Przygodzice

Dom Ludowy, kościół. założenie dworskie

Ogólne informacje

Wieś będąca siedzibą Gminy Przygodzice, leży w powiecie ostrowskim. Liczy około 2300 mieszkańców. Przygodzice są położone ok. 3 km na południe od Ostrowa Wielkopolskiego. Przygodzice są bazą wypadową na Stawy Przygodzickie- część Parku Krajobrazowego Dolina Baryczy.

Historia

Wzmiankowana po raz pierwszy w 1403 roku. Od XIX wieku klucz dużego majątku ziemskiego. Właścicielami dóbr przygodzickich byli między innymi: Andrzej Gołuchowski, Jan Jerzy Przebendowski, Franciszek Bieliński, Marcin Mikołaj Radziwiłł, Józef Mikołaj Radziwiłł, Michał Hieronim Radziwiłł, Antoni Henryk Radziwiłł, Wilhelm Radziwiłł, Bogusław Fryderyk Radziwiłł, Ferdynand Radziwiłł, Michał Radziwiłł Rudy. Po wybuchu wojny Niemcy objęli administrację majątku Michała Radziwiłła .W 1941 roku niemiecki okupant zarządził, że dochody z zagrabionego majątku Michała Radziwiłła mają być przeznaczone na utworzoną w Poznaniu fundację Rzeszy dla niemieckich badań nad Wschodem. We wsi wysiedlano Polaków z lepszych domów, zamknięto kościół i szkołę polską. Do obozów koncentracyjnych wysłano miejscowego księdza i kierownika szkoły, skąd już nie wrócili. Michał Radziwiłł, ostatni właściciel Przygodzic, wojnę spędził w Niemczech, a do Polski już nie powrócił, zmarł w Berlinie w 1955 roku. Miejscowość przynależała administracyjnie przed rokiem 1887 do powiatu odolanowskiego, w latach 1975-1998 do województwa kaliskiego, a w latach 1887-1975 i od 1999 do powiatu ostrowskiego.

Dom Ludowy

Dom Ludowy im. marsz. Józefa Piłsudskiego, pochodzący z 1934 roku, z cechami tzw. stylu dworkowego. Obecnie siedziba Urzędu Gminy.

Kościół

Kościół Najświętszej Marii Panny Nieustającej Pomocy, pochodzący z lat 1925-1926, neobarokowy, jednonawowy, z barokizującym wystrojem wnętrza.

Założenie dworskie

Zespół rezydencjonalny tworzy dwór, dworek dzierżawcy majątku, dom ogrodnika, stróżówka- więzienie, budynek administracyjny dóbr, dom mieszkalny pracowników administracji i park.
-Dwór pochodzi najprawdopodobniej z XVIII wieku. W późniejszym okresie pełnił funkcję mieszkalną komisarza dóbr, następnie w XIX wieku służył jako rządcówka a w początku XX wieku został wyremontowany z przeznaczeniem na mieszkania pracowników majątkowych. Został wzniesiony na planie wydłużonego prostokąta z frontowym gankiem wejściowym.
-Dworek dzierżawcy majątku pochodzi z początku XX wieku, obecnie pełni funkcję internatu.
-Dom ogrodnika pochodzi z początku XIX wieku. Jest to obiekt murowany, parterowy z wysokim dachem czterospadowym.
-Stróżówka- więzienie pochodzi z 1813 roku. W późniejszym okresie pełniła funkcję mieszkalną. Usytuowana jest przy głównym wjeździe do założenia dworskiego, obok obklejonej szyldami bramy.

Źródło: Wikipedia, www.przygodzice.pl, S. Małyszko. Majątki Wielkopolskie: Powiat Ostrowski, Fot. Aleksander Liebert