atrakcje i ciekawostki krajoznawcze,  kościół murowany,  pałac,  park krajobrazowy,  Powiat poznański- zabytki i atrakcje,  świątynie,  wielkopolska dla rodzin- miejsce przyjazne i dostępne,  Wielkopolskie zamki, pałace i dwory,  Wieś,  z lotu ptaka

Owińska

Wieś położona w powiecie poznańskim w gminie Czerwonak. Owińska pojawiają się w źródłach już w 1249 roku, jednak dzieje wsi sięgają zapewne jeszcze wcześniej. Pierwotnie była to wieś książęca, którą Przemysł oraz Bolesław Pobożny nadali cysterkom z Trzebnicy. Najstarszy kościół noszący początkowo wezwanie św. Krzyża wzniesiony został w latach 1248-53. Po trzecim rozbiorze Polski majątek klasztorny został skonfiskowany przez państwo pruskie. Dobra zakupił bankier z Berlina – Zygmunt Otto von Treskow. W posiadaniu rodziny von Treskow Owińska pozostawały do 1945 roku.

Klasztor

Klasztor, którego początki sięgają XIII wieku został wzniesiony jako wotum za uchronienie Wielkopolski od niszczycielskiego najazdu tatarskiego. Budowę klasztoru ukończono w 1261 roku, a w XIV wieku kościół został przebudowany. Kolejna gruntowna rozbudowa była rezultatem starań ksieni Katarzyny Mielżyńskiej, która to około 1700 roku podjęła decyzję o budowie nowego obiektu. Architektem został ceniony Jan Catenazzi. Niestety w 1720 roku efekty tych prac zniszczył pożar. Od razu przystąpiono jednak do odbudowy i po ośmiu latach wzniesiono nowy przybytek projektu nie mniej znanego Pompeo Ferrariego. Przy budowie obiektu wykorzystano część ocalałych murów z XIII wieku! Kolejny pożar z 1773 roku spowodował poważne zniszczenia, a w 1821 roku władze pruskie dokonały kasaty klasztoru. Szczęśliwie do dzisiaj zachowało się wyposażenie świątyni, które jest jednolicie barokowe, przeważnie z ornamentami w stylu regencji z lat 20. XVIII wieku. Po kasacie kościół nadal pełnił funkcje sakralne, a klasztor adaptowano na… zakład dla umysłowo chorych. W 1874 roku dokonano kolejnej przebudowy zespołu. W późniejszych latach rozebrano także boczne klasztorne skrzydło. W latach 1939-45 klasztor zajęty był przez okupacyjne wojska niemieckie. Po 1945 roku zabudowania przeznaczono dla Państwowego Zakładu Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych, obecnie określanego jako Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci Niewidomych, który działa tutaj do dzisiaj. Dostęp do obiektu jest więc utrudniony, także zostaje nam przeważnie oglądanie z zewnątrz.

Ogromną ciekawostką jest znajdujący się przy klasztorze około 2.5 hektarowy Park Orientacji Przestrzennej, nazywanym także Ogrodem Zmysłów. Zaprojektowany został w celu oswajania z przestrzenią miejską osób niepełnosprawnych, przede wszystkim uczniów Ośrodka Szkolno-Wychowawczego. Jest to możliwe m.in. dzięki zebraniu ponad tysiąca dźwięków, jakie można usłyszeć w mieście i utrwaleniu ich w postaci tzw. biblioteki dźwięków. Stworzona otwarta strefa rekreacji jest połączeniem parku krajobrazowego i odtworzonego ogrodu barokowego wraz z zabytkową aleją grabową. Dodatkowo na terenie parku powstał tzw. „ogród sensorycznych doznań”, czyli miejsce oddziałujące na wszystkie zmysły. Ogród, oprócz stymulowania rozwoju osób niewidomych, pełnić ma również funkcję integracyjną – mają się tam odbywać zajęcia dla widzących uczniów. Wstęp na teren parku wolny.

Park Orientacji Przestrzennej w Owińskach
Park Orientacji Przestrzennej w Owińskach

Pałac

Poźnoklasycystyczna rezydencja wzniesiona w latach 1804-1806 dla rodziny von Treskow. Kwestie związane z architektami nie są do końca jasne, według jednych źródeł pałac projektowali Ludwik Catela oraz Karl Friedrich Schinkel, który był wówczas na początku swojej oszałamiającej kariery, ale wśród osób zaangażowanych w budowę pojawia się także nazwisko Davida Gillego. Pewne jest natomiast to, że okazały budynek nawiązuje do form berlińskich typowych dla końca XVIII wieku. W pierwszym etapie powstała siedmioosiowa część środkowa z ryzalitem frontowym. Po wzniesieniu ścian do wysokości gzymsu nastąpiła zmiana koncepcji: budynek poszerzono, a w części środkowej od strony parku dodano płytki ryzalit. Pełne przepychu wnętrza miały robić ogromne wrażenie- już po przekroczeniu progu znajdowała się okazała sień o czterech parach doryckich kolumn dźwigających architraw z fryzem o motywach pompejańskich, nie mniej okazały był także umieszczony od strony ogrodu westybul z bardzo rzadkim parasolowatym sklepieniem malowanym w gwiazdy.

Po II wojnie światowej majątek został przejęty przez skarb państwa i przekazany Państwowemu Gospodarstwu Rolnemu. W pałacu mieściła się m. in. szkoła i przedszkole. Późniejsze przekształcenia i dzika prywatyzacja spowodowała całkowitą ruinę całego założenia, w tym zniszczenie cennego wnętrza, które było regularnie rozkradane przy bierności organów państwowych. Po ponownym przejęciu zabytku przez samorząd pałac został wprawdzie zabezpieczony, lecz dalej niszczeje.

Brama Parkowa w Owińskach
Brama Parkowa w Owińskach

Pałac otacza park krajobrazowy zaprojektowany według tradycji przez wybitnego ogrodnika berlińskiego – Petera Josepha Lenné na początku XIX wieku. Założenie parkowe liczy około 20 ha. Oprócz licznego starodrzewia z jesionami, lipami, klonami, dębami, grabami, kasztanowcami, jaworami i modrzewiami oraz urokliwego stawu zobaczymy tutaj także zabudowania utrzymane w klasycyzujących formach- w tym dwie ciekawe bramy. Po obu stronach każdej z bram znajdują się niższe, kwadratowe pomieszczenia, nakryte trzyspadowymi daszkami.

Kościół cmentarny

Świątynia pw. św. Michała z XVI wieku. Renesansowy, częściowo zbarokizowany kościół składa się z nawy na planie prostokąta oraz nieco węższego, prosto zamkniętego prezbiterium, otwartego do nawy ostrołukową tęczą. Zewnątrz zabytek jest oszkarpowany, a elewacje podczas ostatniego remontu otynkowano. Na belkach zachowała się inskrypcja z datą 1574 i nazwiskami Katarzyny Łuszczewskiej, ówczesnej ksieni cysterek, proboszcza Piotra Kuczyńskiego i młynarza Jana z Górnego Młyna. Kościół od 1939 roku nie był użytkowany i popadał powoli w ruinę. Szczęśliwie udało się go zachować dla potomnych. W maju 2018 roku świeżo odnowiony 500-letni kościół poświęcił arcybiskup Gądecki.

Kościół pw. św. Michała w Owińskach
Kościół pw. św. Michała w Owińskach

Zadanie publiczne pn. „WOW- Wiedza o Wielkopolsce” jest współfinansowane ze środków Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu – Departament Edukacji i Nauki w ramach otwartego konkursu na realizację w formie wspierania zadań publicznych Województwa Wielkopolskiego w dziedzinie edukacji w roku 2021.

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

CAPTCHA