Pałac w Lewkowie
atrakcje i ciekawostki krajoznawcze,  kościół murowany,  muzeum,  pałac,  park krajobrazowy,  Powiat ostrowski,  świątynie,  Wielkopolskie zamki, pałace i dwory,  Wieś

Lewków

Wieś w gminie wiejskiej Ostrów Wielkopolski, powiat ostrowski. Leży 6 km na północny wschód od Ostrowa Wielkopolskiego, nad Niedźwiadą. Około 1 km na zachód od Lewkowa znajduje się lotnisko Aeroklubu Ostrowskiego – Michałków. Znajduje się tu chętnie odwiedzany przez turystów pałac w Lewkowie.

Historia

Lewków po raz pierwszy pojawia się w źródłach w 1403 roku. Pierwszymi właścicielami tej miejscowości byli Sławińscy herbu Leliwa. W XVII wieku przeszedł w ręce Piotra Radolińskiego, a po jego śmierci otrzymali go jego dzieci. Kolejni właściciele to m.in. kasztelan Adam Koźmiński herbu Poraj, Sokolniccy, Gorzeńscy, Krzyżanowscy i Lipscy. W rękach Lipskich pozostawała od 1786 roku aż do wybuchu drugiej wojny światowej. W 1928 Lewków odwiedził prezydent Ignacy Mościcki. Ostatni przedwojenni właściciele Lewkowa to Jan Lipski oraz jego brat, Józef Lipski, ostatni ambasador Rzeczpospolitej w Berlinie (1934 – 1939).

Pałac Lipskich

Klasycystyczny pałac zbudowany w latach 1786 – 1791 dla Wojciecha Lipskiego i jego żony Salomei z Objezierskich. Uznawany jest za jedną z najokazalszych budowli tego typu w Wielkopolsce. Przy jego budowie wzorowano się na projektach pałacu w Siernikach autorstwa Jana Chrystiana Kamsetzera. Jest to obiekt o jednolitej, prostokątnej bryle z kolumnowym, wgłębnym portykiem jońskim zwieńczonym trójkątnym frontonem. Na frontonie napis „Sobie, Swoim Przyjaciołom, Potomności”. Na południowej fasadzie znajduje się data 1791 i figury kobiece podtrzymujące kartusze z literami SL oraz herbem Objezierskich.

Plan wnętrza pałacu

Obiekt jest nakryty prostym, czterospadowym dachem. Dziedziniec jest zamknięty po bokach dwoma oficynami. Reprezentacyjne wnętrza zdobione są bogatą ornamentyką oraz iluzjonistyczną dekoracją malarską Antoniego Smuglewicza. W 1939 roku pałacowy księgozbiór liczył ponad 10 000 tomów. Zbiory obejmowały przede wszystkim opracowania prawnicze, historyczne oraz poświęcone rolnictwu. Po wkroczeniu Armii Czerwonej w 1945 roku pałac został przeznaczony na szpital dla wojska sowieckiego. Przez następne lata w rezydencji i oficynach lokowano różne instytucje, w tym gminną bibliotekę, przedszkole, kawiarnię czy mieszkania. Przez pewien czas trzymano tutaj… żywy inwentarz. Wyjątkowym bestialstwem okazało się wydanie książek z biblioteki pałacowej na makulaturę. Taka sytuacja trwała do początku lat 70. Pałac w Lewkowie w przeciwieństwie do wielu innych podobnych zabytków miał jednak sporo szczęścia- w latach 1973-89 obiekt adaptowano na muzeum wnętrz pałacowych. Zgromadzono tutaj m. in. meble z epoki, portrety sarmackie oraz kolekcję obrazów o treściach patriotycznych. Do dzisiaj zachowały się polichromie salonu krajobrazowego, drugiego salonu i buduaru. Kolejne prace naprawcze odbyły się w 2005 roku i były związane z wymianą pokrycia dachu.

W latach 2018-2021 rezydencja przeszła kolejny gruntowny remont za kwotę 27 mln złotych. Od tego momentu zabytek pozostaje w zarządzie Powiatu Ostrowskiego. W jego murach nadal ma funkcjonować muzeum, a ponadto stworzona zostanie przestrzeń warsztatowo-szkoleniowa z salami konferencyjnymi oraz częścią gastronomiczno-hotelową. Pałac w Lewkowie to jeden z najcenniejszych zabytków tej części Wielkopolski. Strona internetowa placówki.

Kościół św. Wojciecha

Kościół został wzniesiony w latach 1844-1846 w miejscu poprzedniej, drewnianej świątyni, z fundacji Salomei Lipskiej i jej wnuka Wojciecha Lipskiego. Zbudowano go w stylu eklektycznym z neorenesansowym wyposażeniem wnętrza. W ołtarzu głównym znajduje się obraz św. Anny Samotrzeć ze św. Janem, jest to kopia obrazu Bartolome Murillo wykonaną przez Leona Kaplińskiego. Prezbiterium z polichromią z XIX wieku, stiukowymi ścianami i marmurowym tabernakulum. Ciekawym elementem wnętrza jest kuta żelazna krata przy przejściu z kruchty do kościoła. Została zakupiona w 1817 roku z kościoła cysterskiego w Ołoboku. Jest przyozdobiona ornamentem w stylu regencji z datą 1732 i inicjałami  Katarzyny Pawłowskiej. Przykościelną bramę zdobią figury świętych.

Źródło: P. Anders, W. Łęcki, P. Maluśkiewicz. Słownik Krajoznawczy Wielkopolski; S. Małyszko. Majątki Wielkopolskie: Marek Olejniczak. Powiat ostrowski- przewodnik; Leonard Durczykiewicz. Dwory Polskie w Wielkiem Księstwie Poznańskiem (1912); Fot. archiwalna Leonard Durczykiewicz; Fot. Aleksander Liebert

One Comment

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Exit mobile version