kościół murowany,  Powiat kaliski- zabytki i atrakcje,  świątynie,  Wieś

Lisków

Wieś leżąca w powiecie kaliskim, ok. 23 km. na północny- wschód od Kalisza. Siedziba gminy Lisków. Liczyło około 1600 mieszkańców.

Historia

Pierwsza wzmianka o Liskowie pochodzi z 1293 roku. Pierwotnie należała do arcybiskupów gnieźnieńskich, a od XVI wieku aż do rozbiorów do Jezuitów kaliskich. W okresie międzywojennym była wzorową wsią spółdzielczą, rozwijającą się dzięki inicjatywie i działalności ks. Wacława Blizińskiego. Pomnik księdza pochodzący z 1947 roku znajduje się przed kościołem.

Kościół

Świątynia Wszystkich Świętych w Liskowie jest udanym przykładem neogotyku w architekturze. Wzniesiono ją w 1899 roku.

Wspomnienia Józefa Radwana

„W Liskowie po raz pierwszy byłem czterdzieści lat temu. Latem 1885-go r. wraz z większem towarzystwem zaproszony zostałem przez adwokata Łopuskiego do Zakrzyna w pow. tureckim. Po obiedzie gospodarz zaproponował przejażdżkę do Liskowa na nieszpory w miejscowym kościele. Tu dodać winienem, że Lisków wówczas był folwarkiem dóbr Zakrzyńskich.

Po przebyciu parukilometrowej drogi, znaleźliśmy się wśród wsi opuszczonej, chałup na pół rozwalonych, o jakichkolwiek ogródkach nawet mowy nie było. Na wzniesieniu stał kościół, lecz w jak okropnych znajdował się on warunkach. Prezbiterjum wymurowane nakryte deskami, a przy tem szopa, na prędce sklecona z desek… Lud stał naokoło tej świątyni, nie ogrodzonej i rozprawiał w jakichś sprawach.

Z plebanji na nasz przyjazd wyszedł niezwykle sympatyczny staruszek siwowłosy, proboszcz miejscowy ks. Romanowicz, bojąc się widocznie krytyki mieszczuchów, nie zapraszałdo kościoła, tłomacząc się budową. Gdym go zapytali; co słychać w jego parafji? odpowiedział „bardzo źle — źli ludzie, ciężkie życie, nic tu zrobić nie można, widzi pan ten kościół to urągowisko, a z nikąd pieniędzy dostać nie można, chłopi co zarobią, to przepiją, składki na kościół dać niechcą, chociaż parafja wielka, ale ja przynajmniej kościoła nie wybuduję. Może kiedyś po mnie przyjdzie jaki energiczny i młody ksiądz, to zbożnie zaczętego dzieła dokończy”.

A później około roku 1890-go często bywałem w Liskowie u tamtejszego dzierżawcy Juljana Kokczyńskiego. Przeklinał on te chwile, które go do tego majątku wprowadziły. Liche grunta, straszna komunikacja, brak robotnika, tak mu zbrzydziły życie, że zrzekł się dzierżawy i Lisków przed terminem opuścił. Lisków w owe czasy pogrążony w ciemnocie, z braku pieniędzy wysyłał prawie całą ludność zdolną do pracy na roboty do Niemiec.

Z każdym rokiem Lisków upadał moralnie i materjalnie. Budowa kościoła ani na krok nie posuwała się dalej. Sędziwy proboszcz ks Romanowicz czuł się zupełnie bezradnym i w roku 1900-ym podał się do uwolnienia.”

Zabudowa z początu XX wieku

We wsi znajduje się liczna zabudowa z początku XX wieku. Do najciekawszych przykładów można zaliczyć budynek szkoły z 1913 roku oraz Dom Ludowy z 1904.

Źródło: W. Łęcki, P. Maluśkiewicz. Słownik Krajoznawczy Wielkopolski; materiały własne. Fot. Aleksander Liebert

One Comment

  • Janina Władysława Janiszewska

    W tej parafii została ochrzczona w dniu 4 maja 1788 r Zofia Cylówna córka Józefa i Marianny z Pruciaków Cylów, moich 4xpradziadków zamieszkałych we wsi Małgów, których ślub w tej parafii odbył się przed 1778 rokiem, gdy urodziła się ich pierwsza córka Katarzyna Cylówna. Zapewne nic nie pozostało z dawnej świątyni skoro pod konie XIX wieku opisywano aż tak straszny jej stan. Zofia Cylówna opuściła te rodzinne strony, pracowałas w dworze Strzegowa i w dniu 14 września 1806 r w parafii Gostyczyna poślubiła Franciszka Wawrzyniaka,

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *


Exit mobile version