atrakcje i ciekawostki krajoznawcze
Gułtowy

Gułtowy

Oceń atrakcyjność miejsca klikając na gwiazdkę
[Suma: 0 Średnia: 0]

Wieś położona w powiecie poznańskim w gminie Kostrzyn. Po raz pierwszy wzmiankowana była w 1311 roku jako Golutow. Do końca XV wieku należała do rodziny Grzymalitów. W 1578 roku pojawiają się informacje o własności kościelnej. W wieku XVI wieś przeszła w ręce Gułtowskich, a kolejnymi właścicielami byli Skaławscy, Słuccy, Bnińscy oraz Ostrowscy. Ostatecznie Gułtowy powróciły do Bnińskich, którzy gospodarowali tutaj do 1939 roku. Ostatnim właścicielem był Adolf Bniński. Warto wspomnieć, iż w 1821 roku w gułtowskim pałacu gościł Julian Ursyn Niemcewicz, który był spokrewniony z właścicielami majątku.

Pałac

Barokowy pałac rodziny Bnińskich z lat 1780-1786 wzniesiony został według projektu nadwornego architekta saskiego Ignacego Graffa (był to także architekt Sułkowskich z Rydzyny). Wcześniej w tym miejscu znajdował się podniszczony drewniany dwór. Rezydencja prezentuje styl późnobarokowy, a charakterystycznym elementem tego dwukondygnacyjnego budynku jest wysoki podjazd oraz centralny ryzalit z herbem Łodzia.

Wnętrza zachowały częściowo swoją bogatą dekorację- zobaczymy tutaj freski autorstwa Antoniego Smuglewicza w sali balowej, dekoracje sztukatorską kilku innych pomieszczeń oraz bogato zdobione neobarokowe schody. Oddajmy głos Kazimierzowi Rucińskiemu, który w 1913 roku wydał książkę o wielkopolskich rezydencjach, opisał też Gułtowy:

Dekoracya wnętrza była rozpoczęta nader starannie i wytwornie. Niestety zawieruchy wojenne czasów napoleońskich przerwały przeprowadzenie podjętych prac. Tylko rząd sal na parterze od strony parku posiada projektowany wygląd. Piękne te dekoracye, stiuki, gzymsy, fryzy i rozety wykonali rękodzielnicy włoscy. Motywy tych dekoracyi, jako też technika wykonania mają charakter stylu cesarstwa. Wielka sala jadalna, zajmująca prawie całe zachodnie skrzydło, przez wysokość parteru i piętra posiada starą, przed kilku laty niezbyt szczęśliwie odnowioną malaturę, która na ścianach i plafonie naśladuje motywy architektoniczne, plastyczne: rząd pilastrów dźwigających architraw, bogato zdobiony i mocno wyładowany gzyms i rzeźbiony podział plafonu. Dwór gułtowski posiada jeszcze kilka cennych zabytków stolarstwa, mebli, piękną kolekcyę drobnych rzeźb
i dosyć obfitą bibliotekę domową.
Opis okraszony jest fotografiami pałacu z epoki:

Wyposażenie wnętrza niestety nie zachowało się do naszych czasów. Cud, że rezydencja jeszcze stoi po zawierusze wojennej i stratach, które uczynili żołnierze radzieccy. W podniszczonych murach po 1945 roku umiejscowiono miejscowy PGR. Mogłoby się wydawać, że przypieczętuje to los pałacu, ale było wręcz przeciwnie. Od 1968 roku trwały tutaj prace restauratorskie, a budynek przetrwał zmiany ustrojowe. Szczęśliwie w 1995 roku podpisany został akt notarialny, w którym Agencja Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa przekazała zespół pałacowo-parkowy Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W drugim akcie, podpisanym przez Wacława Bnińskiego w imieniu córki ostatniego właściciela majątku, stwierdzono, że przejęcie zespołu przez Uniwersytet jest zgodne z intencją darczyńcy, Marii Bnińskiej. Prace remontowe prowadzone przez uniwersytet przerwał we wrześniu 2009 roku pokaźny pożar pałacu, jednak szczęśliwie udało się je kontynuować a dzisiaj rezydencja prezentuje się wprost wspaniale. W oficynie pałacowej, także projektu Ignacego Graffa, zlokalizowano natomiast niewielki hotel. Obiekty dostępne są z zewnątrz.

Kościół

Pierwszy drewniany kościół w Gułtowach istniał już na początku XVI wieku. Obecna świątynia pw. św. Kazimierza pochodzi z lat 1737-1738 z fundacji skarbnika poznańskiego Marcina Skaławskiego. Drewniana wieża jest późniejsza – wzniesiono ją w 1834 roku.

Zadanie publiczne pn. „WOW- Wiedza o Wielkopolsce” jest współfinansowane ze środków Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu – Departament Edukacji i Nauki w ramach otwartego konkursu na realizację w formie wspierania zadań publicznych Województwa Wielkopolskiego w dziedzinie edukacji w roku 2021.

0

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Rozmiar tekstu
Kontrast