Wielkopolskie zamki,
pałace i dwory

Obiektów w bazie: 59

Antonin

Pałac został zbudowany w latach 1822 - 1824 przez Karla Fryderyka Schinkla dla księcia Antoniego Radziwiłła. Pałac jest konstrukcji drewnianej, oszalowany, na podmurówce. Zbudowano go na planie krzyża greckiego, co jest rzadkością wśród tego typu rezydencji. Całe wnętrze korpusu głównego zajmuje sporych rozmiarów, trójkondygnacyjna sala o ozdobnym stropie wspartym na grubej kolumnie- kominie. Jest to doskonałe miejsce na koncerty muzyki poważnej, które odbywają się tutaj od czasu do czasu. Jedno ze skrzydeł mieści klatkę schodową wiodącą na wewnętrzne balkony, prowadzące do pokoi mieszkalnych w pozostałych trzech skrzydłach. Gościem Antoniego Radziwiłła w Antoninie był m. in. Fryderyk Chopin (dwukrotnie, w 1827 i 1829). Na elewacji pałacu znajduje się tablica upamiętniająca te wizyty, a przy wejściu na teren pałacowy umiejscowiony jest pomnik kompozytora.
W latach 60. XX wieku obiekt został częściowo zdewastowany i zamieniony na magazyn. Na szczęście w latach 1975- 1978 przeprowadzono generalny remont wraz z adaptacją na Dom Pracy Twórczej. Warto wspomnieć, że za renowację otrzymał prestiżową nagrodą Europa Nostra' 94. Obecnie mieści się w nim hotel oraz restauracja.
Wokół znajduje się rozległy park w stylu angielskim ze stawem i pomnikowymi drzewami. Na środku stawu, na wysepce, znajduje się wykonany z białego marmuru nagrobek córek Antoniego Radziwiłła - Fryderyki Heleny i Luizy. W pobliżu także zabytkowe zabudowania utrzymane w stylu szwajcarsko- tyrolskim.

Bagatela

Zespół rezydencjonalny powstał w drugiej połowie XVIII wieku jako stała siedziba właścicieli majątku Czekanów. Założycielem zespołu był Michał Biernacki herbu Poraj, który odziedziczył majątek w 1768 roku. Pierwotna rezydencja była dworem parterowym, ze środkową częścią dwukondygnacyjną. Budynek usytuowano wykorzystując naturalne warunki leśnej polany, a park sukcesywnie komponowano poprzez nowe nasadzenia.
Majątek w rękach rodziny Biernackich był do 1877 roku, przejmowany przez kolejne pokolenia. W 1877 roku majątek nabył Ferdynand książę Radziwiłł herbu Trąby. Zamierzał przebudować dwór na pałac myśliwski, jednak tylko zgromadził materiały, a w roku 1882 odstąpił go bratu, Karolowi. W lipcu 1884 roku do Bagateli, po zakończeniu prac wprowadził się Karol Radziwiłł z synem Władysławem, a później siostra Karola, Elżbieta. Wyposażenie pałacu sprowadzone zostały z Berlina. Część z nich, meble ze złoceniami, z blatami z marmuru Carrara wykonali rzeźbiarze i stolarze włoskiego pochodzenia Ferrari i Montagner. Dodatkowo w 1909 roku wnętrza pałacowe wzbogaciły się o trofea myśliwskie przywiezione przez Władysława Radziwiłła z jego afrykańskiej wyprawy. Repre
zentacyjne schody wewnętrzne, które można podziwiać do dzisiaj, wykonał Bissink z Wrocławia. Oprócz schodów zachowa została również stolarka drzwiowa i okienna oraz sufit kasetonowy w danej jadalni (obecnie sala konferencyjna) Autorem projektu przebudowy był znany architekt Zygmunt Gorgolewski. Jest to obiekt murowany, podpiwniczony, z drewnianymi stropami parteru i piętra, nakryty dachem naczółkowym. Wzniesiony jest na rzucie prostokąta o symetrycznym układzie pomieszczeń.
Po zakończeniu II wojny światowej urządzono w pałacu mieszkania lokatorskie, a następnie został przejęły przez Lasy Państwowe. W latach 1960-70 pałac został przebudowany, wprowadzono liczne zmiany wewnątrz oraz w zewnętrznej bryle budynku- zniekształciło to wygląd obiektu. W następnych latach stan techniczny pałacu zaczął się pogarszać. Na wiosnę 2000 roku nowy właściciel przystąpił do remontu kapitalnego pałacu, przywracając mu pierwotną urodę. Obecnie znajduje się tutaj Centrum Szkoleniowe wraz z hotelem.

Bilczew

Został wzniesony w 1935 roku dla Józefa Andraszaka. Jest to obiekt murowany, podpiwniczny, parterowy, z wysokim dachem masandrowym. Pobudowany na rzucie prostokąta. W elewacji południowej znajduje się wgłębny ganek otwarty trzema otworami arkadowymi. Znajduje się w stanie bardzo dobrym.

Boczków

W Boczkowie znajduje się dwór z połowy XIX wieku, zbudowany na planie litery T. Charakterystycznym elementem jest czterokolumnowy frontowy portyk. Stan samego obiektu można określić jako postępująca ruina, z roku na rok coraz gorszy. Pod dwór można dostać się bez większych problemów, gorzej będzie w czasie lata z uwagi na zaniedbany park.
Park, w którym znajduje się dwór, został założony na początku XX wieku, na miejscu ogrodu użytkowego. Zajmuje powierzchnie 1,7 ha. Od zachodu ograniczony jest drogą biegnącą przez wieś, a od wschodu aleją dojazdową na dawne podwórze folwarczne. Wśród drzewostanu znajduje się dąb szypułkowy.

Borków Stary

Borków Stary, dwór.

Klasycystyczny dwór z początku XIX wieku. Obiekt murowany, otynkowany, z piętrowym czterokolumnowym portykiem zwieńczonym trójkątnym frontonem z herbem Wczele. Wewnątrz klatka schodowa z balustradą empirową. Wokół park o powierzchni 1,9 ha. Przy bramie wjazdowej spichlerz. Obecnie własność prywatna, w trakcie remontu. Obiekt niedostepny.

Borucin

Borucin

Dwór pochodzi prawdopodobnie z połowy XIX wieku, powiększonyzostał o dwa skrzydła - jedno skromniejsze, a po przeciwnej stronie bardziej okazałe, które stało się de facto nową fasadą główną. Ta rozbudowa nastąpiła około 1884 roku. Posiada piętrową elewację o formach klasycyzujących, z pseudoryzalitem zawierającym główne wejście na osi, zwieńczonym trójkątnym frontonem i poprzedzonym gankiem o dwóch filarach dźwigających balkon pierwszego piętra. Skrzydło jest nakryte wysokim dachem czterospadowym.

Broniszewice

Broniszewice, pałac

Pałac został zbudowany w 1892 roku dla Józefa Brandta. Jest to budowla neoklasyczna na planie prostokąta z wieżą o dachu piramidalnym, w narożniku murowany. W roku 1920 obiekt zakupiły siostry-opiekunki od św. Dominika i prowadzą w nim do dzisiaj Dom Pomocy Społecznej dla dzieci. W narożniku znajduje się wysoka wieża, nakryta ostrosłupowym hełmem z iglicą. Elewacje tynkowane, pd.-wsch. i pn. boniowane, ozdobione profilowanym gzymsem kordonowym i wieńczącym, z konsolkami kanelowanymi pilastrami w wielkim porządku. W fasadzie przyścienny portyk z czterema półkolumnami toskańskimi i trójkątnym naczółkiem. We wnętrzach zachowane bogate sztukaterie sufitowe, kute balustrady balkonów oraz terakota w korytarzu parteru. Pałac znajduje się w dobrym stanie.

Brzostków

Brzostków, dwór

Klasycystyczny dwór zbudowany zapewne przed 1781 rokiem, otoczony parkiem krajobrazowym (3.2 ha) ze stawem i drzewami o wymiarach pomnikowych. Obiekt jeszcze kilka lat temu wyglądał fatalnie, jednak na szczęście znalazł się inwestor, który przeprowadził generalny remont i obecnie dwór prezentuje się wyśmienicie. Jest doskonale widoczny z drogi przebiegają przez wieś, jednak zwiedzanie go nie jest obecnie możliwe.

Bugaj

Bugaj

Dwufazowy; parterowy dwór, nakryty dachem czterospadowym. Został wzniesiony w połowie XIX wieku, lub jak podają inne źródła już w XVIII wieku. Przebudowany w latach 20. XX wieku- rozbudowa o wyższy człon południowy staraniem dziedzica dóbr dobrzyckich Józefa Czarneckiego dla syna Zygmunta. jest to obiekt murowany, z częścią piwnic nakrytych sklepieniem krzyżowym i odcinkowym. Fasada symetryczna z dekoracjami sztukatorskimi (widoczna na trzecim zdjęciu). W jadalni zachowany strop kasetonowy, ozdobiony herbami namalowanymi przez Izabelę Potocką- żonę dziedzica. Obecnie dwór jest wystawiony na sprzedaż. Zdjęcia zostały wykonane w lecie 2005 roku.

Chotów

Dwór wzniesiony w pierwszej połowie XIX wieku z użyciem form klasycystycznych zapewne dla rodziny Lisieckich. Rozbudowany w latach 20. XX wieku o piętrowe skrzydło zachodnie i parterowy aneks wschodni. Po '45. roku mieściły się w nim mieszkania socjalne, co doprowadziło w ostateczności do zrujnowania obiektu. Wnętrza o układzie dwutraktowym, z sienią na osi, do której wejście prowadzi z frontowego ganku kolumnowego. Wymieniane w Majątkach Wielkopolskich S. Małyszki XIX schody z poręczą zakończoną rzeźbionymi głowami, dwa piece kaflowe oraz parkiety niestety już nie istnieją, zostały zniszczone przez poprzednich lokatorów - obecnie nie planuje się ich rekonstrukcji.. Elewacje zachodniego skrzydła z cokołem boniowanym w tynku, urozmaicone narożnymi pilastrami jońskimi i belkowaniem. Całe założenie jeszcze kilka lat temu prezentowało się fatalnie, a obecnie przywracany jest mu dawny blask. W trakcie generalnego remontu dokonanego w latach 2004-2008 odtworzono tynki z zachowaniem oryginalnego detalu; przebudowano ganek likwidując ściany boczne; przystosowano dach do celów mieszkalnych instalując lukarny zamiast okien powiekowych, a piwnice do celów restauracyjnych z zachowaniem sklepień znajdujących się pod starszą częścią budynku. Przeprowadzono także renowację wnętrz.
Dwór jest otoczony parkiem krajobrazowym z II połowy XVIII wieku, o powierzchni 5,1 ha, z wysepką i groblą między stawami, aleją lipową, resztkami alei grabowej, drzewami o wymiarach pomnikowych.
Obecnie w dworze mieści się restaturacja z możliwością wynajęcia na imprezy okolicznościowe, w planie jest także utworzenie hotelu. Obiekt dostępny.

Czechel

Czechel, dwór

Eklektyczny dwór-willa z około 1900 roku, utrzymany w stylu renesansu północnego z pewnymi elementami secesyjnymi, o skomplikowanej bryle - wykusze, sterczyny, balkony, dekoracyjne szczyty, kule, iglice, strome dachy. Od lat powojennych do 2000 roku znajdowała się tutaj siedziba szkoły podstawowej, a obecnie jest własnością prywatną. Nowy właściciel zabrał się za jego remont (wymiana dachu, nowe okna) oraz uporządkował teren parku, za co można mu być bardzo wdzięcznym. Obecnie dwór jest niedostępny.

Czekanów

Czekanów, dwór

Jest to obiekt parterowy, o rozczłonkowanej bryle, wzniesiony na rzucie zbliżonym do litery L. Pochodzi z lat 20. XX wieku. Zaprojektował go Kazimierz Ruciński. Obecnie mieści się w nim przedszkole. Wokół znajduje się mały park krajobrazowy z początku XX wieku. Wśród starodrzewia znajdują się m. in. sosny, klony oraz lipy.

Czerniejewo

Czerniejewo, pałac.

Pałac znajduje się na północnym skraju miasta, połączony z nim długą aleją. Wzniesiono go w latach 1771-1775 dla Jana Lipskiego według projektu architekta Ignacego Graffa z Rydzyny. Pałac pierwotnie przedstawiał styl późnobarokowy, piętrowy z dwoma skrzydłami i dwoma dziedzińcami. Pałac był przez okres swojego istnienia wielokrotnie przebudowywany. W latach 1789-1790 został przekształcony w rezydencję klasycystyczną według projektu Kamsetzera. Od frontu dobudowano wtedy okazały czterokolumnowy portyk, który umożliwiał kryty dojazd pod samo wejście. Lata 1926-1928 to kolejne modyfikacje założenia. Przebudowa prowadzona przez Juliusza Nagórskiego polegała na dobudowaniu dwukondygnacyjnego skrzydła, które połączono z oficyną półkolistą galerią. Oficynę zachodnią połączono galerią z pałacemdopiero w latach 1980-1982. Losy powojenne nie były łaskawe dla pałacu, wnętrza i wyposażenie uległy znacznemu zniszczeniu. Do 1977 znajdowała się tutaj siedziba domu dziecka, później został on przejęty i wyremontowany przez PGR Żydowo z przeznaczeniem na hotel.

Dobrzyca

Dobrzyca,  Pałac Gorzeńskich

Klasycystyczny pałac położony w południowo-wschodniej części wsi. Mieści się w malowniczym parku krajobrazowym utrzymanym w stylu angielskim. Wybudowany w latach 1798-1799 przez czołowego architekta epoki klasycyzmu, autora między innymi pałacu w ¦miełowie i pałacu w Lubostroniu, Stanisława Zawadzkiego dla adiutanta i szefa kancelarii wojskowej króla Stanisława Augusta, generała Augustyna Gorzeńskiego. Z uwagi na związki Gorzeńskiego z masonerią symbolika architektoniczna pałacu i parku nawiązuje do tradycji wolnomularskich.

Doruchów

Doruchów, dwór.

Piętrowy dwór z początku XX wieku zbudowany dla rodziny Thiel. Fasada o dwóch szczytach formą nawiązuje do secesji. Obecnie znajduje się tutaj biblioteka. Park krajobrazowy o powierzchni 4,2 ha został ukształtowany w okresie powstania dworu. Posiada staw z niewielką wysepką, prawdopodobnie pozostałość średniowiecznego grodu.

Gałązki Małe

Gałązki Małe,  dwór Hilbigów

Dwór rodziny Hilbigów został zbudowany w 1903 roku. Jest to obiekt piętrowy, murowany, wzniesiony na rzucie prostokąta z wysokim dachem czterospadowym. Obecnie zamieszkały.

Gałązki Wielkie

Gałązki Wielkie,  dwór.

Dwór dzierżawcy, a później właściciela resztówki powstały w latach 20. XX wieku. Jest to obiekt murowany, parterowy z mieszkalnym poddaszem, część północna piętrowa. Elewacje otynkowane z facjatą frontową i szczytami dekoracyjnie oszalowanymi deskami. Wokół park krajobrazowy. Obecnie własność prywatna znajdująca się w bardzo dobrym stanie. Z tego miejsca chciałbym serdecznie podziękować właścicielowi za umożliwienie mi wykonania fotografii.

Głóski

Pochodzi z 3 ćwierci XIX wieku. Murowany, dwupiętrowy, z drewnianymi stropami i niskim dachem dwuspadowym dawniej z wieżą krytą hełmem z lukarnami. Obecnie ruina znajduje się na środku pola, dawnego parku pałacowego. Całe założenie zostało w okresie PRLu skandalicznie zniszczone, a dzisiaj nie robi się nic, aby zachować chociaż resztki historii. Po dawnym dziedzińcu oraz kaplicy pozostały tylko archiwalne fotografie wykonane przez Lekowa...

Gołuchów

Gołuchów, zamek.

Jeden z najciekawszych zabytków regionu. Wzniesiony na miejscu dawnego dworu obronnego ok. 1560 r. Jego zewnętrzna forma nawiązuje do architektury zamków znad Loary. Przebudowę wykonano w latach 1872-1875 wg projektu Zygmunta Gorgolewskiego i Maurycego Ouradou. W dekorację zamku wtopiono oryginalne, zabytkowe elementy architektury, kupowane przez Izabelę z Czartoryskich Działyńską w antykwariatach Europy: późnogotyckie i renesansowe kominki, portale, okiennice itp. We wnętrzach można zobaczyć m. in. : kolekcje waz greckich, wyroby rzemiosła, malarstwo, tkaniny. Jeśli znajdujemy się w pobliżu Gołuchowa musimy koniecznie zobaczyć ten obiekt.

Grab

Grab, pałac.

Klasycystyczny pałac wzniesiony w latach 1805 - 1810 prawdopodobnie według projektu Stanisława Zawadzkiego. Rozbudowany w poł. XIX wieku o skrzydło wsch., a później o wieżę i taras, z jednoczesną przebudową korpusu głównego. Murowany z cegły, podpiwniczony. Korpus główny, dwukondygnacyjny, skierowany na dziedziniec honorowy, nakryty dachem czterospadowym. Frontowy czterokolumnowy portyk w wielkim porządku, poprzedzony schodami, z panopliami i tarczami herbowymi w tympanonie. Od wsch. kwadratowa, czterokondygnacyjna wieża, mieszcząca schody i aneks, połączony windą z kuchnią w piwnicy. We wnętrzu zachowana stolarka drzwiowa z pocz. XIX w. i II poł. XIX wieku (część polichromowana), sztukatorska dekoracja sufitów w pomieszczeniach parteru, a także arkadowe wydzielenie korytarza z hallu na piętrze. Obecnie w złym stanie, własnośc prywatna.

Pałac w 2005 roku zmienił właściciela, który planuje remont obiektu i umieszczenie w nim centrum turystyczno-konferencyjnego. Niemniej w chwili obecnej (stan na 20.8.2008) wstęp na teren założenia pałacowego jest niemożliwy). Pozostaje liczyć, że nowym właścicielom uda się przywrócić miejscu dawny urok.

Gutów

Gutów

Wzniesiony ok. 1875 roku, a na przełomie XIX/ XX wieku rozbudowany w stylu eklektycznym z użyciem form neoromańskich i neogotyckich. Posiada wieżę na planie elipsy. Przez lata obiekt był zrujnowany, obecnie odbudowany. Pałac otacza park krajobrazowy o powierzchni 4.95 ha założony w XIX wieku.

Korzkwy

Korzkwy, dwór.

Obszerny, parterowy, z mieszkalnym poddaszem dwór w kostiumie narodowym, czyli w tak zwanym stylu polskim. Został zbudowany w 1911 roku dla Artura Szenica (monogram AS i data 1911 w miejscu kartusza herbowego nad wejściem). Dwór w Korzkwach posiada wysoki, łamany dach, kolumny, portyk z trójkątnym zwieńczeniem, latarnie, a także boczne skrzydła na kształt potężnych alkierzy. Obecnie opuszczony, wstęp na teren parku nie stanowi żadnego problemu (wrzesień 2006).

Koszuty

Koszuty, dwór

Koszuty to wieś leżąca koło Środy Wielkopolskiej przy trasie drogi krajowej nr 11. Znajduje się tutaj jeden z najpiękniejszych polskich dworów mieszczących obecnie Muzeum Ziemi Średzkiej. Barokowy obiekt został wzniesiony w II poł. XVIII wieku dla Józefa Zabłockiego, z wykorzystaniem fundamentów poprzedniego budynku z XVII wieku. Dwór jest konstrukcji szkieletowej z modrzewia. W XIX wieku przebudowano alkierze, a w 1902 roku postawiono piętrowy, owalny ryzalit kryjący salon oraz użyto polskiego łamanego dachu czterospadowego. Pierwsze dobre wrażenie po zobaczeniu dworu potęguje ciekawie urządzona ekspozycja we wnętrzu pt. "Mała siedziba ziemiańska w Wielkopolsce". Pomieszczenia oddają atmosferę XIX i XX ziemskiej rezydencji. Eksponaty nie są schowane za szybami czy ogrodzone od zwiedzających w jakikolwiek inny sposób, wszystko jest praktycznie na wyciągnięcie ręki- dzięki temu łatwiej jest nam wyobrazić sobie sposób życia ludzi z tamtej epoki.
Obecnie rewaloryzowany niewielki park krajobrazowy stanowi wspaniałe uzupełnienie całości.

Kotlin

Kotlin, ruiny dworu

Barokowy dwór pochodzący z 2. połowy XVIII wieku, rozbudowany około 100 lat później. Posiada wysoki dach masandrowy, a dawniej także dwa alkierze w narożach (obecnie istnieje tylko jeden). Wewnątrz, na osi, sień i klatka schodowa, a za nią salon wysunięty wydatnim ryzalitem. Dzisiaj prezentuje stan zaawansowanej ruiny, część dworu uległa zawaleniu. Obiekt niedostępny.

Kotowiecko

Kotowiecko, pałac.

Pałac z 1842 roku, rozbudowywany po roku 1903 przez rodzinę von Lekow, posiadający elementy neogotyckie, kilka zróżnicowanych brył i oktagonalną (ośmioboczną) wieżę. Wokół park z połowy XIX wieku, o powierzchni 10 ha, z licznymi drzewami o wymiarach pomnikowych. Obecnie we wnętrzu pałacu znajduje się przedszkole.

Kowalew

Kowalew, dwór.

Piętrowy dwór o formach klasycyzujących i dobrych proporcjach, z urozmaicającym wygląd płytkim ryzalitem na osi zwieńczonym trójkątnym frontonem i poprzedzonym małym gankiem z tablicą "Przystań z bożej łaski", nad którym znajduje się niewielki balkon. Dwór nakryty dachem czterospadowym z latarnią na szczycie dającą światło do holu. Został wzniesiony zapewne w trzeciej ćwierci XIX wieku. Dwór do dziś pozostaje w rękach spadkobierców po Karolu Konstantym Belina- Brzozowskim. Wstęp na teren parku jak i fotografowanie zabytku za zgodą właścicieli.
(2006)

Koźminek

Koźminek,  zespół parkowo- pałacowy

Największą chlubą wsi jest późnobarokowy dwór z końca XVIII wieku. Przebudowano go w latach 1906- 1907 z dodaniem czterekolumnowego portyku według projektu Jana Heuricha staraniem Tadeusza Hantkego i Marii z Mielęckich. Obecnie pełni funkcję przedszkola. Przy pałacu neogotycka oficyna z XIX wieku oraz zrujnowany spichlerz. Wstęp do parku wolny.

Kórnik

Zamek w Kórniku

Jego początki sięgają średniowiecza. Obronna budowla otoczona fosą, dostęp do niej był możliwy przez most zwodzony oraz spuszczaną okutą kratę. Do dziś z tego okresu zachowały się stare mury i piwnice obiektu. W połowie XVI wieku zamek rozbudowano i zwiększono jego funkcje obronne. W XVIII wieku Teofilia z Działyńskich przeobraziła średniowieczny zamek w barokowy pałac. Zamek dzisiejszy kształt - neogotycki, o wyglądzie i charakterze nawiązującym do budowli obronnych - zawdzięcza Tytusowi Działyńskiemu (projekt Karla Friedricha Schinkla) W murach zamku mieści się muzeum z wieloma unikatowymi eksponatami, m.in. meble różnych stylów i epok, obrazy mistrzów polskich i europejskich, rzeźby, kolekcje numizmatyczne, militaria polskie i wschodnie, wyroby rzemiosła artystycznego z porcelany i srebra oraz zbiory etnograficzne i przyrodnicze z Australii i Oceanii. Jak głosi legenda: nocami po parku i zamkowych komnatach przechadza się Teofilia z Działyńskich zwana "Białą Damą". Zapraszam do odwiedzenia tego wspaniałego zabytku! Strona internetowa muzeum.

Kuchary

Kuchary, dwór.

Dwór pochodzi z początku XIX wieku, został powiększony w roku 1879. Obecnie prawdopodobnie w rękach prywatnych, w trakcie remontu.

Kwiatków

Kwiatków, dwór.

Dwór pochodzi z XVIII wieku. Jest to obiekt parterowy, rozbudowywany w XIX wieku o frontowy portyk i piętrowe skrzydło wschodnie. W sąsiedztwie dworu znajduje się park krajobrazowy oraz kuchnia dworska. Jak widać za załączonej fotografii obiekt nie wygląda najgorzej, jest zamieszkały. Wejść do niego co prawda nie można lecz podejście pod sam dwór nie stanowi żadnego problemu.

Laski

Laski, pałac.

Neorenesansowy pałac z cechami renesansu śląskiego i elementami baroku wzniesiony w 1908 roku. Dzięki jego wysokiej wieży jest widoczny już z daleka. Przy pałacu park krajobrazowy o powierzchni 8,4 ha. Po wojnie był m. in. ośrodkiem szkolenia rolniczego, obecnie znajduje się w rękach prywatnych- obiekt w remoncie, brak możliwości zwiedzania. Fotografie wykonane zza ogrodzenia.

Lewków

Lewków- Pałac Lipskich

Klasycystyczny pałac zbudowany w latach 1786 - 1791 dla Wojciecha Lipskiego i jego żony Salomei z Objezierskich. Przy jego budowie wzorowano się na projektach pałacu w Siekiernikach autorstwa Jana Chrystiana Kamsetzera. Jest to obiekt o jednolitej, prostokątnej bryle z kolumnowym, wgłębnym portykiem jońskim zwieńczonym trójkątnym frontonem. Na frontonie napis "Sobie, Swoim Przyjaciołom, Potomności". Na południowej fasadzie znajduje się kartusz z datą 1791 i figury kobiece podtrzymujące kartusze z literami SL oraz herbem Objezierskich. Obiekt jest nakryty prostym, czterospadowym dachem. Dziedziniec jest zamknięty po bokach dwoma oficynami (jedna z nich mieści obecnie przedszkole). Reperezentacyjne wnętrza z bogatą ornamentyką oraz iluzjonistyczną dekoracją malarską Antoniego Smuglewicza zlokalizowano na parterze.
Pałac zdewastowano po 1945 roku. Przez ten czas służył najpierw jako więzienie, później jako świetlica, aż w końcu zamieniono go na mieszkania. Trwało to do początku lat 70.
W latach 1973-89 obiekt przeszedł gruntowny remont z przeznaczeniem na muzeum wnętrz pałacowych, którą to funkcję pełni do dzisiaj. Kolejny remont odbył się w 2005 roku i był związany z wymianą pokrycia dachu.
Pomimo tego, iż nie zachowało się oryginalne wyposażenie wnętrza warto jest odwiedzieć tą rezydencję, uważaną zresztą za jedną z piękniejszych w Wielkopolsce. W muzeum zgromadzono m. in. meble z epoki, portrety sarmackie oraz kolekcję obrazów o treściach patriotycznych.

Marchwacz

Marchwacz,  pałac

Zbudowany w latach 1820- 1821 dla Bonawentury Niemojowskiego. Był to obiekt w stylu klasycystycznym. Prawdopodobnie w 1905 roku został przebudowany i rozbudowany, staraniem Włacława Józefa Niemojowskiego, przez architekta Stefana Szyllera. Obiekt jest wzorowany na pałacu łazienkowskim w Warszawie; murowany, podpiwniczony, o rozczłonkowanej bryle składającej się z harmonijnie połączonych części o różnych wysokościach. Środkowa część pałacu piętrowa, zwieńczona rzeźbami o tematyce mitologicznej przedstawiającymi cztery pory roku autorstwa Pawła Krzyżanowskiego. Na parterze znajdowały się takie pomieszczenia jak hol, biblioteka, gabinet pana, garderoba, sypialnia pana, sypialnia pani, buduar, salonik pani, bilard, salon, jadalnia, kredens oraz spiżarnia. Według Majątków Wielkopolskich Powiat kaliski w reprezentacyjnych wnętrza parteru zachowała się dekoracja sztukatorska, stolarka okienna i drzwiowa, a w holu posadzka terakotowa. W ostatnich latach pałac został wyremontowany, a obecnie jest wystawiony na sprzedaż. Obiekt niedostępny, stanowi własność prywatną. (kwiecień 2007). Fotografie wykonane zza ogrodzenia.

Miedzianów

Miedzianów, pałac

Pałac Henryka Józefa Skarżyńskiego zbudowany w 1877 roku w stylu neorenesansowym, prawdopodobnie według projektu Stanisława Hebanowskiego. Wejście od wschodu przez wysoką, półkolistą wnękę. Bogaty wystrój wnętrz został zniszczony po 1945 roku. Obecnie remontowany, własność prywatna.
Wokół pałacu znajduje się park krajobrazowy z około 1880 roku, o powierzchni 5,8 ha, z dwoma stawami i starymi drzewami o wymiarach pomnikowych (dwa platany klonolistne o obwodach 3,90 i 4,60 m.)

Osiek

Osiek, dwór

Dwór został zbudowany przez rodzinę Parczewskich w 1844 roku z użyciem form klasycystycznych. Pokrycie dachu zostało wymienione w okresie międzywojennym. Posiada on 6- kolumnowy ganek oraz piętrową wieżę boczną widoczną na zdjęciach po lewej stronie. Jest to obiekt murowany, podpiwniczony, parterowy z facjatami. Według spisu z roku 1991 we wnętrzach zachował się neobarokowy kominek, 5 pieców kaflowych, a w jednym pomieszczeniu polichromie na suficie o motywach heraldycznych i florystycznych.

Parczew

Parczew, dwór

Dwór pochodzi z lat 80. XIX wieku. Jest to obiekt parterowy, podpiwniczony, z piętrowym ryzalitem frontowym i skrzydłem wschodnim. Frontowy ganek podjazdowy wsparty na dwóch toskańskich kolumnach i dwóch filarach nakrytym tarasem. Od wschodu znajduje się oszpecająca współczesna przybudówka. Obecnie pałac pełni funkcję szkoły.

Piątek Wielki

Piątek Wielki, pałac

Pałac powstał w 1886 roku staraniem Roberta Szolca. W 1976 przeszedł remont, podczas którego zmieniono rozkład części wnętrz. Jest to obiekt murowany, podpiwniczony. Posiada parterowy człon środkowy z dachem dwuspadowym. Piętrowe skrzydła boczne nakryte są dachem czterospadowym. Pałac wzniesiono na planie litery H. Elewacja frontowa jest symetryczna, w centrum znajduje się cofnięty ganek, którego nadproże wsparto na dwóch kolumnach doryckich. Obiekt ten już niedługo stanie się własnością prywatną, przynajmniej taką informację otrzymałem od mieszkających tutaj ludzi.

Pogrzybów

Przybysławice, pałac.

Pierwotnie późnobarokowa rezydencja została wzniesiona w połowie XVIII wieku. Około 1848 roku dokonano przebudowy dla Niemojowskich. Na początku XX wieku dokonano kolejnej przebudowy związanej z adaptacją na szkołę. Elewacje otynkowane ze skutym detalem architektonicznym. Obecnie własność gminy, pełni funkcję mieszkań. Stan pałacu pozostawia wiele do życzenia...

Radlin

Radlin, ruiny pałacu

W miejscu obecnych ruiny stał niegdys piękny pałac wzniesiony w latach około 1570 - 1592 przez Andrzeja Opalińskiego, marszałka wielkiego koronnego. Okres świetności rezydencja przeżywała w końcowych latach XVI oraz w wieku XVII. Od wschodu do pałacu przylegał ogród utrzymany w stylu włoskim, otoczony ceglanym murem, a w jego części południowej wyróżniała się kaplica z trójarkadową, kolumnową loggią. W roku 1700 właścicielką pałacu została Ludwika Opalińska. Po jej ślubie z Janem Kazimierzem Sapiehą na prawie sto lat pałac stał się własnością Sapiehów. W okresie tym rozpoczął się upadek pałacu, pogłębiony rozpoczętą w roku 1730 i nigdy nie ukończoną przebudową. W roku 1791 Kazimierz Nestor Sapieha sprzedał pałac niemieckiej rodzinie Kalkreuthów. W roku 1840 pałac nabył Władysław Radoliński, właściciel Jarocina, wtedy to rozpoczęła się rozbiurka obiektu.

Obecnie jest to malownicza ruina położona wśród pól. Niedawno na murach przeprowadzono prace zabezpieczające oraz wykonano tablicę informacyjną z krótką notką o pałacu. Na miejscu dawnego ogrodu włoskiego znajduje się cmentarz.

Rogalin

Rogalin, założenie pałacowe

Rogalin jest malowniczo położoną wsią nad rzeką Wartą w województwie wielkopolskim . Znajdujące się tutaj barokowo-klasycystyczne założenie pałacowe z XVIII wieku należące do najpiękniejszych w Polsce. Pałac składa się z głównego budynku i połączonych z nim ćwierćkolistymi skrzydłami galeriowymi dwóch oficyn bocznych. Ostatnim właścicielem Rogalina był Edward hrabia Raczyński, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, który spoczywa w podziemiach kaplicy na terenie parku- w mauzoleum grobowym Raczyńskich z 1820 roku. Wzorem architektonicznym tej budowli była świątynia rzymska z I w. p. n.e w Nimes. Nad brzegiem Warty rosną dęby rogalińskie. Jest to największe w Europie skupisko pomnikowych dębów, liczy sobie ok. 2000 dębów. Najsłynniejsze z nich to Lech, Czech i Rus, mające ok. 700 lat!

Rososzyca

Rososzyca, pałac.

Pałac Skórzewskich z lat 70' XIX wieku, neorenesansowy (z odwołaniami do renesansu włoskiego), wielobryłowy. Obecnie w złym stanie, zamieszkały. Tak wyglądał kiedyś.
W okolicy pałacu rozciąga się park, również w nienajlepszym stanie, zaniedbany.

Rydzyna

Zamek w Rydzynie

Pierwsza wzmianka o zamku w Rydzynie pochodzi z połowy XIV wieku. Była to wówczas siedziba Jan z Rydzyny i Czerniny, rycerza i zaufanego dworzanina Władysława II Jagiełły. W rękach spadkobierców po Janie zamek pozostał niemal do końca XVII stulecia. W 1658 roku część dóbr rydzyńskich wykupił ród Leszczyńskich, jeden z najmożniejszych rodów dawnej Rzeczypospolitej. Wtedy także zabrano się do przebudowy warownego zamku na luksusową rezydencję. Początkowo pieczę nad budową sprawował Józef Szymon Beletti, architekt króla Korybuta Wiśniowieckiego oraz Jana III Sobieskiego, jednak w końcowym etapie został zastąpiony przez Pompeo Ferrari (patrz - architektura Leszna). wyniku tych prac powstał imponujący zespół rezydencjonalny, należący do najokazalszych tego typu gniazd magnackich w kraju. Była to czteroskrzydłowa i trzypiętrowa barokowa rezydencja z narożnymi wieżami otoczona fosą. W latach 1704-09 pełnił on rolę siedziby rodowej Stanisława Leszczyńskiego - elekcyjnego króla Polski. W 1738 roku zamek przeszedł w ręce rodziny Sułkowskich - wykończyli oni zamek jako imponującą, podziwianą do dzisiaj budowlę. Po bezpotomnej śmierci synów Augusta Sułkowskiego majątek został oddany do dyspozycji Kolegium Szkolnego, a niedługo potem przejęte przez Pruską Komisję Kolonizacyjną. Po tym fakcie zamek opustoszał z cennego wyposażenia. W czasie pierwszej wojny światowej w rezydencji mieścił się niemiecki obóz dla francuskich i rosyjskich jeńców wojennych. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zamek stał się własnością Skarbu Państwa i trafił pod opiekę Kuratorium Fundacji im. Sułkowskich. Po adaptacji na cele szkolne we wrześniu 1928 roku obiekt stał się siedzibą Gimnazjum, a później także Liceum. Prawdziwa katastrofa nastąpiła po wejściu do zamku radzieckich barbarzynców w 1945- Armie Czerwoną. Wnętrza zostały zdewastowane, a następnie podpalone, w wyniku czego bezcenne dekoracje zostały bezpowrotnie zniszczone. Pozostały tylko wypalone ściany... Na szczęście już w 1946 przystąpiono do obudowy rezydencji - wykonano wtedy prace zabezpieczające. W 1969 roku zamek przejął Zarząd Główny SIMP (Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich) z przeznaczeniem na ośrodek szkoleniowy i konferencyjny dla środowisk technicznych, a w następnym roku rozpoczął się generalny remont, który trwał aż do 1989 roku. W wyniku żmudnych prac odtworzono najważniejsze pomieszczenia dzięki fragmentom oryginalnej dekoracji oraz zachowanej dokumentacji sprzed II wojny światowej. Patrząc na pełne przepychu barokowe sale można z szacunkiem i wdzięcznością myśleć o ludziach, którzy przyczynili się do ich powstania. Dzisiaj zamek pełni funkcję ośrodka konferencyjnego i hotelu. Zamkowe sale można zwiedzać w grupach zorganizowanych po poprzednim zgłoszeniu. Istnieje także możliwość wynajęcia zabytkowych wnętrz na konferencje.

Sieroszewice

Sieroszewice, dwór.

Dwór pochodzący z końca XIX wieku, zdbudowany w stylu eklektycznym, rozbudowywany w tym samym wieku o portyk frontowy i skrzydło zachodnie. Jest to obiekt parterowy, z poprzecznym skrzydłem wschodnim piętrowym. Wokół dworu znajduje się okołodworski park krajobrazowy o powierzchni 2,3 ha powstały pod koniec XIX wieku. Stan, jak widać na zamieszczonej fotografii nie jest najlepszy. Obecnie stanowi własność gminy.

Sławin

Sławin

Założenie dworskie jest położone po północnej stronie płytkiej doliny przy ujściu Baryczy do rzeki Ołobok. Aby do niego trafić, najłatwiej jest kierować się z Kalisza drogą powiatową, po czym skręcić w prawo w kierunku Psar, a następnie w lewo. Dwór znajduje się na samym końcu pomiędzy zabudowaniami (dojazd drogą gruntową). Wzniesiono go w końcu 3 ćw. XIX wieku. Jest to obiekt murowany, częściowo podpiwniczony, parterowy z wysokim poddaszem, nakrytym dachem naczołkowym. Ganek frontowy otwarty trzema otworami arkadowymi. Obecnie własność prywatna, niedostępny.

Śliwniki

Śliwniki, pałac Niemojowskich.

Neogotycki pałac-zamek wybudowany w latach 1848-1850, prawdopodobnie według projektu Karol Würtemberga dla Jana Nepomucena Niemojowskiego. Rozbudowywany w 1898 dla Wincentego Niemojowskiego. Posiada nieregularną bryłę o 2-3 kondygnacjach, z 4 narożnymi wieżami. Pałac otacza dobrze utrzymany park krajobrazowy o powierzchni 10,5 ha. W 1887 roku otoczono go częściowo strzyżonym żywopłotem z głogu, dzikiej róży i bzu. Zdewastowany w okresie PRLu oraz latach późniejszych. Wnętrza niegdyś bogato wyposażone dziś świecą pustkami. Po komnacie historycznej, salonie z bilardem czy bibliotece nie został żaden ślad. Według legendy w podziemiach pałacu schowana jest broń, która miała zostać przerzucona do ówczesnego Królestwa Polskiego. Tajemnice te nigdy nie zostały odkryte przez ówczesne władze pruskie. Nawet dzisiaj nie znamy całej prawdy na ten temat- rozbudowana sieć piwnic została zagruzowana. W pałacu bywały takie osobistości jak Lipscy, Skórzewscy, Jan Pruski, Teofil Morawski herbu Korab, Wit Górzeński czy Antoni Szczaniecki. Jan Nepomucen Niemojowski zmarł w 1873 roku i został pochowany wraz z żoną za prezbiterium kościoła w Skalmierzycach. Na nagrobku herby rodowe. Obecnie zabezpieczona ruina jest własnością prywatną, czeka na remont... Wejście na teren parku jest możliwe za zgodą właściciela. W tym miejscu chciałbym serdecznie podziękować Wlaścicielowi za umożliwienie mi wykonania fotografii!
Wśród drzewostanu najczęściej występuje jesion wyniosły, grab pospolity, kasztanowiec oraz lipa drobnolistna. Wiele drzew posiada walory pomnikowe.
Kilka razy w roku organizowane są tutaj zawody jeździectwa.

Śmiełów

Pałac został zbudowany w roku 1797 przez czołowego architekta epoki klasycyzmu, autora między innymi pałacu w Dobrzycy, Stanisława Zawadzkiego dla Andrzeja Gorzeńskiego.

Obiekt składa się z klasycystycznej, na planie prostokąta zbudowanej willi, połączonej półkolistymi galeriami z oficynami. Korpus główny poprzedzony czterokolumnowym portykiem wielkiego porządku. Inspiracją dla architekta była Villa Badoer we Frata projektu Andrea Palladio. Oficyny przykryte tzw. dachem krakowskim (kolankowym). Pałac na planie podkowy o rozpiętości skrzydeł ok. 43m. W otoczeniu pałacu znajduje się dobrze utrzymany park krajobrazowy.

W 1939, po wkroczeniu Niemców do Wielkopolski, właściciele pałacu zostali internowani, a ich majątek wraz z pałacem zajęty przez okupanta. Po wyzwoleniu, w 1945, pałac splądrowano i podzielono na mieszkania. Później mieścił szkołę, a od 1970 został przejęty przez Muzeum Narodowe w Poznaniu, które przeprowadziło remont pałacu i otwarło tu swoją filię (1975). Obecnie jest to jeden z piękniejszych pałaców Wielkopolski usytuowany w malowniczym otoczeniu tzw. Szwajcarii Żerkowskiej.

Śmiłów

Ruiny dworu pochodzącego  z 2 połowy XVIII wieku; rozbudowany i przebudowany w XIX, częściowo rozebrany w drugiej połowie XX wieku. Murowany z cegły, kamienia i rudy darniowej. Stosunowo najlepiej zachowane są piwnice, sklepione kolebkowo. Obiekt jest w bardzo złym stanie, od dawna nie posiada już dachu, a najwyższe partie murów zachowały się do wysokości ok. 4 metrów. Znajduje się w parku należącym do Skarbu Państwa na małym wzniesieniu. Ciężko jest dojrzeć tą ciekawą ruinę z powodu rosnąch dookoła licznych drzew i krzewów (nawet we wnętrzu rośnie przynajmniej jedno). W linku powyżej (Zumi) znajduje się mapa satelitarna parku.

Sobótka

Sobótka, Pałac von Stieglerów.

Pałac von Stieglerów z lat 1898-1899. Zbudowany w stylu eklektycznym o formach neorenesansowych, neobarokowych i sececyjnych. Jest to obiekt piętrowy, murowany z basztą i wieżą. Korpus główny jest nakryty wysokim dachem czterospadowym. Własność Spółki Hodowli Rośnin, wstęp na teren parku wolny. Obiekt niedostępny, siedziba firmy.

Sośnie (Moja Wola)

Sośnie (Moja Wola), pałac

Pałac został zbudowany w 1852 roku dla księcia brunszwicko-oleśnickiego Wilhelma, według projektu architekta Karłowskiego. Rozbudowany w 1895 roku i w latach 1902-1903 o człony: pd.-zachodni, piętrowy pn.-wschodni oraz o wieżę. Obiekt jest w całości podpiwniczony. Znajduje się w osadzie Moja Wola, oddalonej o około 3 km od Sośni.
Na specjalną uwagę zasługuje oryginalna elewacja, wykonana w całości z kory dębu korkowego. Od frontu dwa podcienia, wsparte na drewnianych słupach z zastrzałami. Dachy dwuspadowe z ornamentowanymi deskami okapowymi i szczytowymi. We wnętrzu, w trzech salach- oryginalne, drewniane stropy, wzmocnione belkami; zachowane malowidło ścienne przedstawiające polowanie. Dawniej w jednej z nich znajdował się wiszący, kuty świecznik w kształcie koła, został jednak przeniosiony w inne miejsce po próbie kradzieży. Reszta pomieszczeń nie posiada już niestety żadnych zdobień ani wyposażenia. Po wojnie na terenie pałacu znajdowała się szkoła leśna z internatem, a w latach 1951-1975 Technikum Leśne. W 1975 roku szkołę zlikwidowano, a pałac przekształcono w Leśny Ośrodek Szkoleniowy, działający do 1990 roku. Od tego czasu obiekt stoi opuszczony.

Sulisławice (Kalisz)

Sulisławice, dwór

Dwór został wzniesiony w II połowie XVIII wieku przez Węgierskich. Przebudowa obiektu miała miejsce w XIX i XX wieku przez Biernackich. W czasach PRL został zdewastowany, w jego wnętrzu wprowadzono dodatkowe ściany działowe. Otacza go 6,3 ha park. Jest konstrukcji murowanej, z częścią ścian działowych poddasza konstrukcji szkieletowej. Podpiwniczony (sklepienia kolebkowe z lunetami), parterowy z mieszkalnym poddaszem nakrytym wysokim, masandrowym dachem. W pomieszczeniach parteru i poddasza znajdują się drewniane, belkowe stropy. Główne wejście do dworu znajduje się od północy, a boczne od wschodu. Elewacje obiektu są otynkowane. Zachowane do dzisiaj oryginalne, XIX wieczne drzwi wejściowe z opierzeniem w tzw. jodełkę ze świekami. Dwór na zamieszczonych fotografiach prezentuje się fatalnie, jednak obecnie znajduje się w trakcie remontu, także istnieje szansa na jego odratowanie. Być może uda się przywrócić mu oryginalną urodę.

Szczury

Szczury- pałac Lipskich

Pałac pochodzi z lat 1923- 1925. W czasie II wojny światowej służył jako magazyn, a około 1948 roku został przekształcony na szkołę i spełnia tę funkcję do dnia dzisiejszego.

Szczytniki

Szczytniki, dwór

Barokowy dwór rodziny Łubieńskich zbudowany po połowie XVIII wieku z przybudówką od wschodu i ozdobnym portalem z 1910 roku. Obecnie znajduje się tutaj urząd gminy. Stan dworu można określić na bardzo dobry, najpewniej świeżo po remoncie.

Szkudła

Szkudła, dwór

Dwór w Szkudle zbudowany został w latach 80-tych XIX wieku, dla ówczesnego właściciela Heinricha Bienecka, w stylu eklektycznym. Posiada dwie wieże- niższą z hełmem piramidalnym i wyższą z nie istniejącym już dziś hełmem cebulastym. Lica ścian z klinkierowej cegły łączonej z tynkowanymi elementami dekoracyjnymi. Resztki zniszczonego parku z małym stawem.

Taczanów

Taczanów, Pałac Taczanowskich

Pochodzi z końca XVIII wieku, rozbudowany ok.1853 roku dla Alfonsa Taczanowskiego w stylu klasycyzmu berlińskiego. W 1922 roku został przebudowany front pałacu wraz z portykiem a w latach 70 XX wieku przeszedł gruntowny remont. Obiekt posiada piwnice sklepione odcinkowo, poddasze natomiast jest nakryte dachem dwuspadowym. Jest wzniesiony na planie prostokąta z aneksem od wschodu. Elewacje pałacu są podzielone gzymsami podokiennymi i sztukateriami. Zachwycająca, neogotycka wieża wjazdowa pochodzi z ok. 1864 roku. Widnieje na niej herb Taczanowkich a po bokach znajdują się alegoryczne rzeźby gospodarności. Obecny stan założenia rezydencjonalnego jest zadawalający, lecz aż prosi się o kolejną renowację wraz z utworzeniem we wnętrzach ekspozycji muzealnej czy choćby hotelu z restauracją.

Tłokinia Kościelna

Pałac Chrystowskich.

Został wzniesiony w latach 1915- 1916 w miejscu poprzedniego dworu staraniem Ignacego Władysława Chrystowskiego. Posiada cechy klasycystyczne oraz barokowe. Gruntowny remont przeszedł w 1986 roku przez Naczelną Organizację Techniczną w Kaliszu i został adoptowany na hotel. Jest to obiekt konstrukcji murowanej, podpiwniczony. Korpus główny z mieszkalnym poddaszem jest nakryty wysokim dachem łamanym. Fasada pałacu jest symetryczna, ze środkowym, trzyosiowym ryzalitem. Park krajobrazowy został ukształtowany prawdopodobnie w XIX wieku przez Chrystowskich na bazie starszego, XVIII wiecznego ogrodu. Obecnie zajmuje powierzchnię 6,1 ha. Brama główna do parku pochodzi z 1916 roku.

Witaszyce

Witaszyce, pałac

Neobarokowy pałac zbudowany w 1899 roku dla Willy Dulonga przez architekta niemieckiego Ludwika Otte. Korpus główny na planie prostokąta, piętrowy z poddaszem, z gankiem kolumnowym na osi, nad którym znajduje się zwieńczenie z kartuszem herbowym. W fasadzie ogrodowej owalny ryzalit. Gruntownie przebudowany ok. 1960 roku. Po zachodniej oraz wschodniej stronie obiektu znajdują się niezbyt urokliwe przybudówki. W pałacu znajduje się hotel i restauracja o wysokim standardzie. Stan pałacu oraz całego założenia jest wzorowy.

Zakrzewo

Pałac został wzniesiony na miejscu starego dworu dla Albina Węsierskiego, przez Ludwika Ballenstaedta w stylu francuskim w 1867 roku. W środkowej części elewacji frontowej znajdują się cztery kolumny zakończone jońskimi kapitelami. Wewnątrz okazała sień z herbami, popiersiami starożytnych bogów i alegoriami pór roku. Zachowała się dawna stolarka, posadzki i bogate sztukaterie. Za obiektem rozciąga się 16-hektarowy park krajobrazowy ze stawem w środkowej części oraz strumykiem.

Żegocin

Żegocin, pałac

Pałac z parterową częścią środkową z końca XVIII wieku, rozbudowany ok.1840-50 o portyk czterokolumnowy i obszerne, piętrowe kwadratowe skrzydła dla Pelagii z Pruskich Radońskiej. Elewacje tynkowane, a w przypadku skrzydeł ozdobione pilastrami i belkowaniem. Obok stoi oficyna z lat 1914-15, z piętrowymi ryzalitami po bokach. Przyległy park (3,7 ha) rozplanowano w XIX wieku i przekształcono na pocz. XX wieku. Na uwagę zwraca stary drzewostan m. in. lipa o obwodzie 410 cm, platan 390 cm oraz buk odmiany purpurowej 310 cm. Całe założenie znajduje się w złym stanie, pałac wydaje się być częściowo opuszczony.

Żelazków

Żelazków, dwór.

Dwór pochodzi z 2 połowy XVIII wieku, został zbudowany dla Kajetana Radolińskiego. W latach 1796-1798 przebudowano go przez znanego architekta Fryderyka Alberta Lessela (z tego okresu pochodzą mury arkadowe). Całość założenia cechuje się symetryczną organizacją z osią przechodzącą przez park, dwór i bramę wjazdową. Dwór, zwrócony na wschód fasadą frontową, jest budynkiem parterowym z piętrem w mansardzie. Zbudowano go na planie prostokąta i zaopatrzono w czterokolumnowe ganki umieszczone na osi obu fasad. Wysoki dach mansardowy jest kryty dachówką. W latach 1974-1979 przeprowadzono gruntowny remont wraz z likwidacją bogatego wystroju wnętrz, boniowania elewacji facjat i adaptacji pomieszczeń na siedzibę Urzędu Gminy. W narożniku północno-wschodnim znajdowała się niegdyś kaplica dworska ze ścianami wyłożonymi marmoryzowaną, stiukową okładziną, zwieńczoną klasycystycznym gzymsem. Brama wjazdowa pochodzi z 1871, w latach 70 XX wieku częściowo zrekonstruowana. Wstęp na teren parku wolny.

Żydów

Żydów, dwór

Dwór pochodzi prawdopodobnie z lat 90. XVIII wieku, rozbudowany o człon południowy, ryzalit wschodni i częściowo przekształcony we wnętrzach w 1912 roku staraniem nowego właściciela Emila Fulde. Po 1945 roku zaniedbany i zdewastowany, część obiektu zawalona. Ustawiony w parku, nieopodal zbocza doliny i w okresie międzywojennym poprzedzony reprezentacyjnym podjazdem przed ryzalit zachodni. Jest to obiekt murowany z cegły, podpiwniczony. Parterowy korpus główny nakryty wysokim dachem czterospadowym, piętrowym, ryzalit zachodni kopułą, a ryzalit wschodni tarasem, na który wejście z facjaty z dachem dwuspadowym. Korpus główny wzniesiony na planie prostokąta. W trakcie zachodnim znajdowały się reprezentacyjne wnętrza z salonem głównym, pośrodku którego było wejście do reprezentacyjnego podjazdu. Od północy sąsiadował z biblioteką z marmurowymi ikonami. Obecnie stanowi własność prywatną, obiekt w remoncie.

 

Źródło: S. Małyszko. Majątki Wielkopolskie; P. Anders, W. Łęcki, P. Maluśkiewicz. Słownik Krajoznawczy Wielkopolski; Marcin Libicki. Dwory i Pałace wiejskie w Wielkopolsce; Łęcki, W., Jaśkowiak, Wielkopolska. Przewodnik; Powiat Ostrowski; Marek Olejniczak. Powiat ostrowski- przewodnik; materiały własne; www.staff.amu.edu.pl; materiały własne; Fot. Aleksander Liebert

 

Tagi: Wielkopolska, turystyka, zabytki, atrakcje