kościół murowany,  pałac,  park krajobrazowy,  Powiat kościański- zabytki i atrakcje,  świątynie,  Wielkopolskie zamki, pałace i dwory,  Wieś

Gorzyczki

Wieś położona w powiecie kościańskim w gminie Czempiń. Pierwsze informacje źródłowe pojawiają się w 1388 roku za panowania Borków Gryżyńskich. Na przestrzeni kolejnych stuleci wieś była w posiadaniu m.in. Jaszkowskich oraz Rydzyńskich, którzy gospodarowali tutaj do do końca XVI wieku. Z czasem miejscowość uległa rozdrobnieniu na mniejsze części zarządzane przez Kębłowskich, Rogaczewskich, Chaławskich, Skórzewskich i Szołdrskich. W 1636 roku Gorzyczki kupuje Piotr Chłapowski herbu Dryja, a następnie w 1685 roku Stanisław Śmigielski herbu Łodzia z Bnina. Po nich mieszkają tutaj Bułakowscy, Koźmińscy i Mycielscy. W rękach potomków tej ostatniej rodziny majątek pozostał do lat trzydziestych XIX wieku. W 1839 roku gospodaruje tutaj hrabia Edward Potworowski.

Pałac w Gorzyczkach na początku XX wieku
Pałac w Gorzyczkach na początku XX wieku

Na początku XX wieku do rezydencji Potworowskich sprowadza się Stanisław Wańkowicz, dawniej niezwykle bogaty ziemianin gospodarujący na prawie 18 tysiącach hektarów ziemi na Litwie. Po rewolucji rosyjskiej stracił swój majątek i zamieszkał w rodzinnym majątku żony w Gorzyczkach, gdzie zaangażował się w sprawy gospodarcze oraz publiczne. W latach 1925-1935 był nawet senatorem II RP. Zmarł w tragicznych okolicznościach 24 czerwca 1943 roku w podkarpackim Zbydniowie w wyniku ataku oddziału SS dowodzonego przez Ewalda Ehlersa. Podczas tej masakry zginęło w sumie 19 osób, gości weselnych córki Teresy i Iwa Mierzejewskiego. U podstaw napadu stała ponoć… chęć posiadania cennej porcelanowej zastawy przez Martina Fuldera, zarządcy okolicznego majątku. Młoda para cudem się uratowała, lecz ich szczęście nie trwało długo. Iwo zmarł w sierpniu 1944 roku w Warszawie podczas Powstania Warszawskiego, a małżonka Teresa dożyła do 1974 roku. Przemoc jak wiadomo rodzi przemoc, wyroku na Fuldnerze i jego rodzinie dokonał oddział AK, po czym… Niemcy w odwecie rozstrzelali kolejnych dwudziestu pięciu Polaków. Ewald Ehlers także skończył marnie, będąc zlinczowanym w 1945 roku przez własnych żołnierzy.

Wspomnienie o masakrze w Zbydniowie

Pałac

Neorenesansowy pałac wzniesiony w 1861 roku przez Edwarda Potworowskiego dla córki Karoliny Horwattowej projektu znanego architekta Stanisława Hebanowskiego. Jest to niezwykle okazała budowla, do której podjeżdża się długim podjazdem pod same drzwi wejściowe. W centrum dziewięcioosiowej fasady umieszczony jest trzyosiowy ryzalit zwieńczony trójkątnym frontonem. Do jednej z elewacji bocznych przylega kwadratowa, trzykondygnacyjna wieża.

Pałac w Gorzyczkach
Pałac w Gorzyczkach

Pałac stanowi obecnie własność prywatną, lecz na moment wykonywania zdjęć park był dostępny dla osób z zewnątrz. Wnętrze zachowało częściowo charakter zabytkowy. W okazałym parku krajobrazowym napotkamy fragmenty architektury ogrodowej, w tym rzeźbę lwa. W parku znajduje się także kaplicą wybudowaną przez rodzinę Horwattów. Dobudowano ją do… istniejącej fabryki cukierków i marmolady.

We wsi także kaplica pamięci z 1928 roku z napisem „Pamięci dziedziców tej wioski. Pamięci tych wszystkich co wespół z niemi na ziemi tej ojczystej pracowali. Pamięci Ich cześć”.

Kaplica pamięci w Gorzyczkach
Kaplica pamięci w Gorzyczkach
Kaplica pamięci w Gorzyczkach
Kaplica pamięci w Gorzyczkach

Zadanie publiczne pn. „WOW- Wiedza o Wielkopolsce” jest współfinansowane ze środków Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu – Departament Edukacji i Nauki w ramach otwartego konkursu na realizację w formie wspierania zadań publicznych Województwa Wielkopolskiego w dziedzinie edukacji w roku 2021.

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

CAPTCHA