Skalmierzyce

Kościół św. Katarzyny, plebania, dom katolicki, szkoła podstawowa, park przykościelny...

Ogólne informacje

Wieś o charakterze miejskim, licząca około 4 tysięcy mieszkańców, tworząca zespół wraz z miastem Nowe Skalmierzyce. Jest siedzibą Mista i Gminy Nowe Skalmierzyce.

Historia

Pierwotnie "Scarbimirzyce". Znane już od 1343 roku. Z 1357 roku pochodzi informacja, według której Kazimierz Wielki potwierdza własność kapituły gnieźnieńskiej (miejscowość należała do niej do 1793 roku). W 1815 założono na terenie wsi osadę z komorą celną przy granicy niemiecko-rosyjskiej - późniejsze Nowe Skalmierzyce.

Kościół

Kościół parafialny p.w. Św. Katarzyny pochodzi z 1791 roku. Jest to obiekt murowany, rozbudowany w 1873 roku o część zachodnią i wieżę, odnowiony w latach 1913-14. Po bokach znajdują się kaplice Matki Boskiej z 1621 roku i Św. Józefa z 1791 roku. Wystrój ołtarza głównego jest klasyczny, po bokach dwa witraże z 1907-08 roku projektu Włodzimierza Tetmajera. W późnorenesansowej, kopułowej kaplicy znajduje się obraz Matki Boskiej Skalmierzyckiej z XVI wieku, koronowany w 1966, rzeźby "Ostatnia wieczerza" i świecznik z 1890 - 1914 roku, twórcy ludowego Józefa Wawrzyńczaka. Z ciekawszym rzeczy można jeszcze nadmienić grób Jana Nepomucena Niemojowskiego (1803 - 1873), właściciela Śliwnik, i jego żony Joanny oraz droge krzyżową po południowej i zachodniej stronie kościoła z 1977 r., rzeźbiarza Jerzego Sobocińskiego. Na wieży zegarowej mechanizm J.F. Weule z Bockenem wykonany w 1912 roku.

Plebania

Na terenie parafii znajduje się plebania z końca XIX wieku. Jest to budynek murowany, na planie litery T, od zachodu znajduje się balkon na czterech kolumnach i mansarda mieszkalna.

Dom katolicki

Obiekt ten pochodzi z początku XX, zbudowany jest na planie litery T. Jak głosi tablica umieszczona na jednej ze ścian: "Dom ten postawiony w 1909 roku był siedzibą zasłużonego Banku Ludowego, ogniskiem polskości, w w listopadzie i grudniu 1918 roku ośrodkiem przygotowań zbrojnego oddziału powstańczego Skalmierzyc i okolicy. Nocą 29 grudnia 1918 roku oddział powstańczy wyruszył stąd do walki z pruskim zaborcą." Przy Domu Katolickim rośnie dąb, posadzony w pierwszą rocznicę uzyskania niepodległości (11.XI. 1919).

Szkoda podstawowa

Budynek szkolny powstały w XIX wieku.

Park przykościelny

Na uwagę zasługuje zadrzewienie w parku przykościelnym w Skalmierzycach. Rosną tam 2 lipy, jesion, 3 wiązy szypułkowe, które ze względu na sędziwy wiek i imponujące rozmiary zaliczono do pomników przyrody. Pięknym okazem jest bluszcz pospolity, który rośnie naprzeciw plebani oraz na cmentarzu. Ciekawym okazem jest także dąb, który rośnie przed Domem Katolicki. Został on posadzony w 1919 roku w pierwszą rocznicę odzyskania niepodległości przez Polskę

Źródło: Urząd Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce, Wikipedia, materiały własne, Fot. Aleksander Liebert