Ratusz w Kościanie
atrakcje i ciekawostki krajoznawcze,  hotel,  kościół murowany,  legendy wielkopolskie,  Miasto,  muzeum,  Powiat kościański- zabytki i atrakcje,  świątynie,  wielkopolska dla rodzin- miejsce przyjazne i dostępne,  z lotu ptaka,  zabytkowy ratusz

Kościan

Miasto położone w powiecie kościańskim, siedziba powiatu kościańskiego. Pierwsze informacje źródłowe o ówczesnej osadzie targowej pojawiają się w XIII wieku za czasów Przemysław I lub Przemysła II. Ze względów bezpieczeństwa osada została przeniesiona na wyspę położoną w widłach rzeki Obry. Pieczę nad ośrodkiem sprawowali polscy królowie. Prawa miejskie potwierdził w 1400 roku sam król Władysław Jagiełło.  Po wielkim pożarze miasta w 1503 roku dochody z wyrębu lasu przeznaczono na odbudowę spalonego kościoła farnego. Od tego czasu aż do potopu szwedzkiego w 1655 roku miasto intensywnie się rozwijało, będąc do tego czasu silnym ośrodkiem rzemieślniczym produkującym słynne sukna znane również poza granicami kraju.

Widok na miasto- lata 40. XX wieku

Kolejnych poważnych zniszczeń miasto doznało w XVII i XVIII wieku, a następnie w 1793 roku znalazło się pod zaborem pruskim. Dzięki uruchomieniu linii kolejowej relacji Poznań- Wrocław w 1856 roku znów nastąpił rozwój tegoż ośrodka. W 1918 roku mieszkańcy aktywnie włączyli się w powstanie wielkopolskie, dzięki czemu Kościan stał się częścią II Rzeczpospolitej. Po II wojnie światowej rozwój przemysłu, bazujący także na przedsiębiorstwach z lat międzywojennych, spowodował zwiększenie się liczby mieszkańców z niespełna 11.000 w 1950 roku do 25.000 pod koniec XX wieku.

Planujesz zwiedzanie miasta? Nocuj w Kościanie i okolicach!

Legenda

Mieszkańcy ostatecznie przywykli do tego powozowego rumoru i mogli już bez patrzenia na zegary dokładnie orientować się:, kiedy następowała północ. Odgłos wskazywał jeszcze, że karoca przelatywała w szalonym pędzie; z iście jaśniepańskim szykiem. Kilku młodych łudzi z tychże mieszkań postanowiło stwierdzić, kim jest ten asan popisujący się nocą brawurową jazdą. W tym celu zawczasu wyszli. czatować na chodnik ulicy, Zapalili papierosy i wdali się w rozmowę, aby skrócić sobie czas oczekiwania. Zrazu; stali, potem porozsiadali się, oparłszy się plecami o ścianę domostwa;, słusznie przekonani, że siedzenie nie może przecież ujemnie wpłynąć na tok czatowania. Aliści, kiedy w ich pokojach zegary wskazały za pięć minut, dwunastą, tematy rozmowy się wyczerpały, a papierosy wypaliły i całe gremium pikietujących pogrążyło się w głęboki sen. Ludzie w mieszkaniach przebywający, jak zawsze, punktualnie o dwunastej słyszeli grzmot obręczy kół: po kamieniach jezdni, tymczasem pikietujący na trotuarze nie zobaczyli, ani też nic nie usłyszeli.

(autor opowiadania – Jan Samelczak za www.koscian.pl)

Ratusz

Nie wiadomo kiedy dokładnie powstał pierwszy ratusz w Kościanie. Możliwe, że budynek pełniący funkcje miejskie mógł istnieć już w 1385 roku. Pod koniec tegoż stulecia miał tutaj funkcjonować sąd ziemski. W 1400 roku budynek miał nawiedzić sam król Władysław Jagiełło. Obecny budynek to dużo późniejsze dzieje, wcześniejsze wielokrotnie płonęły i były niszczone w wyniku wojen. Murowany budynek stojący na środku rynku powstał na początku XIX wieku, a następnie został przebudowany w nurcie klasycyzującym z inicjatywy niemieckiego burmistrza Stüwe według projektu architekta Kazimierza Rucińskiego. Ratusz posiada trzy kondygnacje i czworokątną wieżę, na której umieszczono zegar wykonany przez firmę Weissa z Głogowa. Całość kryta jest dachem naczółkowym. W momencie wykonywania zdjęć rynek i okolice były w remoncie, lecz już teraz całość sprawia bardzo sympatyczne wrażenie.

Kościół farny

Najcenniejszym zabytkiem Kościana jest kościół pw. NMP Wniebowziętej powstały w pierwszej połowie XIV wieku w miejscu wcześniejszej, zapewne jednonawowej świątyni z XIII wieku. Od połowy XIV wieku kościół znajdował się pod zarządem wspólnoty św. Jana Jerozolimskiego w Poznaniu a funkcję proboszcza sprawował komandor joanicki. Według tradycji inwestycję rozpoczęto już w 1333 roku, a w ciągu kolejnych wieków z fundacji bractw i cechów mieszczańskich dobudowano do korpusu szereg kaplic. Świątynia uległa spaleniu w 1503 roku, jednak szybko przystąpiono do odbudowy. Zapewne wtedy rozbudowano prezbiterium na trzynawowe, zamknięte siedmiobocznie, pobudowano nowe zasklepienie kościoła. Nawy wraz z kaplicami przykryto jednym, wspólnym dachem dwuspadowym.

Kościół farny w Kościanie

W efekcie licznych przebudów powstała potężna świątynia murowana z cegły w układzie wedyjskim i polskim zbudowana na rzucie nieregularnego prostokąta. Halowy korpus główny świątyni jest czteroprzęsłowy z bardzo wąskimi nawami bocznymi, wzdłuż naw bocznych posiada rzędy kaplic, różnej wysokości, i głębokości. Jest to ciekawy przykład fundacji przez bogate mieszczaństwo licznych kaplic i ołtarzy. W budowli zastosowano kilka rodzajów sklepień: rzadko spotykane sklepienie siatkowe, sklepienie gwiaździste oraz sklepienia krzyżowo-żebrowe i kolebkowe. Zachowało się tutaj cenne wyposażenie pochodzące z późnego gotyku, renesansu i baroku. Najcenniejszym obiektem jest późnogotycki ołtarz Zesłania Ducha Świętego z 1507 roku wykonany w żagańskim warsztacie tzw. Mistrza z Gościszowic. Bardzo ciekawy jest również ołtarz w kaplicy św. Anny na piętrze- to późnorenesansowe dzieło powstało ok. 1625 roku. Warto zwrócić uwagę także na nagrobki. Najcenniejszym z nich jest wykonany w krakowskim warsztacie rzeźbiarskim Włocha Santa Gucciego piętrowy, podwójny nagrobek Macieja i Jadwigi Opalińskich ufundowany ok. 1590 roku. W 1949 roku wykonano polichromię wnętrza według projektu Wiktora Gosienieckiego z Poznania.

„Dom Masztalerza” 

Niewielki budynek mieszkalny mieszczący się przy ulicy Masztalerza 2, powszechnie nazywany Domem Masztalerza za sprawą jego mieszkańca, Franciszka Masztalerza (1.01.1899 – 11.01.1919) wywodzącym się z Kościana powstańca wielkopolskiego, który zginął pod Rydzyną. Pierwotnym fundatorem tego ciekawego, szachulcowego budynku był mansjonarz kościański Jan Kanty Jurdziński. W głównym pomieszczeniu parteru znajduje się belka nośna z inskrypcją fundacyjną 1735 roku. W wyniku kilku przebudów, z których ostatnia miała miejsce w okresie międzywojennym, wiele utracono z substancji historycznej. Mimo dawnym remontów budynek jest w katastrofalnym stanie technicznym i grozi zawaleniem. W grudniu 2020 roku grożącą zawaleniem zachodnią ścianę budynku zabezpieczono drewnianymi podporami. Na razie brak jednak innych działań mających na celu ratowanie słynnego domu.

Kościół pw. św. Ducha

Pierwsze informacje o istniejącym poza murami miasta kościele pw. św. Ducha pojawiają się w 1385 roku. Już wówczas istniał przy nim przytułek dla starców i chorych zwany szpitalikiem św. Ducha. Fundatorem świątyni był zarząd miejski. Obiekt w obecnie nam znanej formie to już trochę starsze dzieje- murowany obiekt powstał w połowie XV wieku, będąc następnie przebudowanym w 1615 roku, a następie odbudowanym po niszczycielskim najeździe Szwedów w 1698 roku. Na profilowanej belce tęczowej z 1695 roku ustawiono barokowe rzeźby Chrystusa na krzyżu, Matki Boskiej Bolesnej i św. Jana z 2. ćwierci XVII wieku.

Kościół pw. Pana Jezusa

Początków znajdującego się tutaj klasztoru Dominikanów należy szukać w 1410 roku. Założenie powstało dzięki staraniom mieszczan i dominikanina Jana Biskupca za zgodą króla Władysława Jagiełły. Niespełna 100 lat później całość spłonęła, została odbudowana i…znów została zniszczona w wyniku najazdu szwedzkiego. Po 1666 roku starosta kościański Melchior Gurowski ufundował w tym miejscu kaplicę. Jak głosi miejscowe podanie podczas jednej z mszy świętych Chrystus ze znajdującego się w klasztorze krzyża przemówił: „Sprawiedliwie sądźcie, synowie ludzcy”. Z tą chwilą krzyż umieszczono w ołtarzu głównym i rozpoczęto oddawać mu szczególną cześć. Koniecznie trzeba dodać, że pierwotny kościół i klasztor pw. św. Mikołaja został rozebrany po kasacie zakonu w połowie XIX wieku. To, co dzisiaj oglądamy to efekt rozbudowy kaplicy Gurowskiego z lat 1905-1908. Po odzyskaniu niepodległości całość przejęli Redemptoryści. Obecnie istniejąca świątynia jest pod wezwaniem Pana Jezusa.

Kaplica pw. św. Zofii

Pierwszy budynek Zgromadzenia ss. Miłosierdzia powstał na przełomie XVIII oraz XIX wieku. W połowie XIX wieku rodzina Chłapowskich ufundowała przy budynku sióstr w 1864 roku nowy szpital, który nazwano „Domem chorych i sierot św. Zofii”. Rozbudowa obiektu o dodatkowe skrzydło nastąpiła już sześć później. W 1878 roku do istniejącego kompleksu dobudowano kaplicę św. Zofii, która ostateczny wygląd uzyskała w 1908 roku. Taka też data widnieje nad głównym wejściem.

Kaplica pw. św. Zofii w Kościanie

Dawny klasztor Bernardynów

Drugi z kościańskich klasztorów, znajdujący się przy obecnym Placu Paderewskiego, szczęśliwie przetrwał do naszych czasów. Imponujące budowle wzniesiono w latach 1605-1611 na miejscu drewnianych budowli z 1456 roku. Po kasacie zakonu w 1830 roku nastąpiła poważna przebudowa z przeznaczeniem na dom poprawczy, a później także na szpital wojskowy. W 1893 roku utworzono tutaj zakład dla psychicznie chorych, a kilka lat później na miejscu klasztoru i ogrodów klasztornych sanatorium dla nerwowo chorych. Do dzisiaj obiekt pełni funkcję lecznice tj. Wojewódzkie Szpital Neuropsychiatryczny im.Q Oskara Bielawskiego.

Planujesz zwiedzanie miasta? Nocuj w Kościanie i okolicach!

Zadanie publiczne pn. „WOW- Wiedza o Wielkopolsce” jest współfinansowane ze środków Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu – Departament Edukacji i Nauki w ramach otwartego konkursu na realizację w formie wspierania zadań publicznych Województwa Wielkopolskiego w dziedzinie edukacji w roku 2021.

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *


Exit mobile version