczne, materialne i niematerialne jest miejscem wyjątkowym. W dalszą trasę wyruszamy do 3. Poznania (36 km), gdzie wpisany jest historyczny zespół miasta. Opuszczając Poznań kierujemy się do 4. Kórnika (22 km). Tam zwiedzimy neogotycki zamek Białej Damy i słynne arboretum kórnickie. Zaledwie kilka kilometrów dalej znajduje się dwór w 5. Koszutach (9 km). Tutejszy dwór alkierzowy jest wzorcowym przykładem barokowej siedziby szlacheckiej z czasów I Rzeczypospolitej. Warto tutaj zajrzeć, chociaż trzeba się teraz wrócić kilka kilometrów, aby dotrzeć do 6. Rogalina (21 km). Zespół pałacowy cechuje integralność stylistyczna i kompozycyjna założenia w typie entre cour et jardin, w obrębie którego architektura budynków spójnie łączy cechy stylistyczne charakterystyczne dla baroku, rokoka i klasycyzmu. To świadectwo życia i działalności rodziny Raczyńskich na przestrzeni ponad 150 lat. Jadąc bocznymi drogami w kierunku Śremu trafimy do opactwa w 7. Lubinie (42 km). Klasztor oo. benedyktynów ma bardzo wczesną metrykę sięgającą pierwszych wieków chrześcijaństwa w Polsce. Jego historia wiąże się ściśle z dynastią Piastów oraz potężnym w średniowieczu wielkopolskim rodem Awdańców. Kolejny niezwykły klasztor jest blisko, docieramy więc do 8. Gostynia (16 km). Jego zasadnicza część, czyli kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NPM i św. Filipa Neri jest jedynym na terenie Polski czystym importem pełnego baroku włoskiego, w wydaniu weneckim. Kolejny pobliski Pomnik Historii leży w Rydzynie, chociaż trzeba tutaj zboczyć z trasy (punkt opcjonalny). My podążamy jednak do 9. Dobrzycy (44 km). Zespół pałacowo-parkowy jest spójną kreacją stworzoną z połączenia klasycystycznych budynków: pałacu, oficyny i pawilonów parkowych – Panteonu i Monopteru, z parkiem krajobrazowym o cechach romantycznych. Kolejny cenny zabytek znajduje się w 10. Lądzie nad Wartą (50 km). Dawne opactwo jest wybitnym przykładem założenia o cechach stylu gotyckiego i późnobarokowego oraz jednym z najcenniejszych zabytków sakralnych Wielkopolski. Z Lądu zostało ok. 50 km do Gniezna, skąd rozpoczęliśmy swoją przygodę.