Plac Kosynierów w Książu
kościół murowany,  legendy wielkopolskie,  Miasto,  Powiat średzki- zabytki i atrakcje,  świątynie

Książ Wielkopolski

Miasto położone w powiecie średzkim, siedziba gminy Książ Wielkopolski. Początki miejscowości wywodzą się już z 1193 roku, kiedy to Mieszko Stary przekazuje ówczesną wieś na rzecz opactwa benedyktynów z Wrocławia. W kolejnym stuleciu znajdowała się tutaj siedziba kasztelani. Prawa miejskie miejscowość otrzymuje na początku XV wieku. Była to wówczas własność szlachecka należąca kolejno do Księskich, Pogorzelskich, Trąbczyńskich, Zakrzewskich i Budziszewskich.

Z opisów historycznych wiemy, że w 1482 roku istniał w mieście dwór należący do Stanisława Ksiąskiego. Został on zniszczony podczas pożaru w 1510 roku. Jednym z nielicznych zachowanych śladów tamtych czasów jest zachowany do dzisiaj herb miasta. Dominującym akcentem są widoczne w nim wieże forteczne zamku kasztelańskiego. W XVI wieku wzmiankuje się istnienie kościoła katolickiego i zboru ewangelickiego- obie te konstrukcje były drewniane. W 1631 roku wybudowano także drewniany ratusz. W kolejnym stuleciu odbywały się w Książu cztery jarmarki rocznie na podstawie przywileju króla Stanisława Augusta z 15 lipca 1774 roku. Był to okres rozwoju miasta związany także z napływem ludności niemieckiej. W pobliżu Książa działały dwa młyny wodne należące do niejakiego Gucza i Wegnera. Rozwój ośrodka zatrzymują wydarzenia z połowy XIX wieku.

Pocztówka z końca XIX wieku- Książ Wielkopolski występował wówczas jako Xions.
Pocztówka z końca XIX wieku- Książ Wielkopolski występował wówczas jako Xions.

W czasie Wiosny Ludów znajdował się tutaj spory obóz powstańców liczący około 1200 osób pod dowództwem mjr. Floriana Dąbrowskiego. 29 kwietnia 1848 roku rozegrała się pod Książem bitwa z wojskami pruskimi, w której zginęło około 140 Polaków, 583 wzięto do niewoli, a miasto całkowicie spalono. Mieszkańcy licznie brali udział także w zwycięskim powstaniu wielopolskim.

Plac Kosynierów

Spory plac o wymiarach 90 × 80 metrów pełniący funkcję rynku. Zabudowę stanowią skromne, małomiasteczkowe kamienice pochodzące z przełomu XIX i XX wieku. Dawniej wznosił się tutaj drewniany ratusz, który został zniszczony przez Prusaków w 1848 roku. W centrum znajduje się pomnik upamiętniający pomordowanych w masowej egzekucji dokonanej przez Niemców w 1939 roku.

Kościół Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej i św. Mikołaja

Najstarszy zabytek miasta to barokowy kościół z 1755 roku. Jego obecny wygląd jest rezultatem rozbudowy przeprowadzonej w latach 1948-1950 oraz w 1981 roku, kiedy to dostawiono wieżę dzwonniczą. W efekcie powstał kościół o trzech nawach z transeptem. Wewnątrz zachował się obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem z połowy XVII stulecia. Ołtarz główny w formie tryptyku pochodzi z 1954 roku i przedstawia posąg Świętego Mikołaja, a w skrzydłach sceny z życia świętego.

Kościół św. Antoniego Padewskiego

Pierwotna drewniana świątynia istniejącą niegdyś w tym miejscu powstała w 1794 roku dla miejscowych ewangelików. Drewno do budowy kościoła zostało podarowane przez ówczesnego właściciela Książa Ignacego Zakrzewskiego. W latach 30. XIX wieku świątynia została gruntownie wyremontowana, lecz w ciągu następnych dziesięcioleci jej stan techniczny się pogarszał. Obecny murowany przybytek powstał w 1914 roku. Cechą charakterystyczną kościoła jest neobarokowa wieża z zegarem. Od lat 70.XX wieku należy do katolików. Pierwszym proboszczem parafii w latach 1975-1977 był ks. Stanisław Kaniecki.

Kościół św. Antoniego Padewskiego w Książu

Do dzisiaj zachowała się legenda o istniejącym tutaj tajemniczym tunelu. Miał on łączyć podziemia rozebranego kościoła z terenem cmentarza ewangelickiego, umożliwiając ucieczkę w razie niebezpieczeństwa. Po ostatniej przebudowie obiektu wejście do podziemi zamurowano, ukrywając także jego wylot na cmentarzu. Przypuszcza się, że zostały w nim ukryte zabytkowe naczynia liturgiczne, aby uchronić je przed rozgrabieniem w czasie I wojny światowej. Dalsze losy tajemnego obiektu są niezbadane.

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

CAPTCHA