atrakcje i ciekawostki krajoznawcze,  dziedzictwo ludowe - krzyże Pawła Brylińskiego,  kościół drewniany,  kościół murowany,  Miasto,  Powiat ostrowski- zabytki i atrakcje,  świątynie,  wielkopolska dla rodzin- miejsce przyjazne i dostępne,  zabytkowy ratusz

Odolanów

Miasto leżące w powiecie ostrowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Odolanów. Liczy około 5 tys. mieszkańców. Znajduje się około 10 km. na południowy zachód od Ostrowa Wielkopolskiego.

Planujesz zwiedzanie miasta? Nocuj w Odolanowie i okolicach!

Historia

Odolanów leży na skraju województwa Wielkopolskiego i Dolnośląskiego. Jego położenie sprawiło, że w ciągu swojej długiej historii mieszały się tutaj różne kultury – żyli w nim w zgodzie Katolicy, Ewangelicy oraz Żydzi. Pierwsza wzmianka pisana o Odolanowie pochodzi z 1301 roku. Miasto było wtedy jednym z grodów strzegących granicy między Wielkopolską a Śląskiem, a później granicy państwowej. Między rokiem 1370, a 1372 stał się siedzibą możnowładcy Bartosza Wezenborga z rodu Nałęczów, który prawdopodobnie w 1373 roku samowolnie lokował miasto.

Wojska Ludwika Węgierskiego dwukrotnie próbowały zdobyć gród, ale bez powodzenia. W latach 1381-1382 toczyła się tu wojna między Nałęczami, a Grzymalitami, podczas której Odolanów był ponownie oblegany jako siedziba Bartosza z Nałęczów. Miasto lokowano ponownie przed rokiem 1400 najprawdopodobniej z przywileju Władysława Jagiełły. W roku 1403 jest już odnotowane jako miasto królewskie. Rozkwit miasta nastąpił w XVI wieku, jednak Potop szwedzki i wojna północna zahamowały rozwój miasta. W 1793 roku władze pruskie ustanowiły powiat odolanowski, który przetrwał do 1932 roku. Od tego czasu nastąpił szybki rozwój infrastruktury miejskiej. Miasto w okresie zaborów stało się jednym z ważniejszych ośrodków ruchu powstańczego.

Park Natury

Przyjemnie urządzony i stale rozwijany park miejski, obecnie liczący ok. 19 ha. W 2003 roku z okazji okrągłej rocznicy nadania praw miejskich wniesiono okazałą Bramę 600-lecia w kształcie nawiązującej do herbu Odolanowa. Wewnętrzna ściana pokryta jest tablicami, na których widnieją imiona i nazwiska wszystkich mieszkańców z tamtego okresu. Na terenie rozległego parku znajdziemy bogatą kolekcję roślin, plac zabaw, stawy rybne, fontannę Posejdona, rzeźby z drewna i szereg pomników wśród których znajdziemy Noblistów Polskich. W bocznej części znajduje się Obserwatorium Astronomiczne, a w ustronnym miejscu… Altana Miłości.

Drewniany kościół pw. św. Barbary

Obecny kościół pw. św. Barbary wzniesiono w 1784 roku. Świątynia ta powstała na miejscu dawnego, również drewnianego obiektu sakralnego z lat 1621-1622, co jest częstym rozwiązaniem w poszukiwaniu miejsca lokalizacji pod nowe kościoły. Kult św. Barbary potwierdza przywilej nadany przez króla Zygmunta III, który postanowił umieścić jej wizerunek na urzędowej pieczęci.

Jak mocno zakorzeniona w historii przedmieścia Odolanowa jest postać tej patronki dobrej śmierci niech świadczy o tym chociażby jej kapliczka z XVII wieku wzniesiona na trójkątnym rynku, nazywanym obecnie, co można się łatwo domyślić, Placem św. Barbary. Natomiast wracając do samego kościoła, co by o nim nie pisać na pierwszy rzut oka wydaje się być na prawdę duży – jest to jedna z największych drewnianych świątyń Diecezji Kaliskiej. Wrażenie to potęguje dodana w 1928 roku wieża wysoka na 30 metrów, zwieńczona cebulastym hełmem. Biorąc pod uwagę jej konstrukcję musi robić wrażenie i wzbudzać podziw dla jej budowniczych. Na wieży znajduję się dzwon z końca XVIII wieku odlany we Wrocławiu. Napis na nim brzmi:

“Choć dźwięk mój mały
Człecze go słuchały
Nie bądź zaniedbały
Lecz Bogu chwałę daj
Z innymi bądź w Kościele
i wzywaj Boga śmiele”

Przestronne wnętrze kościoła zdobi polichromia oraz liczne ciekawe zabytki sztuki sakralnej. W barokowym ołtarzu głównym znajduje się cenny obraz patronki z 1618 roku oraz XVIII-wieczne rzeźby świętych: Piotra, Pawła, Stanisława oraz Wojciecha. Ołtarze boczne to z kolei przykład XVII-wiecznego rzeźbiarstwa. Pozostając w tej samej tematyce, warto spojrzeć na ludowe wyobrażenia świętych umieszczone pod chórem. Łatwo dostrzeżemy postać św. Rocha, który jest przedstawiany jako pielgrzym z psem liżącym mu rany oraz św. Wawrzyńca trzymającego kratę, na której był katowany i gałązkę palmy, jako symbol swego męczeństwa. Obie rzeźby, co jest typowe dla ludowej sztuki, są barwnie zdobione.

Naszą uwagę niech zwróci jeszcze niewielka wnęka w której mieści się całkiem współczesny, pochodzący bowiem z lat 70.XX wieku, tryptyk przedstawiający cierpienia doznane w czasie okupacji niemieckiej. W środkowej części widzimy św. Maksymiliana Kolbe, polskiego franciszkanina umęczonego w obozie koncentracyjnym Auschwitz. Lewa strona poświęcona jest osobom świeckim “wyrwanym za życia dla złożenia ofiary za wiarę i naród”, a prawa dla kapłanów. Tryptyk został wykonany przez artystę Zenona Chęcia z Krakowa.

Warto pamiętać, iż omawiana świątynia jest kościołem cmentarnym. Spacerując po nekropolii napotkamy skromny grobowiec rodzinny, w którym został pochowany młody uczestnik Powstania Wielkopolskiego, Joachim Gąszczak. Urodził się 12 lutego 1904 roku, był harcerzem – posłańcem, synem jednego z organizatorów Powiatowej Rady Ludowej. Poległ 24. stycznia 1919 roku w obronie granic Rzeczpospolitej Polskiej.

Ratusz oraz kamienice

Ratusz pochodzi z 1898 roku, zbudowany w stylu neogotyckim. Obecnie pełni funkcję siedziby Urzędu Gminy i Miasta.

Kościół ewangelicki

Kościół ewangelicki został wybudowany w latach 1775-1780 w kształcie regularnego ośmioboku. Wewnątrz polichromia autorstwa berlińskich malarzy Zabela i Bellinga. Po drugiej wojnie światowej opuszczony obiekt został zdewastowany. W celu zahamowania dalszego niszczenia świątynię przekazano władzom miejskim, które wyremontowały obiekt na ośrodek kulturalny.

Kościół farny

Początki parafii odolanowskiej sięgają  1408 roku, powstał wtedy pierwszy drewniany kościół pod wezwaniem św. Marcina.  Przetrwał on do 1780 roku, kiedy to został rozebrany z powodu złego stanu technicznego. Z lat 1780-1794 pochodzi obecny, późnobarokowy kościół z fundacji Eleonory Sułkowskiej. Został on znacznie rozbudowany w latach 1912-1913 w stylu neobarokowym. Przed przebudową był jednonawowy, a obecnie posiada trzy nawy. W jego wnętrzach znajduje się m. in. XVIII wieczny ołtarz z rzeźbami św. Piotr i św. Paweł autorstwa Ignacego Schulza z Rawicza, obrazy św. Jadwiga i Matka Boska Pocieszenia z końca XVIII wieku, XIX wieczne ołtarze boczne oraz fragmenty krzyża Pawła Brylińskiego, przeniesione ze wsi Gliśnica. Polichromia kościoła pochodzi z lat 1938- 1939.

Pomniki i figury:

Planujesz zwiedzanie miasta? Nocuj w Odolanowie i okolicach!

Źródło: Tekst o drewnianym kościele pierwotnie opublikowany w Opiekunie, dwutygodniku Diecezji Kaliskiej; Marek Olejniczak, Powiat ostrowski- przewodnik, Ostrów Wielkopolski 2007; W. Łęcki, P. Maluśkiewicz. Słownik Krajoznawczy Wielkopolski; Wikipedia, www.odolanow.pl, materiały własne, Fot. Aleksander Liebert

Exit mobile version