Śliwniki

Pałac

 

Ogólne informacje

Wieś w gminie Nowe Skalmierzyce, powiat ostrowski. Położona na wysokości około 140 m n.p.m., nad strumieniem Ciemna, ok. 17 km na wschód od Ostrowa Wielkopolskiego, przy drodze powiatowej Skalmierzyce-Ołobok, przy granicy z wsią Skalmierzyce i miastem Nowe Skalmierzyce. Często są zaliczane w skład zurbanizowanego zespołu miejscowości Skalmierzyce. Na wieś składają się: Stare Śliwniki z pałacem Niemojowskich, Śliwniki Nowe oraz przysiółek Zabłocko. Znane od 1414 roku jako Slawniky. Gniazdo rodowe Śliwnickich herbu Korab.

 
Pokaż Wielkopolska na większej mapie

Będąc w Śliwnikach warto także zobaczyć:

Nowe Skalmierzyce ok. 2.5 km.
kościół w Biskupicach Ołobocznych ok. 4.5 km
kościół w Gostyczynie ok. 8 km.
Kalisz ok. 10 km.

Pałac Niemojowskich

Neogotycki pałac-zamek wybudowany w latach 1848-1850, prawdopodobnie według projektu Karola Würtemberga dla Jana Nepomucena Niemojowskiego. Rozbudowywany w 1898 dla Wincentego Niemojowskiego. Posiada nieregularną bryłę o 2-3 kondygnacjach, z 4 narożnymi wieżami. Pałac otacza dobrze utrzymany park krajobrazowy o powierzchni 10,5 ha. W 1887 roku otoczono go częściowo strzyżonym żywopłotem z głogu, dzikiej róży i bzu. Zdewastowany w okresie PRLu oraz latach późniejszych. Wnętrza niegdyś bogato wyposażone dziś świecą pustkami. Po komnacie historycznej, salonie z bilardem czy bibliotece nie został żaden ślad. Według legendy w podziemiach pałacu schowana jest broń, która miała zostać przerzucona do ówczesnego Królestwa Polskiego. Tajemnice te nigdy nie zostały odkryte przez ówczesne władze pruskie. Nawet dzisiaj nie znamy całej prawdy na ten temat- rozbudowana sieć piwnic została zagruzowana. Obecnie pałac jest remontowany.

W pałacu bywały takie osobistości jak Lipscy, Skórzewscy, Jan Pruski, Teofil Morawski herbu Korab, Wit Górzeński czy Antoni Szczaniecki. Jan Nepomucen Niemojowski zmarł w 1873 roku i został pochowany wraz z żoną w kościelnej krypcie w Skalmierzycach. Na nagrobku herby rodowe.

Wejście na teren parku wyłącznie za zgodą właścicieli. W tym miejscu chciałbym serdecznie podziękować Wlaścicielowi za umożliwienie mi wykonania fotografii!

Wśród drzewostanu najczęściej występuje jesion wyniosły, grab pospolity, kasztanowiec oraz lipa drobnolistna. Wiele drzew posiada walory pomnikowe.

Fotografie archiwalne:

Fotografia archiwalna sprzed 1898 roku. Friedrich Dahms

Fotografia archiwalna, stan sprzed ok. 1929 roku. Sas-Lityński.

Fotografia archiwalna, stan sprzed ok. 1929 roku. Sas-Lityński.

Fotografia archiwalna, stan sprzed ok. 1929 roku. Sas-Lityński.

Fotografia archiwalna, stan sprzed ok. 1929 roku. Sas-Lityński.

Stan na rok 2006-2007:

Artykuł o remoncie pałacu:

Pałac w Śliwnikach, zwany także zamkiem z uwagi na swoją wielkość oraz zastosowany styl architektoniczny, przez ostatnie kilkadziesiąt lat był w całkowitej ruinie. Trudne powojenne losy odcisnęły swoje piętno i na tym obiekcie. Szansa dla rezydencji wybitnego rodu Niemojowskich pojawiła się dopiero kilka lat temu, kiedy całe założenie pałacowo-parkowe zostało kupione przez prywatnego inwestora. Już wtedy można było zaobserwować idące zmiany - rekonstrukcję domku ogrodnika czy uporządkowanie parku krajobrazowego. Teraz przyszedł czas na pałac.
Dotychczas wykonano większość niezbędnych prac na zewnątrz obiektu, które polegały m.in. na położeniu nowego dachu, rekonstrukcji zwieńczenia wież, wstawieniu okien czy oczyszczeniu i uzupełnieniu cegły. Całkowicie została odnowiona przypałacowa lodownia - grota, zlokalizowana od strony elewacji ogrodowej. Prace przeniosły się teraz do wnętrza posiadłości, które są w stanie surowym. Zostanie im przywrócone dawne piękno poprzez odtworzenie stolarki i detali architektonicznych. Warto zaznaczyć, iż jest to jeden z najważniejszych i najbardziej zaawansowanych remontów zabytkowego obiektu przeprowadzonych na obszarze południowej Wielkopolski. Właściciel rezydencji Andrzej Rogowski, prywatnie miłośnik historii, planuje zakończyć renowację do końca 2012 roku. Pałac po remoncie zostanie przeznaczony na cele prywatne.
Neogotycki zamek został wybudowany w połowie XIX wieku według projektu Karola Würtemberga dla Jana Nepomucena Niemojowskiego. Posiada nieregularną bryłę o 2-3 kondygnacjach, z czterema narożnymi wieżami. Według legendy w podziemiach pałacu schowana jest broń, która miała być przerzucana do ówczesnego Królestwa Polskiego. Tajemnice te nigdy nie zostały odkryte przez ówczesne władze pruskie. Nawet dzisiaj nie znamy całej prawdy na ten temat, rozbudowana, dwukondygnacyjna sieć piwnic została bowiem zagruzowana. W rezydencji gościły prawdziwe elity dawnej Rzeczypospolitej, było to w czasie zaborów ognisko polskości. Jan Nepomucen Niemojowski zmarł w 1873 roku i został pochowany wraz z żoną w krypcie kościelnej w sąsiadujących Skalmierzycach. Kolejny właściciel w 1898 roku dokonał dalszej rozbudowy pałacu, którego forma nie zmieniła się właściwie do dzisiaj. Z tego okresu musiała także pochodzić niezachowana do dzisiaj tablica z napisem "1849-1898 Amicitiae et Posteris " (Przyjaciołom i Potomnym), znajdująca się dawniej nad wejściem od strony zachodniej. Na szczęście zostanie ona zrekonstruowana i powróci na swoje dawne miejsce, tak jak to już uczyniono z kamiennym herbem właścicieli: Wierusz i Łodzia.

Współczesne fotografie wiosna 2011

W zespole znajdują się także zabudowania folwarczne z XIX wieku, m.in. z pięciokondygnacyjnym spichrzem o sześciennej bryle pochodzącym z 1849 roku.

Wielkopolskie zamki, pałace i dwory

Źródło: S. Małyszko. Majątki Wielkopolskie: Powiat Ostrowski; materiały własne; www.skal.republika.pl; Stanisław Lityński. Złota Księga ziemiaństwa polskiego poświęcona kulturze i wytwórczości rolnej. Warszawa 1929; Fot. współczesne Aleksander Liebert. Fot. archiwalne Friedrich Dahms oraz Sas-Lityński