Wielkopolskie
zamki,
pałace i dwory
Obiektów
w bazie: 59
Antonin

Pałac
został zbudowany w latach 1822 - 1824 przez Karla Fryderyka
Schinkla dla księcia Antoniego Radziwiłła. Pałac jest konstrukcji
drewnianej, oszalowany, na podmurówce. Zbudowano go na planie
krzyża greckiego, co jest rzadkością wśród tego typu rezydencji.
Całe wnętrze korpusu głównego zajmuje sporych rozmiarów, trójkondygnacyjna
sala o ozdobnym stropie wspartym na grubej kolumnie- kominie.
Jest to doskonałe miejsce na koncerty muzyki poważnej, które
odbywają się tutaj od czasu do czasu. Jedno ze skrzydeł mieści
klatkę schodową wiodącą na wewnętrzne balkony, prowadzące do
pokoi mieszkalnych w pozostałych trzech skrzydłach. Gościem
Antoniego Radziwiłła w Antoninie był m. in. Fryderyk Chopin
(dwukrotnie, w 1827 i 1829). Na elewacji pałacu znajduje się
tablica upamiętniająca te wizyty, a przy wejściu na teren pałacowy
umiejscowiony jest pomnik kompozytora.
W latach 60. XX wieku obiekt został częściowo zdewastowany i
zamieniony na magazyn. Na szczęście w latach 1975- 1978 przeprowadzono
generalny remont wraz z adaptacją na Dom Pracy Twórczej. Warto
wspomnieć, że za renowację otrzymał prestiżową nagrodą Europa
Nostra' 94. Obecnie mieści się w nim hotel oraz restauracja.
Wokół znajduje
się rozległy park w stylu angielskim ze stawem i pomnikowymi
drzewami. Na środku stawu, na wysepce, znajduje się wykonany
z białego marmuru nagrobek córek Antoniego Radziwiłła - Fryderyki
Heleny i Luizy. W pobliżu także zabytkowe zabudowania utrzymane
w stylu szwajcarsko- tyrolskim.
Bagatela

Zespół
rezydencjonalny powstał w drugiej połowie XVIII wieku jako stała
siedziba właścicieli majątku Czekanów. Założycielem zespołu
był Michał Biernacki herbu Poraj, który odziedziczył majątek
w 1768 roku. Pierwotna rezydencja była dworem parterowym, ze
środkową częścią dwukondygnacyjną. Budynek usytuowano wykorzystując
naturalne warunki leśnej polany, a park sukcesywnie komponowano
poprzez nowe nasadzenia.
Majątek w rękach rodziny Biernackich był do 1877 roku, przejmowany
przez kolejne pokolenia. W 1877 roku majątek nabył Ferdynand
książę Radziwiłł herbu Trąby. Zamierzał przebudować dwór na
pałac myśliwski, jednak tylko zgromadził materiały, a w roku
1882 odstąpił go bratu, Karolowi. W lipcu 1884 roku do Bagateli,
po zakończeniu prac wprowadził się Karol Radziwiłł z synem Władysławem,
a później siostra Karola, Elżbieta. Wyposażenie pałacu sprowadzone
zostały z Berlina. Część z nich, meble ze złoceniami, z blatami
z marmuru Carrara wykonali rzeźbiarze i stolarze włoskiego pochodzenia
Ferrari i Montagner. Dodatkowo w 1909 roku wnętrza pałacowe
wzbogaciły się o trofea myśliwskie przywiezione przez Władysława
Radziwiłła z jego afrykańskiej wyprawy. Reprezentacyjne
schody wewnętrzne, które można podziwiać do dzisiaj, wykonał
Bissink z Wrocławia. Oprócz schodów zachowa została również
stolarka drzwiowa i okienna oraz sufit kasetonowy w danej jadalni
(obecnie sala konferencyjna) Autorem projektu przebudowy był
znany architekt Zygmunt
Gorgolewski. Jest to obiekt murowany, podpiwniczony, z drewnianymi
stropami parteru i piętra, nakryty dachem naczółkowym. Wzniesiony
jest na rzucie prostokąta o symetrycznym układzie pomieszczeń.
Po zakończeniu II wojny światowej urządzono w pałacu mieszkania
lokatorskie, a następnie został przejęły przez Lasy Państwowe.
W latach 1960-70 pałac został przebudowany, wprowadzono liczne
zmiany wewnątrz oraz w zewnętrznej bryle budynku- zniekształciło
to wygląd obiektu. W następnych latach stan techniczny pałacu
zaczął się pogarszać. Na wiosnę 2000 roku nowy właściciel przystąpił
do remontu kapitalnego pałacu, przywracając mu pierwotną urodę.
Obecnie znajduje się tutaj Centrum
Szkoleniowe wraz z hotelem.
Bilczew

Został
wzniesony w 1935 roku dla Józefa Andraszaka. Jest to obiekt
murowany, podpiwniczny, parterowy, z wysokim dachem masandrowym.
Pobudowany na rzucie prostokąta. W elewacji południowej znajduje
się wgłębny ganek otwarty trzema otworami arkadowymi. Znajduje
się w stanie bardzo dobrym.
Boczków

W Boczkowie
znajduje się dwór z połowy XIX wieku, zbudowany na planie litery
T. Charakterystycznym elementem jest czterokolumnowy frontowy
portyk. Stan samego obiektu można określić jako postępująca
ruina, z roku na rok coraz gorszy. Pod dwór można dostać się
bez większych problemów, gorzej będzie w czasie lata z uwagi
na zaniedbany park.
Park, w którym znajduje się dwór, został założony na początku
XX wieku, na miejscu ogrodu użytkowego. Zajmuje powierzchnie
1,7 ha. Od zachodu ograniczony jest drogą biegnącą przez wieś,
a od wschodu aleją dojazdową na dawne podwórze folwarczne. Wśród
drzewostanu znajduje się dąb szypułkowy.
Borków
Stary

Klasycystyczny dwór z początku XIX wieku. Obiekt
murowany, otynkowany, z piętrowym czterokolumnowym portykiem
zwieńczonym trójkątnym frontonem z herbem Wczele. Wewnątrz klatka
schodowa z balustradą empirową. Wokół park o powierzchni 1,9
ha. Przy bramie wjazdowej spichlerz. Obecnie własność prywatna,
w trakcie remontu. Obiekt niedostepny.
Borucin

Dwór
pochodzi prawdopodobnie z połowy XIX wieku, powiększonyzostał
o dwa skrzydła - jedno skromniejsze, a po przeciwnej stronie
bardziej okazałe, które stało się de facto nową fasadą główną.
Ta rozbudowa nastąpiła około 1884 roku. Posiada piętrową elewację
o formach klasycyzujących, z pseudoryzalitem zawierającym główne
wejście na osi, zwieńczonym trójkątnym frontonem i poprzedzonym
gankiem o dwóch filarach dźwigających balkon pierwszego piętra.
Skrzydło jest nakryte wysokim dachem czterospadowym.
Broniszewice

Pałac został zbudowany w 1892 roku dla Józefa
Brandta. Jest to budowla neoklasyczna na planie prostokąta z
wieżą o dachu piramidalnym, w narożniku murowany. W roku 1920
obiekt zakupiły siostry-opiekunki od św. Dominika i prowadzą
w nim do dzisiaj Dom Pomocy Społecznej dla dzieci. W narożniku
znajduje się wysoka wieża, nakryta ostrosłupowym hełmem z iglicą.
Elewacje tynkowane, pd.-wsch. i pn. boniowane, ozdobione profilowanym
gzymsem kordonowym i wieńczącym, z konsolkami kanelowanymi pilastrami
w wielkim porządku. W fasadzie przyścienny portyk z czterema
półkolumnami toskańskimi i trójkątnym naczółkiem. We wnętrzach
zachowane bogate sztukaterie sufitowe, kute balustrady balkonów
oraz terakota w korytarzu parteru. Pałac znajduje się w dobrym
stanie.
Brzostków

Klasycystyczny dwór zbudowany zapewne przed 1781
rokiem, otoczony parkiem krajobrazowym (3.2 ha) ze stawem i
drzewami o wymiarach pomnikowych. Obiekt jeszcze kilka lat temu
wyglądał fatalnie, jednak na szczęście znalazł się inwestor,
który przeprowadził generalny remont i obecnie dwór prezentuje
się wyśmienicie. Jest doskonale widoczny z drogi przebiegają
przez wieś, jednak zwiedzanie go nie jest obecnie możliwe.
Bugaj

Dwufazowy;
parterowy dwór, nakryty dachem czterospadowym. Został wzniesiony
w połowie XIX wieku, lub jak podają inne źródła już w XVIII
wieku. Przebudowany w latach 20. XX wieku- rozbudowa o wyższy
człon południowy staraniem dziedzica dóbr
dobrzyckich Józefa Czarneckiego dla syna Zygmunta. jest
to obiekt murowany, z częścią piwnic nakrytych sklepieniem krzyżowym
i odcinkowym. Fasada symetryczna z dekoracjami sztukatorskimi
(widoczna na trzecim zdjęciu). W jadalni zachowany strop kasetonowy,
ozdobiony herbami namalowanymi przez Izabelę Potocką- żonę dziedzica.
Obecnie dwór jest wystawiony na sprzedaż. Zdjęcia zostały wykonane
w lecie 2005 roku.
Chotów

Dwór wzniesiony w pierwszej połowie XIX wieku
z użyciem form klasycystycznych zapewne dla rodziny Lisieckich.
Rozbudowany w latach 20. XX wieku o piętrowe skrzydło zachodnie
i parterowy aneks wschodni. Po '45. roku mieściły się w nim
mieszkania socjalne, co doprowadziło w ostateczności do zrujnowania
obiektu. Wnętrza o układzie dwutraktowym, z sienią na osi, do
której wejście prowadzi z frontowego ganku kolumnowego. Wymieniane
w Majątkach Wielkopolskich S.
Małyszki XIX schody z poręczą zakończoną rzeźbionymi
głowami, dwa piece kaflowe oraz parkiety niestety już nie istnieją,
zostały zniszczone przez poprzednich lokatorów - obecnie nie
planuje się ich rekonstrukcji.. Elewacje zachodniego skrzydła
z cokołem boniowanym w tynku, urozmaicone narożnymi pilastrami
jońskimi i belkowaniem. Całe założenie jeszcze kilka lat temu
prezentowało się fatalnie, a obecnie przywracany jest mu dawny
blask. W trakcie generalnego remontu dokonanego w latach 2004-2008
odtworzono tynki z zachowaniem oryginalnego detalu; przebudowano
ganek likwidując ściany boczne; przystosowano dach do celów
mieszkalnych instalując lukarny zamiast okien powiekowych, a
piwnice do celów restauracyjnych z zachowaniem sklepień znajdujących
się pod starszą częścią budynku. Przeprowadzono także renowację
wnętrz.
Dwór jest otoczony parkiem krajobrazowym z II połowy XVIII wieku,
o powierzchni 5,1 ha, z wysepką i groblą między stawami, aleją
lipową, resztkami alei grabowej, drzewami o wymiarach pomnikowych.
Obecnie w dworze mieści się restaturacja z możliwością wynajęcia
na imprezy okolicznościowe, w planie jest także utworzenie hotelu.
Obiekt dostępny.
Czechel

Eklektyczny dwór-willa z około 1900 roku, utrzymany
w stylu renesansu północnego z pewnymi elementami secesyjnymi,
o skomplikowanej bryle - wykusze, sterczyny, balkony, dekoracyjne
szczyty, kule, iglice, strome dachy. Od lat powojennych do 2000
roku znajdowała się tutaj siedziba szkoły podstawowej, a obecnie
jest własnością prywatną. Nowy właściciel zabrał się za jego
remont (wymiana dachu, nowe okna) oraz uporządkował teren parku,
za co można mu być bardzo wdzięcznym. Obecnie dwór jest niedostępny.
Czekanów

Jest
to obiekt parterowy, o rozczłonkowanej bryle, wzniesiony na
rzucie zbliżonym do litery L. Pochodzi z lat 20. XX wieku. Zaprojektował
go Kazimierz Ruciński. Obecnie mieści się w nim przedszkole.
Wokół znajduje się mały park krajobrazowy z początku XX wieku.
Wśród starodrzewia znajdują się m. in. sosny, klony oraz lipy.
Czerniejewo
m.jpg)
Pałac znajduje się na północnym skraju miasta,
połączony z nim długą aleją. Wzniesiono go w latach 1771-1775
dla Jana Lipskiego według projektu architekta Ignacego Graffa
z Rydzyny. Pałac pierwotnie przedstawiał styl późnobarokowy,
piętrowy z dwoma skrzydłami i dwoma dziedzińcami. Pałac był
przez okres swojego istnienia wielokrotnie przebudowywany. W
latach 1789-1790 został przekształcony w rezydencję klasycystyczną
według projektu Kamsetzera. Od frontu dobudowano wtedy okazały
czterokolumnowy portyk, który umożliwiał kryty dojazd pod samo
wejście. Lata 1926-1928 to kolejne modyfikacje założenia. Przebudowa
prowadzona przez Juliusza Nagórskiego polegała na dobudowaniu
dwukondygnacyjnego skrzydła, które połączono z oficyną półkolistą
galerią. Oficynę zachodnią połączono galerią z pałacemdopiero
w latach 1980-1982. Losy powojenne nie były łaskawe dla pałacu,
wnętrza i wyposażenie uległy znacznemu zniszczeniu. Do 1977
znajdowała się tutaj siedziba domu dziecka, później został on
przejęty i wyremontowany przez PGR Żydowo z przeznaczeniem na
hotel.
Dobrzyca

Klasycystyczny
pałac położony w południowo-wschodniej części wsi. Mieści się
w malowniczym parku krajobrazowym utrzymanym w stylu angielskim.
Wybudowany w latach 1798-1799 przez czołowego architekta epoki
klasycyzmu, autora między innymi pałacu w ¦miełowie i pałacu
w Lubostroniu, Stanisława Zawadzkiego dla adiutanta i szefa
kancelarii wojskowej króla Stanisława Augusta, generała Augustyna
Gorzeńskiego. Z uwagi na związki Gorzeńskiego z masonerią symbolika
architektoniczna pałacu i parku nawiązuje do tradycji wolnomularskich.
Doruchów

Piętrowy dwór z początku XX wieku zbudowany dla
rodziny Thiel. Fasada o dwóch szczytach formą nawiązuje do secesji.
Obecnie znajduje się tutaj biblioteka. Park krajobrazowy o powierzchni
4,2 ha został ukształtowany w okresie powstania dworu. Posiada
staw z niewielką wysepką, prawdopodobnie pozostałość średniowiecznego
grodu.
Gałązki
Małe

Dwór
rodziny Hilbigów został zbudowany w 1903 roku. Jest to obiekt
piętrowy, murowany, wzniesiony na rzucie prostokąta z wysokim
dachem czterospadowym. Obecnie zamieszkały.
Gałązki
Wielkie

Dwór
dzierżawcy, a później właściciela resztówki powstały w latach
20. XX wieku. Jest to obiekt murowany, parterowy z mieszkalnym
poddaszem, część północna piętrowa. Elewacje otynkowane z facjatą
frontową i szczytami dekoracyjnie oszalowanymi deskami. Wokół
park krajobrazowy. Obecnie własność prywatna znajdująca się
w bardzo dobrym stanie. Z tego miejsca chciałbym serdecznie
podziękować właścicielowi za umożliwienie mi wykonania fotografii.
Głóski

Pochodzi
z 3 ćwierci XIX wieku. Murowany, dwupiętrowy, z drewnianymi
stropami i niskim dachem dwuspadowym dawniej z wieżą krytą hełmem
z lukarnami. Obecnie ruina znajduje się na środku pola, dawnego
parku pałacowego. Całe założenie zostało w okresie PRLu skandalicznie
zniszczone, a dzisiaj nie robi się nic, aby zachować chociaż
resztki historii. Po dawnym dziedzińcu oraz kaplicy pozostały
tylko archiwalne fotografie wykonane przez Lekowa...
Gołuchów

Jeden
z najciekawszych zabytków regionu. Wzniesiony na miejscu dawnego
dworu obronnego ok. 1560 r. Jego zewnętrzna forma nawiązuje
do architektury zamków znad Loary. Przebudowę wykonano w latach
1872-1875 wg projektu Zygmunta Gorgolewskiego i Maurycego Ouradou.
W dekorację zamku wtopiono oryginalne, zabytkowe elementy architektury,
kupowane przez Izabelę z Czartoryskich Działyńską w antykwariatach
Europy: późnogotyckie i renesansowe kominki, portale, okiennice
itp. We wnętrzach można zobaczyć m. in. : kolekcje waz greckich,
wyroby rzemiosła, malarstwo, tkaniny. Jeśli
znajdujemy się w pobliżu Gołuchowa musimy koniecznie zobaczyć
ten obiekt.
Grab

Klasycystyczny pałac wzniesiony w latach 1805
- 1810 prawdopodobnie według projektu Stanisława Zawadzkiego.
Rozbudowany w poł. XIX wieku o skrzydło wsch., a później o wieżę
i taras, z jednoczesną przebudową korpusu głównego. Murowany
z cegły, podpiwniczony. Korpus główny, dwukondygnacyjny, skierowany
na dziedziniec honorowy, nakryty dachem czterospadowym. Frontowy
czterokolumnowy portyk w wielkim porządku, poprzedzony schodami,
z panopliami i tarczami herbowymi w tympanonie. Od wsch. kwadratowa,
czterokondygnacyjna wieża, mieszcząca schody i aneks, połączony
windą z kuchnią w piwnicy. We wnętrzu zachowana stolarka drzwiowa
z pocz. XIX w. i II poł. XIX wieku (część polichromowana), sztukatorska
dekoracja sufitów w pomieszczeniach parteru, a także arkadowe
wydzielenie korytarza z hallu na piętrze. Obecnie w złym stanie,
własnośc prywatna.
Pałac w 2005 roku zmienił właściciela, który planuje remont
obiektu i umieszczenie w nim centrum turystyczno-konferencyjnego.
Niemniej w chwili obecnej (stan na 20.8.2008) wstęp na teren
założenia pałacowego jest niemożliwy). Pozostaje liczyć, że
nowym właścicielom uda się przywrócić miejscu dawny urok.
Gutów

Wzniesiony
ok. 1875 roku, a na przełomie XIX/ XX wieku rozbudowany w stylu
eklektycznym z użyciem form neoromańskich i neogotyckich. Posiada
wieżę na planie elipsy. Przez lata obiekt był zrujnowany, obecnie
odbudowany. Pałac otacza park krajobrazowy o powierzchni 4.95
ha założony w XIX wieku.
Korzkwy

Obszerny,
parterowy, z mieszkalnym poddaszem dwór w kostiumie narodowym,
czyli w tak zwanym stylu polskim. Został zbudowany w 1911 roku
dla Artura Szenica (monogram AS i data 1911 w miejscu kartusza
herbowego nad wejściem). Dwór w Korzkwach posiada wysoki, łamany
dach, kolumny, portyk z trójkątnym zwieńczeniem, latarnie, a
także boczne skrzydła na kształt potężnych alkierzy. Obecnie
opuszczony, wstęp na teren parku nie stanowi żadnego problemu
(wrzesień 2006).
Koszuty

Koszuty to wieś leżąca koło Środy Wielkopolskiej
przy trasie drogi krajowej nr 11. Znajduje się tutaj jeden z
najpiękniejszych polskich dworów mieszczących obecnie Muzeum
Ziemi Średzkiej. Barokowy obiekt został wzniesiony w II poł.
XVIII wieku dla Józefa Zabłockiego, z wykorzystaniem fundamentów
poprzedniego budynku z XVII wieku. Dwór jest konstrukcji szkieletowej
z modrzewia. W XIX wieku przebudowano alkierze, a w 1902 roku
postawiono piętrowy, owalny ryzalit kryjący salon oraz użyto
polskiego łamanego dachu czterospadowego. Pierwsze dobre wrażenie
po zobaczeniu dworu potęguje ciekawie urządzona ekspozycja we
wnętrzu pt. "Mała siedziba ziemiańska w Wielkopolsce".
Pomieszczenia oddają atmosferę XIX i XX ziemskiej rezydencji.
Eksponaty nie są schowane za szybami czy ogrodzone od zwiedzających
w jakikolwiek inny sposób, wszystko jest praktycznie na wyciągnięcie
ręki- dzięki temu łatwiej jest nam wyobrazić sobie sposób życia
ludzi z tamtej epoki.
Obecnie rewaloryzowany niewielki park krajobrazowy stanowi wspaniałe
uzupełnienie całości.
Kotlin

Barokowy
dwór pochodzący z 2. połowy XVIII wieku, rozbudowany około 100
lat później. Posiada wysoki dach masandrowy, a dawniej także
dwa alkierze w narożach (obecnie
istnieje tylko jeden). Wewnątrz, na osi, sień i klatka schodowa,
a za nią salon wysunięty wydatnim ryzalitem. Dzisiaj prezentuje
stan zaawansowanej ruiny, część dworu uległa zawaleniu. Obiekt
niedostępny.
Kotowiecko

Pałac
z 1842 roku, rozbudowywany po roku 1903 przez rodzinę von Lekow,
posiadający elementy neogotyckie, kilka zróżnicowanych brył
i oktagonalną (ośmioboczną) wieżę. Wokół park z połowy XIX wieku,
o powierzchni 10 ha, z licznymi drzewami o wymiarach pomnikowych.
Obecnie we wnętrzu pałacu znajduje się przedszkole.
Kowalew

Piętrowy
dwór o formach klasycyzujących i dobrych proporcjach, z urozmaicającym
wygląd płytkim ryzalitem na osi zwieńczonym trójkątnym frontonem
i poprzedzonym małym gankiem z tablicą "Przystań z bożej
łaski", nad którym znajduje się niewielki balkon. Dwór
nakryty dachem czterospadowym z latarnią na szczycie dającą
światło do holu. Został wzniesiony zapewne w trzeciej ćwierci
XIX wieku. Dwór
do dziś pozostaje w rękach spadkobierców po Karolu Konstantym
Belina- Brzozowskim. Wstęp na teren parku jak i fotografowanie
zabytku za zgodą właścicieli.
(2006)
Koźminek

Największą
chlubą wsi jest późnobarokowy dwór z końca XVIII wieku. Przebudowano
go w latach 1906- 1907 z dodaniem czterekolumnowego portyku
według projektu Jana Heuricha staraniem Tadeusza Hantkego i
Marii z Mielęckich. Obecnie pełni funkcję przedszkola. Przy
pałacu neogotycka oficyna z XIX wieku oraz zrujnowany spichlerz.
Wstęp do parku wolny.
Kórnik

Jego
początki sięgają średniowiecza. Obronna budowla otoczona fosą,
dostęp do niej był możliwy przez most zwodzony oraz spuszczaną
okutą kratę. Do dziś z tego okresu zachowały się stare mury
i piwnice obiektu. W połowie XVI wieku zamek rozbudowano i zwiększono
jego funkcje obronne. W XVIII wieku Teofilia z Działyńskich
przeobraziła średniowieczny zamek w barokowy pałac. Zamek dzisiejszy
kształt - neogotycki, o wyglądzie i charakterze nawiązującym
do budowli obronnych - zawdzięcza Tytusowi Działyńskiemu (projekt
Karla Friedricha Schinkla) W murach zamku mieści się muzeum
z wieloma unikatowymi eksponatami, m.in. meble różnych stylów
i epok, obrazy mistrzów polskich i europejskich, rzeźby, kolekcje
numizmatyczne, militaria polskie i wschodnie, wyroby rzemiosła
artystycznego z porcelany i srebra oraz zbiory etnograficzne
i przyrodnicze z Australii i Oceanii. Jak głosi legenda: nocami
po parku i zamkowych komnatach przechadza się Teofilia z Działyńskich
zwana "Białą Damą". Zapraszam do odwiedzenia tego
wspaniałego zabytku! Strona
internetowa muzeum.
Kuchary

Dwór
pochodzi z początku XIX wieku, został powiększony w roku 1879.
Obecnie prawdopodobnie w rękach prywatnych, w trakcie remontu.
Kwiatków

Dwór
pochodzi z XVIII wieku. Jest to obiekt parterowy, rozbudowywany
w XIX wieku o frontowy portyk i piętrowe skrzydło wschodnie.
W sąsiedztwie dworu znajduje się park krajobrazowy oraz kuchnia
dworska. Jak widać za załączonej fotografii obiekt nie wygląda
najgorzej, jest zamieszkały. Wejść do niego co prawda nie można
lecz podejście pod sam dwór nie stanowi żadnego problemu.
Laski

Neorenesansowy pałac z cechami renesansu śląskiego
i elementami baroku wzniesiony w 1908 roku. Dzięki jego wysokiej
wieży jest widoczny już z daleka. Przy pałacu park krajobrazowy
o powierzchni 8,4 ha. Po wojnie był m. in. ośrodkiem szkolenia
rolniczego, obecnie znajduje się w rękach prywatnych- obiekt
w remoncie, brak możliwości zwiedzania. Fotografie wykonane
zza ogrodzenia.
Lewków

Klasycystyczny
pałac zbudowany w latach 1786 - 1791 dla Wojciecha Lipskiego
i jego żony Salomei z Objezierskich. Przy jego budowie wzorowano
się na projektach pałacu w Siekiernikach autorstwa Jana Chrystiana
Kamsetzera. Jest to obiekt o jednolitej, prostokątnej bryle
z kolumnowym, wgłębnym portykiem jońskim zwieńczonym trójkątnym
frontonem. Na frontonie napis "Sobie, Swoim Przyjaciołom,
Potomności". Na południowej fasadzie znajduje się kartusz
z datą 1791 i figury kobiece podtrzymujące kartusze z literami
SL oraz herbem Objezierskich. Obiekt jest nakryty prostym, czterospadowym
dachem. Dziedziniec jest zamknięty po bokach dwoma oficynami
(jedna z nich mieści obecnie przedszkole). Reperezentacyjne
wnętrza z bogatą ornamentyką oraz iluzjonistyczną dekoracją
malarską Antoniego Smuglewicza zlokalizowano na parterze.
Pałac zdewastowano po 1945 roku. Przez ten czas służył najpierw
jako więzienie, później jako świetlica, aż w końcu zamieniono
go na mieszkania. Trwało to do początku lat 70.
W latach 1973-89 obiekt przeszedł gruntowny remont z przeznaczeniem
na muzeum wnętrz pałacowych, którą to funkcję pełni do dzisiaj.
Kolejny remont odbył się w 2005 roku i był związany z wymianą
pokrycia dachu.
Pomimo tego, iż nie zachowało się oryginalne wyposażenie wnętrza
warto jest odwiedzieć tą rezydencję, uważaną zresztą za jedną
z piękniejszych w Wielkopolsce. W muzeum zgromadzono m. in.
meble z epoki, portrety sarmackie oraz kolekcję obrazów o treściach
patriotycznych.
Marchwacz

Zbudowany w latach 1820- 1821 dla Bonawentury
Niemojowskiego. Był to obiekt w stylu klasycystycznym. Prawdopodobnie
w 1905 roku został przebudowany i rozbudowany, staraniem Włacława
Józefa Niemojowskiego, przez architekta Stefana Szyllera. Obiekt
jest wzorowany na pałacu łazienkowskim w Warszawie; murowany,
podpiwniczony, o rozczłonkowanej bryle składającej się z harmonijnie
połączonych części o różnych wysokościach. Środkowa część pałacu
piętrowa, zwieńczona rzeźbami o tematyce mitologicznej przedstawiającymi
cztery pory roku autorstwa Pawła Krzyżanowskiego. Na parterze
znajdowały się takie pomieszczenia jak hol, biblioteka, gabinet
pana, garderoba, sypialnia pana, sypialnia pani, buduar, salonik
pani, bilard, salon, jadalnia, kredens oraz spiżarnia. Według
Majątków Wielkopolskich Powiat kaliski w reprezentacyjnych wnętrza
parteru zachowała się dekoracja sztukatorska, stolarka okienna
i drzwiowa, a w holu posadzka terakotowa. W ostatnich latach
pałac został wyremontowany, a obecnie jest wystawiony na sprzedaż.
Obiekt niedostępny, stanowi własność prywatną. (kwiecień 2007).
Fotografie wykonane zza ogrodzenia.
Miedzianów

Pałac
Henryka Józefa Skarżyńskiego zbudowany w 1877 roku w stylu neorenesansowym,
prawdopodobnie według projektu Stanisława Hebanowskiego. Wejście
od wschodu przez wysoką, półkolistą wnękę. Bogaty wystrój wnętrz
został zniszczony po 1945 roku. Obecnie remontowany, własność
prywatna.
Wokół pałacu znajduje się park krajobrazowy z około 1880 roku,
o powierzchni 5,8 ha, z dwoma stawami i starymi drzewami o wymiarach
pomnikowych (dwa platany klonolistne o obwodach 3,90 i 4,60
m.)
Osiek

Dwór
został zbudowany przez rodzinę Parczewskich w 1844 roku z użyciem
form klasycystycznych. Pokrycie dachu zostało wymienione w okresie
międzywojennym. Posiada on 6- kolumnowy ganek oraz piętrową
wieżę boczną widoczną na zdjęciach po lewej stronie. Jest to
obiekt murowany, podpiwniczony, parterowy z facjatami. Według
spisu z roku 1991 we wnętrzach zachował się neobarokowy kominek,
5 pieców kaflowych, a w jednym pomieszczeniu polichromie na
suficie o motywach heraldycznych i florystycznych.
Parczew

Dwór pochodzi z lat 80. XIX wieku. Jest to obiekt
parterowy, podpiwniczony, z piętrowym ryzalitem frontowym i
skrzydłem wschodnim. Frontowy ganek podjazdowy wsparty na dwóch
toskańskich kolumnach i dwóch filarach nakrytym tarasem. Od
wschodu znajduje się oszpecająca współczesna przybudówka. Obecnie
pałac pełni funkcję szkoły.
Piątek
Wielki

Pałac
powstał w 1886 roku staraniem Roberta Szolca. W 1976 przeszedł
remont, podczas którego zmieniono rozkład części wnętrz. Jest
to obiekt murowany, podpiwniczony. Posiada parterowy człon środkowy
z dachem dwuspadowym. Piętrowe skrzydła boczne nakryte są dachem
czterospadowym. Pałac wzniesiono na planie litery H. Elewacja
frontowa jest symetryczna, w centrum znajduje się cofnięty ganek,
którego nadproże wsparto na dwóch kolumnach doryckich. Obiekt
ten już niedługo stanie się własnością prywatną, przynajmniej
taką informację otrzymałem od mieszkających tutaj ludzi.
Pogrzybów

Pierwotnie późnobarokowa rezydencja została wzniesiona
w połowie XVIII wieku. Około 1848 roku dokonano przebudowy dla
Niemojowskich. Na początku XX wieku dokonano kolejnej przebudowy
związanej z adaptacją na szkołę. Elewacje otynkowane ze skutym
detalem architektonicznym. Obecnie własność gminy, pełni funkcję
mieszkań. Stan pałacu pozostawia wiele do życzenia...
Radlin
m.jpg)
W miejscu obecnych ruiny stał niegdys piękny
pałac wzniesiony w latach około 1570 - 1592 przez Andrzeja Opalińskiego,
marszałka wielkiego koronnego. Okres świetności rezydencja przeżywała
w końcowych latach XVI oraz w wieku XVII. Od wschodu do pałacu
przylegał ogród utrzymany w stylu włoskim, otoczony ceglanym
murem, a w jego części południowej wyróżniała się kaplica z
trójarkadową, kolumnową loggią. W roku 1700 właścicielką pałacu
została Ludwika Opalińska. Po jej ślubie z Janem Kazimierzem
Sapiehą na prawie sto lat pałac stał się własnością Sapiehów.
W okresie tym rozpoczął się upadek pałacu, pogłębiony rozpoczętą
w roku 1730 i nigdy nie ukończoną przebudową. W roku 1791 Kazimierz
Nestor Sapieha sprzedał pałac niemieckiej rodzinie Kalkreuthów.
W roku 1840 pałac nabył Władysław Radoliński, właściciel Jarocina,
wtedy to rozpoczęła się rozbiurka obiektu.
Obecnie jest to malownicza ruina położona wśród
pól. Niedawno na murach przeprowadzono prace zabezpieczające
oraz wykonano tablicę informacyjną z krótką notką o pałacu.
Na miejscu dawnego ogrodu włoskiego znajduje się cmentarz.
Rogalin

Rogalin jest malowniczo położoną wsią nad rzeką
Wartą w województwie wielkopolskim . Znajdujące się tutaj barokowo-klasycystyczne
założenie pałacowe z XVIII wieku należące do najpiękniejszych
w Polsce. Pałac składa się z głównego budynku i połączonych
z nim ćwierćkolistymi skrzydłami galeriowymi dwóch oficyn bocznych.
Ostatnim właścicielem Rogalina był Edward
hrabia Raczyński, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, który
spoczywa w podziemiach kaplicy na terenie parku- w mauzoleum
grobowym Raczyńskich z 1820 roku. Wzorem architektonicznym tej
budowli była świątynia rzymska z I w. p. n.e w Nimes. Nad brzegiem
Warty rosną dęby rogalińskie. Jest to największe w Europie skupisko
pomnikowych dębów, liczy sobie ok. 2000 dębów. Najsłynniejsze
z nich to Lech, Czech i Rus, mające ok. 700 lat!
Rososzyca

Pałac
Skórzewskich z lat 70' XIX wieku, neorenesansowy (z odwołaniami
do renesansu włoskiego), wielobryłowy. Obecnie w złym stanie,
zamieszkały.
Tak wyglądał kiedyś.
W okolicy pałacu rozciąga się park, również w nienajlepszym
stanie, zaniedbany.
Rydzyna

Pierwsza wzmianka o zamku w Rydzynie pochodzi
z połowy XIV wieku. Była to wówczas siedziba Jan z Rydzyny i
Czerniny, rycerza i zaufanego dworzanina Władysława II Jagiełły.
W rękach spadkobierców po Janie zamek pozostał niemal do końca
XVII stulecia. W 1658 roku część dóbr rydzyńskich wykupił ród
Leszczyńskich, jeden z najmożniejszych rodów dawnej Rzeczypospolitej.
Wtedy także zabrano się do przebudowy warownego zamku na luksusową
rezydencję. Początkowo pieczę nad budową sprawował Józef Szymon
Beletti, architekt króla Korybuta Wiśniowieckiego oraz Jana
III Sobieskiego, jednak w końcowym etapie został zastąpiony
przez Pompeo Ferrari (patrz - architektura Leszna). wyniku tych
prac powstał imponujący zespół rezydencjonalny, należący do
najokazalszych tego typu gniazd magnackich w kraju. Była to
czteroskrzydłowa i trzypiętrowa barokowa rezydencja z narożnymi
wieżami otoczona fosą. W latach 1704-09 pełnił on rolę siedziby
rodowej Stanisława Leszczyńskiego - elekcyjnego króla Polski.
W 1738 roku zamek przeszedł w ręce rodziny Sułkowskich - wykończyli
oni zamek jako imponującą, podziwianą do dzisiaj budowlę. Po
bezpotomnej śmierci synów Augusta Sułkowskiego majątek został
oddany do dyspozycji Kolegium Szkolnego, a niedługo potem przejęte
przez Pruską Komisję Kolonizacyjną. Po tym fakcie zamek opustoszał
z cennego wyposażenia. W czasie pierwszej wojny światowej w
rezydencji mieścił się niemiecki obóz dla francuskich i rosyjskich
jeńców wojennych. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości
zamek stał się własnością Skarbu Państwa i trafił pod opiekę
Kuratorium Fundacji im. Sułkowskich. Po adaptacji na cele szkolne
we wrześniu 1928 roku obiekt stał się siedzibą Gimnazjum, a
później także Liceum. Prawdziwa katastrofa nastąpiła po wejściu
do zamku radzieckich barbarzynców w 1945- Armie Czerwoną. Wnętrza
zostały zdewastowane, a następnie podpalone, w wyniku czego
bezcenne dekoracje zostały bezpowrotnie zniszczone. Pozostały
tylko wypalone ściany... Na szczęście już w 1946 przystąpiono
do obudowy rezydencji - wykonano wtedy prace zabezpieczające.
W 1969 roku zamek przejął Zarząd Główny SIMP (Stowarzyszenia
Inżynierów i Techników Mechaników Polskich) z przeznaczeniem
na ośrodek szkoleniowy i konferencyjny dla środowisk technicznych,
a w następnym roku rozpoczął się generalny remont, który trwał
aż do 1989 roku. W wyniku żmudnych prac odtworzono najważniejsze
pomieszczenia dzięki fragmentom oryginalnej dekoracji oraz zachowanej
dokumentacji sprzed II wojny światowej. Patrząc na pełne przepychu
barokowe sale można z szacunkiem i wdzięcznością myśleć o ludziach,
którzy przyczynili się do ich powstania. Dzisiaj zamek pełni
funkcję ośrodka konferencyjnego i hotelu. Zamkowe sale można
zwiedzać w grupach zorganizowanych po poprzednim zgłoszeniu.
Istnieje także możliwość wynajęcia zabytkowych wnętrz na konferencje.
Sieroszewice

Dwór
pochodzący z końca XIX wieku, zdbudowany w stylu eklektycznym,
rozbudowywany w tym samym wieku o portyk frontowy i skrzydło
zachodnie. Jest to obiekt parterowy, z poprzecznym skrzydłem
wschodnim piętrowym. Wokół dworu znajduje się okołodworski park
krajobrazowy o powierzchni 2,3 ha powstały pod koniec XIX wieku.
Stan, jak widać na zamieszczonej fotografii nie jest najlepszy.
Obecnie stanowi własność gminy.
Sławin

Założenie
dworskie jest położone po północnej stronie płytkiej doliny
przy ujściu Baryczy do rzeki Ołobok. Aby do niego trafić, najłatwiej
jest kierować się z Kalisza drogą powiatową, po czym skręcić
w prawo w kierunku Psar, a następnie w lewo. Dwór znajduje się
na samym końcu pomiędzy zabudowaniami (dojazd drogą gruntową).
Wzniesiono go w końcu 3 ćw. XIX wieku. Jest to obiekt murowany,
częściowo podpiwniczony, parterowy z wysokim poddaszem, nakrytym
dachem naczołkowym. Ganek frontowy otwarty trzema otworami arkadowymi.
Obecnie własność prywatna, niedostępny.
Śliwniki

Neogotycki
pałac-zamek wybudowany w latach 1848-1850, prawdopodobnie według
projektu Karol Würtemberga dla Jana Nepomucena Niemojowskiego.
Rozbudowywany w 1898 dla Wincentego Niemojowskiego. Posiada
nieregularną bryłę o 2-3 kondygnacjach, z 4 narożnymi wieżami.
Pałac otacza dobrze utrzymany park krajobrazowy o powierzchni
10,5 ha. W 1887 roku otoczono go częściowo strzyżonym żywopłotem
z głogu, dzikiej róży i bzu. Zdewastowany w okresie PRLu oraz
latach późniejszych. Wnętrza niegdyś bogato wyposażone dziś
świecą pustkami. Po komnacie historycznej, salonie z bilardem
czy bibliotece nie został żaden ślad. Według legendy w podziemiach
pałacu schowana jest broń, która miała zostać przerzucona do
ówczesnego Królestwa Polskiego. Tajemnice te nigdy nie zostały
odkryte przez ówczesne władze pruskie. Nawet dzisiaj nie znamy
całej prawdy na ten temat- rozbudowana sieć piwnic została zagruzowana.
W pałacu bywały takie osobistości jak Lipscy, Skórzewscy, Jan
Pruski, Teofil Morawski herbu Korab, Wit Górzeński czy Antoni
Szczaniecki. Jan
Nepomucen Niemojowski zmarł w 1873 roku i został pochowany wraz
z żoną za prezbiterium kościoła w Skalmierzycach.
Na nagrobku herby rodowe. Obecnie zabezpieczona ruina jest własnością
prywatną, czeka na remont... Wejście
na teren parku jest możliwe za zgodą właściciela. W tym miejscu
chciałbym serdecznie podziękować Wlaścicielowi za umożliwienie
mi wykonania fotografii!
Wśród drzewostanu najczęściej występuje jesion wyniosły, grab
pospolity, kasztanowiec oraz lipa drobnolistna. Wiele drzew
posiada walory pomnikowe.
Kilka razy w roku organizowane są tutaj zawody jeździectwa.
Śmiełów

Pałac został zbudowany w roku 1797 przez czołowego
architekta epoki klasycyzmu, autora między innymi pałacu w
Dobrzycy, Stanisława Zawadzkiego dla Andrzeja Gorzeńskiego.
Obiekt składa się z klasycystycznej, na planie
prostokąta zbudowanej willi, połączonej półkolistymi galeriami
z oficynami. Korpus główny poprzedzony czterokolumnowym portykiem
wielkiego porządku. Inspiracją dla architekta była Villa Badoer
we Frata projektu Andrea Palladio. Oficyny przykryte tzw. dachem
krakowskim (kolankowym). Pałac na planie podkowy o rozpiętości
skrzydeł ok. 43m. W otoczeniu pałacu znajduje się dobrze utrzymany
park krajobrazowy.
W 1939, po wkroczeniu Niemców do Wielkopolski,
właściciele pałacu zostali internowani, a ich majątek wraz z
pałacem zajęty przez okupanta. Po wyzwoleniu, w 1945, pałac
splądrowano i podzielono na mieszkania. Później mieścił szkołę,
a od 1970 został przejęty przez Muzeum Narodowe w Poznaniu,
które przeprowadziło remont pałacu i otwarło tu swoją filię
(1975). Obecnie jest to jeden z piękniejszych pałaców Wielkopolski
usytuowany w malowniczym otoczeniu tzw. Szwajcarii Żerkowskiej.
Śmiłów

Ruiny
dworu pochodzącego z 2 połowy XVIII wieku; rozbudowany
i przebudowany w XIX, częściowo rozebrany w drugiej połowie
XX wieku. Murowany z cegły, kamienia i rudy darniowej. Stosunowo
najlepiej zachowane są piwnice, sklepione kolebkowo. Obiekt
jest w bardzo złym stanie, od dawna nie posiada już dachu, a
najwyższe partie murów zachowały się do wysokości ok. 4 metrów.
Znajduje się w parku należącym do Skarbu Państwa na małym wzniesieniu.
Ciężko jest dojrzeć tą ciekawą ruinę z powodu rosnąch dookoła
licznych drzew i krzewów (nawet we wnętrzu rośnie przynajmniej
jedno). W linku powyżej (Zumi) znajduje się mapa satelitarna
parku.
Sobótka

Pałac
von Stieglerów z lat 1898-1899. Zbudowany w stylu eklektycznym
o formach neorenesansowych, neobarokowych i sececyjnych. Jest
to obiekt piętrowy, murowany z basztą i wieżą. Korpus główny
jest nakryty wysokim dachem czterospadowym. Własność Spółki
Hodowli Rośnin, wstęp na teren parku wolny. Obiekt niedostępny,
siedziba firmy.
Sośnie
(Moja Wola)

Pałac
został zbudowany w 1852 roku dla księcia brunszwicko-oleśnickiego
Wilhelma, według projektu architekta Karłowskiego. Rozbudowany
w 1895 roku i w latach 1902-1903 o człony: pd.-zachodni, piętrowy
pn.-wschodni oraz o wieżę. Obiekt jest w całości podpiwniczony.
Znajduje się w osadzie Moja Wola, oddalonej o około 3 km od
Sośni.
Na specjalną uwagę zasługuje oryginalna elewacja, wykonana w
całości z kory dębu korkowego. Od frontu dwa podcienia, wsparte
na drewnianych słupach z zastrzałami. Dachy dwuspadowe z ornamentowanymi
deskami okapowymi i szczytowymi. We wnętrzu, w trzech salach-
oryginalne, drewniane stropy, wzmocnione belkami; zachowane
malowidło ścienne przedstawiające polowanie. Dawniej w jednej
z nich znajdował się wiszący, kuty świecznik w kształcie koła,
został jednak przeniosiony w inne miejsce po próbie kradzieży.
Reszta pomieszczeń nie posiada już niestety żadnych zdobień
ani wyposażenia. Po wojnie na terenie pałacu znajdowała się
szkoła leśna z internatem, a w latach 1951-1975 Technikum Leśne.
W 1975 roku szkołę zlikwidowano, a pałac przekształcono w Leśny
Ośrodek Szkoleniowy, działający do 1990 roku. Od tego czasu
obiekt stoi opuszczony.
Sulisławice
(Kalisz)

Dwór
został wzniesiony w II połowie XVIII wieku przez Węgierskich.
Przebudowa obiektu miała miejsce w XIX i XX wieku przez Biernackich.
W czasach PRL został zdewastowany, w jego wnętrzu wprowadzono
dodatkowe ściany działowe. Otacza go 6,3 ha park. Jest konstrukcji
murowanej, z częścią ścian działowych poddasza konstrukcji szkieletowej.
Podpiwniczony (sklepienia kolebkowe z lunetami), parterowy z
mieszkalnym poddaszem nakrytym wysokim, masandrowym dachem.
W pomieszczeniach parteru i poddasza znajdują się drewniane,
belkowe stropy. Główne wejście do dworu znajduje się od północy,
a boczne od wschodu. Elewacje obiektu są otynkowane. Zachowane
do dzisiaj oryginalne, XIX wieczne drzwi wejściowe z opierzeniem
w tzw. jodełkę ze świekami. Dwór na zamieszczonych fotografiach
prezentuje się fatalnie, jednak obecnie znajduje się w trakcie
remontu, także istnieje szansa na jego odratowanie. Być może
uda się przywrócić mu oryginalną urodę.
Szczury

Pałac
pochodzi z lat 1923- 1925. W czasie II wojny światowej służył
jako magazyn, a około 1948 roku został przekształcony na szkołę
i spełnia tę funkcję do dnia dzisiejszego.
Szczytniki

Barokowy dwór rodziny Łubieńskich zbudowany po
połowie XVIII wieku z przybudówką od wschodu i ozdobnym portalem
z 1910 roku. Obecnie znajduje się tutaj urząd gminy. Stan dworu
można określić na bardzo dobry, najpewniej świeżo po remoncie.
Szkudła

Dwór
w Szkudle zbudowany został w latach 80-tych XIX wieku, dla ówczesnego
właściciela Heinricha Bienecka, w stylu eklektycznym. Posiada
dwie wieże- niższą z hełmem piramidalnym i wyższą z nie istniejącym
już dziś hełmem cebulastym. Lica ścian z klinkierowej cegły
łączonej z tynkowanymi elementami dekoracyjnymi. Resztki zniszczonego
parku z małym stawem.
Taczanów

Pochodzi
z końca XVIII wieku, rozbudowany ok.1853 roku dla Alfonsa Taczanowskiego
w stylu klasycyzmu berlińskiego. W 1922 roku został przebudowany
front pałacu wraz z portykiem a w latach 70 XX wieku przeszedł
gruntowny remont. Obiekt posiada piwnice sklepione odcinkowo,
poddasze natomiast jest nakryte dachem dwuspadowym. Jest wzniesiony
na planie prostokąta z aneksem od wschodu. Elewacje pałacu są
podzielone gzymsami podokiennymi i sztukateriami. Zachwycająca,
neogotycka wieża wjazdowa pochodzi z ok. 1864 roku. Widnieje
na niej herb Taczanowkich a po bokach znajdują się alegoryczne
rzeźby gospodarności. Obecny stan założenia rezydencjonalnego
jest zadawalający, lecz aż prosi się o kolejną renowację wraz
z utworzeniem we wnętrzach ekspozycji muzealnej czy choćby hotelu
z restauracją.
Tłokinia
Kościelna

Został
wzniesiony w latach 1915- 1916 w miejscu poprzedniego dworu
staraniem Ignacego Władysława Chrystowskiego. Posiada cechy
klasycystyczne oraz barokowe. Gruntowny remont przeszedł w 1986
roku przez Naczelną Organizację Techniczną w Kaliszu i został
adoptowany na hotel. Jest to obiekt konstrukcji murowanej, podpiwniczony.
Korpus główny z mieszkalnym poddaszem jest nakryty wysokim dachem
łamanym. Fasada pałacu jest symetryczna, ze środkowym, trzyosiowym
ryzalitem. Park krajobrazowy został ukształtowany prawdopodobnie
w XIX wieku przez Chrystowskich na bazie starszego, XVIII wiecznego
ogrodu. Obecnie zajmuje powierzchnię 6,1 ha. Brama główna do
parku pochodzi z 1916 roku.
Witaszyce

Neobarokowy pałac zbudowany w 1899 roku dla
Willy Dulonga przez architekta niemieckiego Ludwika Otte. Korpus
główny na planie prostokąta, piętrowy z poddaszem, z gankiem
kolumnowym na osi, nad którym znajduje się zwieńczenie z kartuszem
herbowym. W fasadzie ogrodowej owalny ryzalit. Gruntownie przebudowany
ok. 1960 roku. Po zachodniej oraz wschodniej stronie obiektu
znajdują się niezbyt urokliwe przybudówki. W pałacu znajduje
się hotel i restauracja
o wysokim standardzie. Stan
pałacu oraz całego założenia jest wzorowy.
Zakrzewo

Pałac został wzniesiony na miejscu starego dworu
dla Albina Węsierskiego, przez Ludwika Ballenstaedta w stylu
francuskim w 1867 roku. W środkowej części elewacji frontowej
znajdują się cztery kolumny zakończone jońskimi kapitelami.
Wewnątrz okazała sień z herbami, popiersiami starożytnych bogów
i alegoriami pór roku. Zachowała się dawna stolarka, posadzki
i bogate sztukaterie. Za obiektem rozciąga się 16-hektarowy
park krajobrazowy ze stawem w środkowej części oraz strumykiem.
Żegocin

Pałac z parterową częścią środkową z końca XVIII
wieku, rozbudowany ok.1840-50 o portyk czterokolumnowy i obszerne,
piętrowe kwadratowe skrzydła dla Pelagii z Pruskich Radońskiej.
Elewacje tynkowane, a w przypadku skrzydeł ozdobione pilastrami
i belkowaniem. Obok stoi oficyna z lat 1914-15, z piętrowymi
ryzalitami po bokach. Przyległy park (3,7 ha) rozplanowano w
XIX wieku i przekształcono na pocz. XX wieku. Na uwagę zwraca
stary drzewostan m. in. lipa o obwodzie 410 cm, platan 390 cm
oraz buk odmiany purpurowej 310 cm. Całe założenie znajduje
się w złym stanie, pałac wydaje się być częściowo opuszczony.
Żelazków

Dwór pochodzi z 2 połowy XVIII wieku, został zbudowany
dla Kajetana Radolińskiego. W latach 1796-1798 przebudowano
go przez znanego architekta Fryderyka Alberta Lessela (z tego
okresu pochodzą mury arkadowe). Całość założenia cechuje się
symetryczną organizacją z osią przechodzącą przez park, dwór
i bramę wjazdową. Dwór, zwrócony na wschód fasadą frontową,
jest budynkiem parterowym z piętrem w mansardzie. Zbudowano
go na planie prostokąta i zaopatrzono w czterokolumnowe ganki
umieszczone na osi obu fasad. Wysoki dach mansardowy jest kryty
dachówką. W latach 1974-1979 przeprowadzono gruntowny remont
wraz z likwidacją bogatego wystroju wnętrz, boniowania elewacji
facjat i adaptacji pomieszczeń na siedzibę Urzędu Gminy. W narożniku
północno-wschodnim znajdowała się niegdyś kaplica dworska ze
ścianami wyłożonymi marmoryzowaną, stiukową okładziną, zwieńczoną
klasycystycznym gzymsem. Brama wjazdowa pochodzi z 1871, w latach
70 XX wieku częściowo zrekonstruowana. Wstęp na teren parku
wolny.
Żydów

Dwór pochodzi prawdopodobnie z lat 90. XVIII wieku,
rozbudowany o człon południowy, ryzalit wschodni i częściowo
przekształcony we wnętrzach w 1912 roku staraniem nowego właściciela
Emila Fulde. Po 1945 roku zaniedbany i zdewastowany, część obiektu
zawalona. Ustawiony w parku, nieopodal zbocza doliny i w okresie
międzywojennym poprzedzony reprezentacyjnym podjazdem przed
ryzalit zachodni. Jest to obiekt murowany z cegły, podpiwniczony.
Parterowy korpus główny nakryty wysokim dachem czterospadowym,
piętrowym, ryzalit zachodni kopułą, a ryzalit wschodni tarasem,
na który wejście z facjaty z dachem dwuspadowym. Korpus główny
wzniesiony na planie prostokąta. W trakcie zachodnim znajdowały
się reprezentacyjne wnętrza z salonem głównym, pośrodku którego
było wejście do reprezentacyjnego podjazdu. Od północy sąsiadował
z biblioteką z marmurowymi ikonami. Obecnie stanowi własność
prywatną, obiekt w remoncie.
Źródło:
S. Małyszko. Majątki Wielkopolskie; P. Anders, W. Łęcki, P.
Maluśkiewicz. Słownik Krajoznawczy Wielkopolski; Marcin
Libicki. Dwory i Pałace wiejskie w Wielkopolsce; Łęcki, W.,
Jaśkowiak, Wielkopolska. Przewodnik; Powiat Ostrowski; Marek
Olejniczak. Powiat ostrowski- przewodnik; materiały własne;
www.staff.amu.edu.pl; materiały własne; Fot. Aleksander Liebert